II SA/Gl 487/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta G. decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla D.N. w kwocie 184,42 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2019 r. do 31 października 2019 r. oraz w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2021 r. Decyzja organu została doręczona stronie dnia 30 listopada 2020 r. Odwołanie od tej decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 15 grudnia 2020 r. Co istotne, strona reprezentowana jest przez matkę, M. N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 11 stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 15zzzzzn 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) poinformował stronę, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W związku czym organ wyznaczył stronie termin, 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W powyższym terminie pełnomocnik profesjonalny odwołującej się złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wyjaśnił, że nie dochowanie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji spowodowane było okolicznościami życiowymi w jakich znalazł się przedstawiciel ustawowy w dacie doręczenia decyzji. W tym czasie jej mąż a ojciec strony przebywał w izolacji w związku z COVID 19 poza miejscem zamieszkania, W konsekwencji cały trud opieki i rehabilitacji córki stron spoczywał na odwołującej się która musiała łączyć tę opiekę z pracą zawodową. To spowodowało przytłoczenie obowiązkami i negatywnie wpłynęło na organizację życia codziennego. Nadto była ona silnie zestresowana możliwością zarażenia się COVID 19 i nie chcąc narażać profesjonalnego pełnomocnika zgłosiła się do niego po pewnym czasie od otrzymania decyzji chcąc zminimalizować możliwość ewentualnego przeniesienia choroby. Powyższe doprowadziło do nieznacznego przekroczenia terminu na złożenie odwołania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono wreszcie, że decyzja z dnia [...] nie została doręczona pełnomocnikowi strony. Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wskazało tu na treść art. 58 k.p.a., zgodnie z którym: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Kolegium powołało się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. W ocenie organu okoliczności podniesione przez odwołującą się wyżej wymienionych kryteriów nie spełniają. Organ odwoławczy zauważył wreszcie, że w aktach sprawy w posiadaniu których jest organ odwoławczy znajdują się jedynie dwa pełnomocnictwa: pełnomocnictwo z dnia 2 września 2019 r. gdzie M. N. udziela pełnomocnictwa adwokatowi J. B. do reprezentowania jej córki D. N. z dnia 16 września 2019 r., pełnomocnictwo z dnia 14 grudnia 2020 r. gdzie Pani M. N. udziela pełnomocnictwa adwokatowi J. B. do reprezentowania jej i jej małoletniej córki w postępowaniu z jej odwołania od decyzji z dnia [...] Każde z wyżej wymienionych pełnomocnictw dotyczy wyłącznie postępowań odwoławczych a nie postępowań przed organem pierwszej instancji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła jego adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się jego uchylenia przytoczyła argumentację zbieżną z tą, podniesioną wcześniej we wniosku o przywrócenie terminu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymał swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Jak wynika z powyższego przepisu rozstrzygając o przywróceniu terminu organ administracji bierze pod uwagę okoliczność, czy uchybienie nastąpiło bez winy strony. O braku winy można mówić jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Tym samym, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu. Przy czym należy brać tu pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcie SKO w Katowicach jest prawidłowe. Podniesione przez opiekunkę prawną strony okoliczności, zapewne ważne z punktu widzenia tej ostatniej nie stanowiły przeszkody, która uniemożliwiała złożenie odwołania od decyzji w terminie. W szczególności dotyczy to obaw przed zarażeniem się chorobą wywołaną wirusem SARS-CoV2. Na przełomie listopada i grudnia 2020 r. zostały wdrożone już procedury, które skutecznie mogły zapobiec zakażeniu. Podniesiona w skardze okoliczność, że decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi strony również nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wyjaśnił to organ odwoławczy, w momencie wydawania decyzji z dnia [...] ani strona, ani jej matka nie były reprezentowane w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. Udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło dopiero dnia 14 grudnia 2020 r. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.