II SA/Gl 497/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz J. R. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] złotych. Wnioskiem z dnia [...] r. (wpływ do organu [...]r.) wnioskodawcy tj. R. i J. R. zażądali od SKO w K. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzji zarzucili wydanie jej bez podstawy prawnej, wydanie jej na wniosek osoby niebędącej stroną zmienionej decyzji, wydanie jej bez zgody stron zmienionej decyzji, wydanie jej bez udziału w postępowaniu spółki z o.o. [...] będącej poprzednikiem prawnym wnioskodawców. Uprawnienie do złożenia wniosku wnioskodawcy wywodzą z posiadanego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej zmienioną decyzją. Decyzją z dnia [...]r. SKO w K. w oparciu o art. 157 § 3 w zw. z art. 28 kpa wydało decyzję w której odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. znak ([...]) zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, iż po analizie materiału dowodowego stwierdzono, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony postępowania ustalającego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś ich interes w sprawie posiada oczywiste znamiona interesu faktycznego. Polega on na niekorzystnej dla wnioskujących – z punktu widzenia ich planów ekonomicznych – zmianie przebiegu autostrady, w wyniku której GDDKiA odmówiła wykupu nieruchomości, którą wnioskujący w niniejszym postępowaniu, w tym celu zakupili. W dniu [...]r. SKO w K. wydało decyzję ([...]) utrzymującą w mocy decyzję SKO w K. z dnia [...]r. W uzasadnieniu SKO podniosło, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. W dniu [...]r. J. R. złożył w SKO w K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...]r. Podniósł wnioskodawca, iż decyzje te są błędne ponieważ wnioskodawca posiada przymiot strony. Decyzją z dnia [...]r. SKO w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętych wnioskiem J. R. z dnia [...]r. W decyzji ponownie SKO podniosło, iż J. R. nie ma przymiotu strony, ponieważ jego interes w tym postępowaniu sprowadza się do interesu faktycznego a nie prawnego. Wnioskiem z dnia [...]r. J. R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. SKO w K. utrzymało w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu podano, iż wnioskodawca nie może być uznany za stronę postępowania, ponieważ jego interes ma charakter faktyczny a nie prawny. Od w/wym. decyzji SKO z dnia [...]r. J. R. złożył skargę do WSA. Skarga została wniesiona w terminie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO z dnia [...]r. i utrzymanej przez nią w mocy decyzji tego organu z [...]r. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał skarżący, iż zgodnie z orzecznictwem, źródłem interesu prawnego o którym mowa w art. 28 kpa może być także prawo cywilne. Powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego – w jego ocenie – wynika, iż posiada on przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu ponownie wskazało na te same argumenty co w uzasadnieniu wszystkich poprzednich decyzji tzn. iż J. R. nie ma przymiot strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 157 § 3 kpa w związku z art. 28 kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony albo z urzędu. Wniosek o wszczęciu tego postępowania, mającego na celu ustalenie czy kontrolowany akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa – może być zatem skutecznie złożony jedynie przez osobę której przysługuje przymiot strony w rozumieniu przepisów kpa. Stroną – zgodnie z art. 28 kpa – jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na podstawie art. 157 § 3 kpa organ orzeka co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazane przepisy zobowiązują organ do którego wniesiono wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do zbadania czy dany podmiot ma w sprawie przymiot strony. W przypadku braku przymiotu strony organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania odnośnie stwierdzenia nieważności. Kontrolowaną decyzją i decyzją ją poprzedzającą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] roku i poprzedzającej ją decyzji z [...]r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Z. z dnia [...] roku zmieniającej decyzję z dnia [...] roku ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy ul. [...] w Z. U podstaw tego rozstrzygnięcia znalazło się uznanie przez organ orzekający, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zwykłym to jest o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania. Przedmiotem wniosku skarżącego z dnia [...] roku nie było żądanie stwierdzenia nieważności tej ostatniej decyzji, ale decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku, którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] roku. Decyzje te zostały wydane po rozpatrzeniu wniosku R. i J. R., co oznacza, że J. R. (skarżący) był stroną (wnioskodawca) w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności (decyzja z dnia [...]r.). Nie może więc budzić wątpliwości, że wniosek o stwierdzenie nieważności z dnia [...] roku został złożony przez stronę, co czyniło niedopuszczalnym odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności z uwagi na brak przymiotu strony. Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że zupełnym nieporozumieniem jest odwoływanie się w zaskarżonej decyzji przez Kolegium do kwestii przymiotu strony w postępowaniu zwykłym (dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu). Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 157 § 3 kpa oraz 28 kpa, a decyzja ją poprzedzająca z naruszeniem art. 157 § 3 kpa i 28 kpa. Mając na uwadze art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono jak w sentencji.