II SA/Gl 490/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. We wniosku z dnia [...] r. ( kserokopia k. 63 akt sądowych) skierowanym do Prezydenta Miasta C. T. Ł., E. R., W. R., J. Z., A. R., E. R., W. R. i M. K. domagali się przejęcia na rzecz Gminy C. z obszaru stanowiącej ich współwłasność działki nr [...] k.m. [...] położonej przy ulicy [...] i [...], części tej działki w związku z przeznaczeniem jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] ( zwanym dalej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ) pod inwestycje celu publicznego – drogi publiczne, a mianowicie poszerzenie ulic [...] i [...] oraz wydzielenie drogi wewnętrznej. W związku z tym wnioskiem zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta C. postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], mające na celu wydzielenie z tej działki terenu przeznaczonego zgodnie z w/w planem zagospodarowania pod poszerzenie ulicy [...]. W toku tego postępowania Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., orzekł o zgodności projektowanego podziału objętej postępowaniem działki nr [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o treść art. 93 ust. 4 i 5 oraz art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm. zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami ). Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 a i 1 b, ust. 3 pkt 1 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2, § 3, 5, 7, 9 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości ( Dz. U. Nr 268 poz. 2663) Prezydent Miasta C. zatwierdził z urzędu projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...] stanowiącej współwłasność wymienionych w tej decyzji osób, objętej księgą wieczystą KW nr [...] Sądu Rejonowego w C. przez wydzielenie z niej działek nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że podziału dokonano w celu wydzielenia części gruntu przeznaczonego zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod zmianę przebiegu zachodniej obwodnicy miasta na odcinku od ul. [...] w kierunku ul. [...] i zmiany zagospodarowania terenów przyległych. Podał również, że projekt podziału wykonany przez uprawnionego geodetę został pozytywnie zaopiniowany w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i tam zarejestrowany pod nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji A. R. wniósł o scalenie pozostałej części działki nr [...] z działką nr [...] stanowiącą współwłasność prawie tych samych osób, a następnie dokonania podziału tak scalonego gruntu w sposób umożliwiający zniesienie jego współwłasności tj. przez wydzielenie działek budowlanych dla poszczególnych współwłaścicieli. Zarzucił, że zgodnie z uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego również dalsza część działki nr [...] ( oprócz wydzielonej działki nr [...] ) przeznaczona jest pod drogi dla obsługi terenów mieszkaniowych. W konsekwencji po wydzieleniu terenu przeznaczonego pod drogi pozostała część tej działki nie będzie się nadawać samodzielnie do racjonalnego wykorzystania. Stwierdził również, że ewentualne koszty prac geodezyjnych mogłyby zostać pokryte przez współwłaścicieli poszczególnych działek. Odwołujący się podkreślił, że jakkolwiek znaczna część działki nr [...] przeznaczona jest w planie zagospodarowania pod wybudowanie drogi wewnętrznej to droga ta ma być elementem projektowanego przedłużenia ulicy [...] jako "drogi głównej publicznej ruchu przyspieszonego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 93 ust. 1, ust. 2, art. 96 ust. 1, ust. 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Takim celem jest zaś zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 tej ustawy m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Z kolei z art. 1 , art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm., zwanej dalej ustawą o drogach publicznych ) wynika, że drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi. Skoro w rozpatrywanym przypadku chodzi zdaniem SKO o podział dokonywany z urzędu, w świetle w/w przepisów może on dotyczyć jedynie tej części działki nr [...], która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod drogę publiczną, tj. poszerzenie ul. [...], oznaczonej na rysunku tego planu symbolem [...] z – teren drogi publicznej lokalnej. Podziału z urzędu nie można zatem dokonać dla wydzielenia z tej działki terenu przeznaczonego w planie pod drogę wewnętrzną oznaczoną na rysunku planu symbolem [...] – teren drogi wewnętrznej, a właśnie o to wnosi odwołujący się. Droga wewnętrzna nie stanowi bowiem drogi publicznej. Dalej SKO stwierdziło, że celem zatwierdzonego decyzją organu I instancji podziału nie było zniesienie współwłasności a jedynie wydzielenie terenu pod drogę publiczną, który na ten cel nabędzie Gmina C. od wszystkich współwłaścicieli wydzielonej działki nr [...]. W skardze do sądu administracyjnego A. R. zarzucił, że decyzja Prezydenta Miasta C. o podziale nie jest zgodna z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie uwzględnia bowiem faktu, że przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego droga wewnętrzna stanowi element drogi głównej przyspieszonej i jej obszar powinien podlegać przejęciu na rzecz Gminy C. Dlatego powinien być objęty podziałem a pozostała część tej działki scaleniem gdyż pozostała po wydzieleniu pod drogi część działki z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową stanowiłaby działkę o wymiarach 5 m x 120 m, nieprzydatną do takiego zagospodarowania. Skarżący stwierdził nadto, że we wniosku z dnia [...] r. wystąpił wraz z pozostałymi współwłaścicielami działki Nr [...] " o określenie powierzchni oraz miejsca w którym znajduje się grunt drogi w obszarze działki nr [...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie. Dodatkowo podniosło, że nie jest możliwe dokonanie z urzędu podziału pod budownictwo mieszkaniowe nieruchomości będącej własnością osób fizycznych, gdyż realizacja takiego budownictwa nie stanowi realizacji celu publicznego o jakim mowa w art. 6 ustawy. W piśmie procesowym z dnia [...] r, ( k. 43 akt sądowych ) skarżący powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2002 r. sygn. akt 22531/05 podtrzymał wniosek objęcia podziałem z urzędu również tej części działki, która została przeznaczona pod drogę wewnętrzną z jednoczesnym dokonaniem scalenia pozostałej części tej działki i zmianą udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Z kolei pełnomocnik skarżącego na rozprawie sądowej w dniu 14 lutego 2008 r. powołując się na powyższy wyrok wywiódł, że również wydzielenie terenu pod drogę wewnętrzną mieści się w kategoriach celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa (w zw. z art. 92 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ). Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd mógł dokonać kontroli zaskarżonej decyzji jedynie w przedmiocie zawartego w niej rozstrzygnięcia tj. dokonanego podziału działki Nr [...]. Decyzja ta nie załatwia natomiast sprawy polegającej na "określeniu powierzchni oraz miejsca w którym się znajduje grunt drogi w obszarze działki nr [...]", która to według treści skargi stanowiła cel wniosku jej współwłaścicieli z dnia [...] r. Taki przedmiot sprawy administracyjnej nie wynika zresztą zdaniem Sądu z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie zaskarżoną decyzją nie obejmowało również kwestii przejęcia części działki nr [...] pod drogi i ewentualnego należnego jej współwłaścicielom z tego tytułu odszkodowania od Gminy C. Z tego też względu w sprawie nie mógł mieć zdaniem Sądu znaczenia wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na który skarżący i jego pełnomocnik się powołali. Na działce skarżącego droga ( również ta wewnętrzna ) nie została bowiem jeszcze zrealizowana, współwłaściciele działki nie zostali pozbawieni możliwości korzystania z tej działki w dotychczasowy sposób, od nich zależy czy wydzielą w drodze podziału drogę wewnętrzną i dlatego nie może być w tej sytuacji zdaniem Sądu mowy o odszkodowaniu o jakim w tym wyroku mowa. Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją nie była też i być nie mogła sprawa zniesienia współwłasności nieruchomości. Jeżeli skarżący uważa, że organy nie rozpoznały w ogóle jego wniosku i żądań to powinien wnieść skargę na ich bezczynność. Wydaje się, że u podstaw roszczeń skarżącego leży niezadowolenie z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązanie tego problemu nie jest jednak możliwe w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, na gruncie której została wydana zaskarżona decyzja. Treścią tego planu jako prawa powszechnie obowiązującego ( art. 87 ust. 2 Konstytucji RP ) organy orzekające były w rozpatrywanej sprawie związane. W tej sytuacji, wbrew stanowisku strony skarżącej a biorąc pod uwagę treść art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału działki nr [...] organy orzekające mogły dokonać z urzędu jedynie w celu realizacji celu publicznego. W świetle treści powołanych w zaskarżonej decyzji art. 6 omawianej ustawy oraz art. 1, art. 2 ust. 1, art. 7 i art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie jest zaś, jak to zasadnie przyjęło SKO, możliwe wydzielenie gruntu pod drogi wewnętrzne, a właśnie pod taką drogę została przeznaczona zgodnie z planem zagospodarowania miasta C. część działki Nr [...] oznaczona na rysunku planu symbolem [...] ( § 7 pkt 1 treści planu ), której wydzielenia z urzędu domaga się faktycznie skarżący. W świetle w/w przepisów ustawy o drogach publicznych drogi wewnętrznej nie można bowiem zaliczyć do dróg publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( zwłaszcza na użytek dokonania podziału nieruchomości, a taki był przedmiot postępowania w niniejszej sprawie ). Pod drogę publiczną lokalną została przeznaczona w tym planie jedynie część działki nr [...] przeznaczona pod poszerzenie ul. [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem [...]. Wydzielenie tej części działki było zatem z urzędu możliwe i z tym planem zgodne. Z tego też względu nie można podzielić zarzutu, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie bowiem po wydzieleniu działki nr [...] pozostała z podziału działka [...] o powierzchni [...] m2 może być zagospodarowana ( chociażby w dotychczasowy sposób). Jeżeli współwłaściciele działki nr [...] pragną wydzielić z niej tę jej część, która zgodnie z planem zagospodarowania jest przeznaczona pod drogę wewnętrzną, to podział taki może być dokonany jedynie na ich koszt ( art. 97 ust. 1 ) i wniosek spełniający wymogi określone w art. 97 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).