II SA/Gl 497/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-05
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, może jednocześnie ubiegać się o wyższe świadczenie pielęgnacyjne, pomimo istnienia przepisu wyłączającego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w takiej sytuacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, ponieważ skarżący ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, a zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Dopiero rezygnacja z zasiłku dla opiekuna i uchylenie decyzji przyznającej to świadczenie otwiera możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.Stan faktyczny
Skarżąca M.B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. zmieniającą decyzję w sprawie przyznania zasiłku dla opiekuna. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wyższej kwocie, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności z konstytucją różnicowania świadczeń dla opiekunów w zależności od wieku, w którym niepełnosprawność nastąpiła. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, a sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia [...] nr [...] dokonał zmiany decyzji z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna w związku z opieką sprawowana przez M. B. nad niepełnosprawną matką – A. B., w części dotyczącej kwoty, ustalając jej wysokość na 620 zł od dnia 1 listopada 2018 r. miesięcznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu podano, iż zmiana decyzji nastąpiła w związku ze zmianą wysokości świadczenia Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiącej podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1497).Odnosząc się do żądania strony polegającego na przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego stwierdzono, iż ustalenie prawa do tego świadczenia jest możliwe po złożeniu sformalizowanego wniosku i w sytuacji gdy nie zachodzą negatywne przesłanki do jego przyznania z art. 2 ust. 5 ww. ustawy.
W osobistej skardze z 6 lutego 2019 r. M. B. (dalej: skarżący) wnosi o przyznanie kwoty zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, tj. w kwocie 1583 zł. miesięcznie oraz o wyrównanie różnicy od listopada 2014.r. do grudnia 2018.r. kwoty między zasiłkiem pielęgnacyjnym, a świadczeniem dla opiekuna osoby dorosłej w wysokości 47 850 zł.
Jak podnosi w uzasadnieniu, w dniu [...] pracownik MOPS w M. działając w oparciu o Zarządzenie nr. [...] Burmistrza M. z dnia [...] w sprawie udzielenia pracownikowi MOPS w M. do prowadzenia postępowań w sprawach świadczeń rodzinnych oraz wydania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych wydał decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad chorą matką A. B. w wysokości 520,00 zł miesięcznie. Za opiekę nad osobą, która utraciła sprawność po 18. roku życia, przysługuje obecnie 620 zł miesięcznie. Pozostali opiekunowie dostają 1583 zł. W październiku 2014 r. Trybunał Konstytucyjny uznał różnicowanie świadczeń dla opiekunów w zależności od wieku, w którym niepełnosprawność nastąpiła, za niezgodne z konstytucją. Orzeczenia Trybunału zaś mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a także wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia, o ile TK nie określi innego terminu utraty mocy zakwestionowanego przepisu. Z tej ostatniej możliwości Trybunał nie skorzystał, a zatem dyskryminujący paragraf stracił moc 23 października 2014 r., czyli w dniu publikacji wyroku. (I OSK 923/16 - wyrok NSA).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Co do zasady skarżący ma rację wywodząc z przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, iż brak jest obecnie podstaw do wypłacania dla opiekuna osoby niepełnosprawnej świadczenia w wysokości 620 zł., skoro zasiłek pielęgnacyjny przyznawany także opiekunom osób niepełnosprawnych wynosi1583 zł. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Natomiast Sąd w tej postanowił skargę oddalić bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2092). Skarżący spełnia warunki do uzyskania wyższego świadczenia w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, natomiast ze względu na to, że ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna nie może się o nie ubiegać. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. "b" świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Wobec tego dopiero rezygnacja z prawa do zasiłku dla opiekuna i uchylenie decyzji ustalającej to świadczenie, otworzy możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne od momentu wejścia w życie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W postępowaniu, w którym przedmiotem kontroli była legalność decyzji zmieniającej wysokość orzeczonego prawomocnie decyzją z [...] prawa do zasiłku dla opiekuna, poza granicami rozpoznania i orzekania pozostawała kwestia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło