II SA/Gl 491/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-09-27

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Barbara Brandys-Kmiecik, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym prawo strony do wypowiadania się co do przeprowadzonych dowodów?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji rażąco naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym prawo strony do wypowiadania się co do przeprowadzonych dowodów. Naruszenie to, w szczególności art. 10 § 1, art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a., uzasadnia skorzystanie przez organ odwoławczy z możliwości przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wprowadzenie zmian w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie władania gruntami. Starosta Ż. wydał decyzję uwzględniającą wniosek. Od tej decyzji odwołali się K.S. i inni, zarzucając nierzetelne postępowanie i niezasadność żądania zwiększenia udziałów. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyły W.W. i inni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi W.W., E.W.-J., H.W. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Starosta Ż. decyzją z dnia [...] nr [...]; po rozpatrzeniu wniosku W.W., powołując się na § 10 ust. 2, § 12 ust. 2, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454 ) wprowadził zmiany przedmiotowe w części opisowej operatu ewidencji gruntów obręb P. W uzasadnieniu wskazał na wniosek W.W. i oświadczenie W.W. i H.W., które domagały się wpisania w jednostkach rejestrowych [...] i [...] jako władającego F.Ł. w 12/72 cz. w miejsce 6/72 części, a w jednostce rejestrowej [...] F.Ł. jako władającego w 3/6 części w miejsce 1/6 części. Żądanie stron – jak stwierdził organ – potwierdzili świadkowie w protokole z [...]. Od decyzji powyższej odwołanie złożyli K.S., J.K., A.W., W.H. i S.H., którzy zarzucili nierzetelne przeprowadzenie postępowania i niezasadność żądania zwiększenia udziałów F.Ł. w objętych decyzją gruntach. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji narusza art. 28 i 61 § 4 kpa. Żądanie które rozpoznawał organ I instancji skierowane było przeciwko prawom ( udziałom ) innych osób. Wszystkie te osoby powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i mieć umożliwiony udział w sprawie w charakterze stron. W postępowaniu nie brał udziału S.H., ani następcy prawni M.B., którzy zostali decyzją organu I instancji wykreśleni z części opisowej operatu. Nadto organ I instancji nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 kpa. Naruszenie to pociągnęło za sobą wydanie decyzji z obrazą § 10 ust. 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Niedopuszczalnym jest bowiem wykazywanie w ewidencji gruntów osób władających, gdy istnieją dane dotyczące właściciela. Organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia w postępowaniu ponownym czy prawa stron wynikają z tego samego stanu faktycznego i tej samej podstawy prawnej i w zależności od poczynionych ustaleń przeprowadzić łączne postępowanie dla wszystkich jednostek rejestrowych lub rozłączyć obecne postępowanie do osobnych postępowań dla każdej jednostki rejestracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły W.W., E.W.-J. i H.W., które przedstawiły w niej co do wysokości udziałów we współwłasności oraz treści zapisów w księgach wieczystych i wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podkreślając, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem procedury administracyjnej, w tym zakresie uzasadniającym wznowienie postępowania oraz naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Za poglądowe judykatury należy też przyjąć, że wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa uzasadnia przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji z rażącym naruszeniem prawa procesowego. W szczególności należy podkreślić, że naruszenie prawa strony do wypowiadania się co do przeprowadzonych dowodów uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji. Z treści art. 81 kpa wynika bowiem zasada, że jeżeli strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, okoliczności faktyczne ustalone na tej podstawie nie mogą być uznane za udowodnione. W zaskarżonej decyzji przyczyny dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa zostały jednoznacznie wskazane. Było to naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1, art. 28, art. 61 § 4 i art. 77 § 1 kpa, przy czym trzeba zaakcentować, iż naruszenie art. 10 § 1, 28 i 61 § 4 wyczerpują przesłanki wznowienia postępowania wynikające z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ocenę organu odwoławczego w powyższym zakresie w całości podzielił skład orzekający. Należy nadto wskazać na drastyczne naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 3 kpa, a także podzielić pogląd organu odwoławczego co do naruszenia § 10 ust. 1 pkt 2 i § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wobec zgodności zaskarżonej decyzji z prawem skarga nie mogła podważyć jej legalności. Dopiero w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji będzie mógł odnieść się do żądań sformułowanych we wniosku. Skarżące powinny jednak mieć na uwadze, iż w kompetencjach organów ewidencji gruntów nie mieści się orzekanie o sprawach związanych z treścią wpisów w księgach wieczystych i wynikających z tych wpisów wysokości udziałów we współwłasności. Spory w tym zakresie należą do właściwości rzeczowej sądów powszechnych. Kierując się powyższymi argumentami, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło