II SA/Gl 497/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 2. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wnioskach, które wpłynęły do organu I instancji dnia [...]r. D.E. i D.Ł. wnieśli o dokonanie ich zameldowania na pobyt stały w C. przy ul. [...]. We wnioskach tych podali, że pod tym adresem przebywają od [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. odmówiono uwzględnienia tych wniosków. Przyczyną odmowy zameldowania było ustalenie, że wnioskodawcy od [...]r. mieszkają pod wskazanym adresem w budynku gospodarczym samowolnie przystosowanym na cele mieszkalne i objętym prawomocnym nakazem rozbiórki. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...], który stwierdził dodatkowo, że zameldowanie może nastąpić tylko w budynku mieszkalnym, a takiego charakteru nie ma budynek gospodarczy samowolnie przystosowany do celów mieszkalnych. W następstwie wniesionej przez E.D. skargi to orzeczenie Wojewody Ś. zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 442/03. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał za nieuprawniony pogląd, że zameldowanie może nastąpić tylko w lokalu uznanym prawnie za mieszkalny. Stwierdził nadto, że do zameldowania może dojść również w budynku objętym nakazem rozbiórki tj. decyzją wydaną na podstawie innych przepisów niż przepisy o ewidencji ludności, która zgodnie z obowiązującym prawem powinna być też wykonana. Po ponownym rozpoznaniu odwołania E.D. i Ł.D. oraz po uzupełnieniu postępowania dowodowego, zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 47 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o ewidencji ludności) Wojewoda Ś. uchylił decyzję organu I instancji oraz orzekł o zameldowaniu E.D. i Ł.D. na pobyt stały pod adresem C. ul. [...]. W obszernym uzasadnieniu tej decyzji opisał przebieg postępowania w sprawie, w tym przeprowadzone dowody. Dokonując ich oceny ustalił, że E.D. i Ł.D. faktycznie mieszkają w budynku położonym w głębi nieruchomości przy ul. [...] w C. Na nieruchomości tej od strony ulicy [...] położony jest budynek oznaczony numerem porządkowym nieruchomości [...]. W budynku tym znajdują się obecnie dwa lokale, w jednym mieszka R.B. z rodziną a w drugim zakład fryzjerski prowadzi A.P. Pobyt wnioskodawców w objętym postępowaniem budynku ma charakter stały, gdyż zaspokajają oni w nim swoje codzienne potrzeby życiowe i stanowi on ich centrum życia domowego. Fakt ich pobytu w tym budynku potwierdził wnioskodawca E.D. jako współwłaściciel nieruchomości. Spełnione zostały zatem zdaniem Wojewody określone w art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2b i art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności warunki do zameldowania odwołujących się w tym budynku na pobyt stały. Zaakcentował nadto organ odwoławczy, że po nowelizacji ustawy, która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., a spowodowanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. nr 78, poz. 216) zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Nie jest zatem związane z tytułem prawnym do lokalu. Podał nadto Wojewoda, że oznaczenie literowe budynku w którym mieszkają ([...]) nastąpiło na zasadzie określonej w § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości). W skardze do sądu na omówioną wyżej decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. A.P. wniosła o jej zmianę przez orzeczenie o odmowie zameldowania E.D. i Ł.D. Uzasadniając to żądanie podniosła, iż organ odwoławczy błędnie ustalił, że E.D. jest współwłaścicielem działki nr [...] na której znajduje się budynek objęty zameldowaniem. W konsekwencji błędnie przyjął także, że mógł on potwierdzić na formularzu zgłoszenia pobytu stałego fakt przebywania w tym budynku w odniesieniu do siebie i syna Ł. Nieruchomość przy ul. [...] w C. uległa bowiem podziałowi i działka na której znajduje się budynek gospodarczy w którym nastąpiło zameldowanie oznaczona nr [...] stanowi współwłasność A. i W. małżonków P., co wynika z treści księgi wieczystej KW nr [...]. W tym zakresie organ odwoławczy nie mógł dokonać ustaleń w oparciu o treść księgi wieczystej KW nr [...], gdyż jak wynika z jej działu III jej treść jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że kwestia własności nieruchomości nie miała w sprawie istotnego znaczenia. Zadecydował bowiem fakt zamieszkiwania pod danym adresem zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności. Na rozprawie sądowej w dniu 13 października 2006 r. skarżąca stwierdziła, że E.D. i Ł.D. nie mieszkają na nieruchomości na której zostali zameldowani. E.D. przyznał, że jego syn na nieruchomości już nie mieszka, zaprzeczył natomiast aby on sam się wyprowadził. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesiono w skardze, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wziął pod rozwagę z urzędu. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Adres określa się zaś w gminach które uzyskały status miasta przez podanie nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego (art. 9 b ust. 2 pkt 1 ustawy). Wynika z tego, że budynek w którym ma nastąpić zameldowanie powinien posiadać określony numer, który stanowi jeden z elementów adresu. Chodzi bowiem o to aby adres pod którym ma nastąpić zameldowanie był adresem skonkretyzowanym, pozwalającym na jego ustalenie (odnalezienie w terenie m.in. dla celów doręczenia korespondencji czy celów porządkowych). O nadawaniu numerów porządkowych nieruchomości rozstrzyga powołane w zaskarżonej decyzji rozporządzenie w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości. Zgodnie z § 3 tego aktu prawnego istnieje zasada, że każda nieruchomość powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym samym numerem porządkowym oznacza się również budynki położone na nieruchomości, nawet jeżeli stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Jak wynika z § 5 ust. 1 rozporządzenia jeżeli na nieruchomości oprócz budynku przylegającego do ulicy znajduje się jeden lub większa liczba budynków położonych w głębi nieruchomości wówczas budynki te oznacza się dodatkowo kolejnymi wielkimi literami alfabetu łacińskiego. Przepisu tego nie stosuje się jednak do budynków nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi, w szczególności budynków gospodarczych oraz magazynowych (§ 5 ust. 2), co zdaje się umknęło organowi odwoławczemu, który ogólnie powołał się jedynie na treść § 5 tego rozporządzenia. Należy bowiem stwierdzić, że budynek objęty postępowaniem o zameldowanie jest niewątpliwie budynkiem nie przeznaczonym na stały pobyt ludzi, a to w sytuacji gdy nie wydano pozwolenia na jego budowę jako budynku z takim przeznaczeniem ani też w trybie prawa budowlanego nie wydano zgody na takie jego użytkowanie. W konsekwencji budynek taki mógł być oznaczony numerem porządkowym tylko na wniosek właściciela nieruchomości, co wynika wprost z treści § 5 ust. 2 rozporządzenia, a nie z urzędu. Nie może ulegać też przy tym wątpliwości, że za właściciela tego budynku nie mógł być uznany E.D. skoro znajduje się on na działce nr [...] stanowiącej zgodnie z wpisem w KW nr [...] Sądu Rejonowego w C. (karta [...] akt sądowych) własność skarżącej i jej męża W.P. (na zasadach współwłasności ustawowej małżeńskiej). Wpis w tej księdze jest przy tym odzwierciedleniem treści postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]r. (zmienionego jedynie co do sposobu dokonania spłaty postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]r. sygn. akt [...]) o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą SR w C. Nr [...], na którą powołuje się E.D. Nawet gdyby przyjąć stan własności wynikający z wpisu w tej ostatniej księdze to i tak do oznaczenia objętego postępowaniem budynku numerem porządkowym [...] nie mogłoby dojść na wniosek E.D. bez zgody skarżącej i jej męża. Przyjmując, że wystąpienie z wnioskiem o nadanie numeru stanowi czynność zwykłego zarządu, do jej skutecznego podjęcia wymagana była bowiem zgoda większości współwłaścicieli (art. 201 Kodeksu cywilnego), którą wnioskodawca nie dysponował. Nadto zdaniem Sądu, do nadania objętemu postępowaniem budynkowi numeru porządkowego mogło dojść jednie na drodze odrębnego postępowania prowadzonego w trybie w/w rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości i przed właściwym do tego organem, tj. przed Prezydentem Miasta C. Do nadania numeru nie mogło zatem dojść w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Wojewodę Ś. Nadanie numeru następuje przy tym czynnością materialno-techniczną, stanowiącą czynność z zakresu administracji publicznej o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Skoro w tym trybie numer taki nie został nadany to zdaniem Sądu nie mogło dojść do zameldowania pod podanym we wnioskach o zameldowanie adresem. Adres taki w sensie prawnym bowiem nie istnieje. W konsekwencji należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 6 ust. 1 i art. 9 b ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy p.p.s.a. Zdaniem Sądu uchyleniu podlegała również decyzja organu I instancji, a to w sytuacji gdy wydanie w sprawie ponownego rozstrzygnięcia będzie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W związku ze złożonymi na rozprawie sądowej przez skarżącą i E.D. oświadczeniami ustalenia wymagała będzie w pierwszej kolejności okoliczność czy wnioskodawcy w dalszym ciągu w objętym postępowaniem budynku mieszkają z zamiarem stałego przebywania. Należy też ustalić czy budynkowi temu został nadany odrębny numer porządkowy w omawianym wyżej trybie. Negatywne ustalenie każdej z tych okoliczności będzie skutkować przy tym zdaniem Sądu wydaniem decyzji o odmowie zameldowania. Odnośnie drugiej z tych okoliczności dopiero po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do nadania takiego numeru z urzędu oraz, iż nie wystąpili o to współwłaściciele działki nr [...]. Wobec powyższego decyzja organu I instancji podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. zaś o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 § 1 tej ustawy. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy nadto stwierdzić, że wynikający z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności wymóg przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem do lokalu, nie stanowi zdaniem Sądu koniecznej przesłanki dokonania zameldowania w sytuacji gdy zgłaszająca pobyt osoba pod danym adresem faktycznie przebywa a zobowiązany do potwierdzenia tego faktu nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 29 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. SW