II SA/Gl 489/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-30

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utracił zatrudnienie i wskazuje na trudną sytuację materialną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, pomimo niepełnego udokumentowania swoich wydatków i dochodów oraz bieżącego regulowania prywatnych zobowiązań?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Brak klarowności co do jego aktualnej sytuacji dochodowej i majątkowej, w połączeniu z bieżącym regulowaniem prywatnych zobowiązań, uniemożliwił stwierdzenie, że jest osobą zasługującą na pomoc publiczną w postaci zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną po utracie umowy zlecenia. Wskazał na miesięczne wydatki związane z żywnością, mieszkaniem, mediami, spłatą pożyczki i ratą za meble. Po zobowiązaniu przez referendarza sądowego do udokumentowania swojej sytuacji, skarżący przedstawił jedynie część dokumentacji medycznej i wyjaśnił, że partycypuje w kosztach utrzymania u rodziców partnerki oraz spłaca pożyczkę od brata.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Zaznaczył, że nie ma żadnego majątku, nie uzyskuje dochodu gdyż w kwietniu wypowiedziano mu dotychczasową umowę zlecenia. Skarżący wskazał, że co miesiąc około 300 zł przeznacza na żywność; 300 zł na mieszkanie; około 100 zł na media; 200 zł tytułem spłaty pożyczki zaciągniętej u brata, 292 zł raty na zakup mebli zaś pozostałe środki (o ile takowe posiada) przeznacza na diagnostykę lekarską. Pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - przedłożenie dokumentów obrazujących dochody uzyskiwane przez skarżącego, - wskazanie powierzchnie (w m2) oraz tytułu prawnego do nieruchomości, w której strona zamieszkuje, - udokumentowanie faktu zakończenia wykonywania pracy z tytułu umowy zlecenia, - udokumentowanie faktu zaciągnięcia pożyczki u brata a także wysokości raty miesięcznej spłacanej z tego tytułu z podanie źródła dochodu z którego wnioskodawca czerpie środki na spłatę tego zobowiązania. W odpowiedzi P. P., w piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2016 r. wyjaśnił, że w chwili obecnej zamieszkuje wraz ze swoją partnerką życiową u jej rodziców i stara się w miarę możliwości partycypować w kosztach bieżącego utrzymania, m.in. poprzez dopłacanie do mediów. Wskazał również, że spłaca zaciągnięta u brat pożyczkę (umowa była ustna). Wnioskodawca podniósł również, że nie gromadzi rachunków za lekarstwa oraz suplementy diety, jednak w celu uprawdopodobnienia swojego stanu zdrowia przedstawił część dokumentacji medycznej mającej uprawdopodobnić podniesione przezeń okoliczności. dotyczące jego stanu zdrowia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze treść przywołanych przepisów i odnosząc ją do okoliczności powołanych przez wnioskodawcę nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Prawo pomocy jest instytucją, która w założeniu ma służyć osobom, którym zdobycie środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego nastręcza zbyt dużych trudności, przede wszystkim ze względu na poziom uzyskiwanych dochodów oraz stan majątkowy. Zarazem trzeba pamiętać, że jest to forma pomocy publicznej skierowanej do indywidualnego podmiotu, a tym samym jest możliwa tylko wtedy, gdy strona wykaże, iż sama nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Zarazem nie można przyznać prawa pomocy w sytuacji, w której osoba wnioskująca o prawo pomocy przedkłada własne zobowiązania prywatnoprawne nad obowiązek poniesienia daniny publicznej, którą niewątpliwie są koszty postępowania sądowego. W niniejszej sprawie sytuacja materialna skarżącego nie jest klarowna, co uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, że jest on osobą zasługującą na przyznanie prawa pomocy. Bez wątpienia skarżący utracił dotychczasowe zatrudnienie z dniem 25 kwietnia 2016 r., kiedy to wypowiedziana została mu dotychczasowa umowa zlecenia. W chwili obecnej, a więc pod koniec czerwca nie wiadomo jednak, czy wnioskodawca znalazł zatrudnienie, czy go poszukuje, czy być może zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Wątpliwości w tym zakresie budzi bowiem fakt bieżącego regulowania różnego rodzaju zobowiązań (opłat za media względem rodziców partnerki, rat za zakupione meble, spłaty pożyczki zaciągniętej u brata) przez osobę będącą od dwóch miesięcy bez zatrudnienia i bez dochodów. Skarżący nie przedstawił zarazem żadnego dowodu na to, iż zalega z pokrywaniem tych zobowiązań, co rodzi pytania o środki, z których są one finansowane. Nie ulega wątpliwości, że skarżący, będąc wcześniej zatrudnionym, miał możliwość zabezpieczenia określonych sum pieniężnych na przyszłość, nie mniej jednak trudno oczekiwać, że w sytuacji, gdy wymagane jest opłacenie daniny publicznej strona będzie preferowała pokrywanie zobowiązań prywatnych (spłaty pożyczki od brata lub tez kredytu na meble). Z tych samych powodów nie sposób uznać, że Skarb Państwa miałby wyłożyć środki na pokrycie usług fachowego pełnomocnika Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło