II SA/Gl 49/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi R. Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. R.M. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w R.. z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania byłej [...] oraz [...] na parceli nr [...] przy ul. [...] w R. Ś. – H. Dodatkowym pismem z dnia [...] r. R. M. wniósł prośbę o rozszerzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji z uwzględnieniem także budowy nowego obiektu (budynku mieszkalno- użytkowego) na w/w terenie. W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego R. Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako zarządca budynków mieszkalnych w osiedlu, złożyła pismem z dnia [...] r. zastrzeżenia co do lokalizacji w bezpośredniej bliskości tych budynków [...]. Pisma protestujące przeciwko lokalizacji zamierzonej nieruchomości składali też poszczególni lokatorzy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. Ś. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o nazwie “Zmiana sposobu użytkowania byłej [...] oraz budowa budynku mieszkalno użytkowego (rozbudowa istniejącego obiektu)". Decyzję tę R.M. odebrał w dniu [...]r., natomiast R. Spółdzielni Mieszkaniowej doręczono ją dopiero w dniu [...] r. Pismem z dnia [...]r. R. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła odwołanie od otrzymanej decyzji przypominając, iż już w pismach z [...] r. i [...] r. wyrażała negatywne stanowisko w sprawie zabudowy obiektu przy ul. [...]. Odwołująca się potwierdziła także w piśmie, o którym mowa, iż decyzja nr [...] z [...] r. została jej doręczona dopiero w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie R. Spółdzielni Mieszkaniowej od przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta R.Ś. zostało wniesione z uchybieniem terminu, w związku z czym odwołanie to pozostawia się bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dopiero w dniu [...] r., a więc po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Pismem z dnia [...] r. R.Spółdzielnia Mieszkaniowa, działająca przez fachowego pełnomocnika, radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo. Zdaniem skarżącej pomimo bowiem uchybienia terminu odwołanie winno zostać merytorycznie rozpatrzone z uwagi na cyt. “ciężar gatunkowy problemu i zasady współżycia społecznego". Pełnomocnik skarżącej wskazał nadto, iż ustalone warunki zabudowy grożą sąsiadom nadmiernym hałasem, a w konsekwencji wniesienie skargi było konieczne, a jej żądanie w pełni uzasadnione. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo w uzasadnieniu podkreślił nadto, iż argumentacja strony, że pomimo naruszenia terminu sprawa wina zostać merytorycznie rozstrzygnięta jest niezasadna i sprzeczna z przepisami procedury administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem odwołujący się złożył wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżącej R. Spółdzielni Mieszkaniowej doręczono decyzję organu I instancji w dniu [...] r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji, a także złożone w odwołaniu oświadczenie skarżącej). Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść odwołanie. Bezspornym jest także, iż odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] r. (dowód: datownik umieszczony na kopercie), a nadto że nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym R. Spółdzielnia Mieszkaniowa, prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu [...] r.), co czyniło jej odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie, ustosunkowując się do wyrażonej przez pełnomocnika skarżącej tezy, iż z uwagi na ciężar gatunkowy problemu i zasady współżycia społecznego organ II instancji winien był rozpoznać odwołanie mimo opóźnienia w jego złożeniu Sąd wyjaśnia, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości – por. szerzej np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s.598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, LEX nr 48749; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, LEX nr 43356). W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.