II SA/Gl 498/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Bogucka, WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółki A w J.D. na decyzję Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej w sprawie odcięcia nieruchomości od sieci wodociągowej oddala skargę Uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Walne Zgromadzenie Członków Spółki A w J.D. orzekło o odcięciu od głównej linii wodociągowej - [...] podłączenia zasilającego w wodę posesji przy ul. [...] stanowiącej własność J.W. i K.S. Zgodnie z treścią § 3 tej uchwały orzeczone odłączenie zasilania w wodę miało nastąpić po okresie 3 miesięcznego wypowiedzenia liczonego od daty otrzymania pisemnego wypowiedzenia. W § 2 uchwały zawierającym jej uzasadnienie wskazano, że do jej podjęcia doszło ponieważ właściciel znajdującego się na posesji przy ul. [...] w J. Przedsiębiorstwa B J.W. nie dotrzymał warunków § 7 - § 9 umowy z dnia [...]r. zawartej z tym Przedsiębiorstwem przez Zarząd Spółki. Stwierdzono także, iż doszło do samowolnego podłączenia nowo wybudowanego na tej posesji budynku przeznaczonego na aptekę i przychodnię [...]. Fakt tego podłączenia został potwierdzony w piśmie z dnia [...]r., w którym zwrócono się do Zarządu Spółki o odebranie zainstalowanego wodomierza. We wniosku z dnia [...]r. J.W. i K.S. zwrócili się do Starosty Ż. o uchylenie w/w uchwały jako podjętej ich zdaniem z naruszeniem formalnoprawnych wymagań statutu oraz opartej na błędnych ustaleniach faktycznych. Uzasadniając wniosek zarzucono, że zebranie członków Spółki, na którym podjęto kwestionowaną uchwałę, zwołano w nieformalny sposób. Zebranie przeprowadzono z naruszeniem porządku obrad. Bez dostatecznych dowodów przyjęto także, iż budynek apteki i przychodni został podłączony samowolnie do sieci wodociągowej Spółki, w sytuacji gdy do takiego podłączenia nie doszło. Pismem z dnia [...]r., na które powołano się w uchwale, zgłoszono jedynie zamiar (gotowość) korzystania z poboru wody z sieci Spółki ale ostatecznie obiekt ten podłączono do własnego źródła wody. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm., zwanej dalej Prawem wodnym) Starosta Ż. uchylił w/w uchwałę Walnego Zgromadzenia Spółki A w J.D. z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji podał, że jak wykazały czynności przeprowadzone w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. budynek przychodni i apteki, będący własnością K.S., nie jest podłączony i zasilany w wodę z sieci wodociągowej Spółki A w J.D. Za takim ustaleniem przemawiają również wyniki badań wody pobranej z instalacji wodociągowej tego budynku, które ujawniły w tej wodzie jedynie znikomą zawartość chloru. Wskazano także, iż J.W. jest członkiem Spółki A, wniósł przewidziany w statucie Spółki udział członkowski i zgodnie z treścią § 15 pkt 3 Statutu Spółki jest uprawniony do korzystania ze wspólnych urządzeń Spółki. Odcięcie posesji przy ul. [...] nr [...] od wody stanowiłoby zaś pozbawienie go tego prawa. Do odcięcia posesji od sieci wodociągowej brak było zatem zdaniem organu orzekającego zarówno przesłanek faktycznych jak i przesłanek prawnych. Strona nie naruszyła bowiem § 1 i § 2 umowy o dostawę wody, wpłaciła udział i dokonuje bieżących opłat za pobór wody. Poinformowała również Spółkę o rezygnacji z prowadzenia Przedsiębiorstwa B. Budynek tego Przedsiębiorstwa został włączony w gospodarstwo rolne, do którego został zamontowany licznik na wodę. Jednocześnie Starosta Ż. stwierdził, że kwestionowana uchwała spełnia wymogi formalnoprawne, gdyż w obwieszczeniu o zwołaniu walnego zgromadzenia członków Spółki podano miejsce, termin oraz początek obrad tego zgromadzenia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka A w J.D. zarzuciła, iż decyzja Starosty z dnia [...]r. została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych. Wbrew bowiem tym ustaleniom doszło do samowolnego podłączenia wybudowanego budynku przychodni. Świadczy o tym treść pism J.W. z dnia [...] i [...]r. Wyniki oględzin dokonanych w dniu [...]r. nie mogą być w tej materii miarodajne, gdyż oględziny przeprowadzono w czasie gdy przerobiono już zasilanie, usuwając zamontowany wcześniej wodomierz i wprowadzono zasilanie z hydrofora. O podłączeniu budynku do sieci wodociągowej Spółki mogą świadczyć też pisemne oświadczenia dwóch świadków. W czasie oględzin nie było możliwe stwierdzenie dodatkowego podłączenia do sieci wodociągowej, gdyż zawór odcinający posesję J.W. od linii głównej był zasypany i niedostępny w celu stwierdzenia faktu dodatkowego podłączenia. Spółka zarzuciła nadto, że do naruszenia przez J.W. łączącej strony umowy doszło już w [...]r., kiedy to zrezygnował na rzecz córki z prowadzonej działalności gospodarczej przekazując jej, bez zgody Spółki, połączony do jej sieci wodociągowej budynek. W związku z wyrażoną przez strony wolą zawarcia ugody postanowienie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Starosty Ż. z dnia [...]r. Po jego podjęciu i po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Ż. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 104 i art. 97 § 2 kpa oraz art. 179 ust. 4 ustawy Prawo wodne utrzymał w mocy ("podtrzymał") swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że spór między stronami co do zapłaty należności za pobraną wodę powinien być rozstrzygnięty przez Sąd. Dopiero gdyby Sąd stwierdził nielegalny pobór wody przez J.W., a sprawa zaległych należności za pobór wody została skierowana do egzekucji komorniczej, możliwe byłoby odcięcie dopływu wody z sieci wodociągowej Spółki. Wskazano również na niedopełnienie prze Spółkę obowiązków wynikających z treści art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem organu orzekającego Spółka A nie przedstawiła też dokumentacji świadczącej o fakcie niepłacenia przez stronę za pobraną wodę. Nadto stwierdził, że do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Ż., w sprawie z oskarżenia prywatnego o pomówienie o nielegalny pobór wody z wodociągu Spółki, nie można przesądzić, że J.W. naruszył statut i umowę zawartą ze Spółką. W skardze do sądu Spółka A w J.D. wniosła o uchylenie obu omówionych wyżej decyzji Starosty Ż. oraz o obciążenie Starosty Ż. kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż w zaskarżonej decyzji nie wykazano, iż zakwestionowana przez Starostę Ż. uchwała Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia [...]. została podjęta z naruszeniem prawa, wprost przeciwnie, organ orzekający przyjął, że zachowane zostały formalnoprawne warunki jej wydania. Wbrew stanowisku Starosty istniały też merytoryczne przesłanki do podjęcia uchwały, a to w sytuacji gdy nastąpiło samowolne podłączenie do sieci wodociągowej Spółki nowo wybudowanego budynku przeznaczonego na aptekę i gabinet lekarski, należącego do K.S. Za podjęciem uchwały przemawiały też zaległości J.W. w opłatach za dostarczoną przez Spółkę wodę. Zwróciła też skarżąca uwagę, że zgodnie z treścią art. 179 ust. 2 Prawa wodnego mogło dojść do stwierdzenia nieważności uchwały a nie do jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę Starosta Ż. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie. Powołując się na treść art. 179 ust. 4 Prawa wodnego stwierdził, iż nie jest zasadny zarzut co do niewłaściwej formy orzeczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestnicy postępowania K.S. i J.W. zaprzeczyli aby dokonali samowolnego podłączenia budynku przeznaczonego pod aptekę i przychodnię lekarską do sieci wodociągowej Spółki. Zaakcentowali też, iż mają prawo do korzystania z sieci tej Spółki, gdyż posiadają w niej udziały oraz opłacają rachunki za dostarczaną wodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia nie narusza zdaniem Sądu obowiązującego prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ocena sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 179 ust. 2 Prawa wodnego objętej postępowaniem uchwały może być dokonana jedynie w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego w oparciu o który uchwała ta została podjęta, tj. istniejącego w dacie jej wydania. Skarżąca Spółka nie może się zatem powoływać dla uzasadnienia tej uchwały, na okoliczności (zaszłości), które zaistniały, czy też zostały wykazane, już po podjęciu tej uchwały. Zarówno w świetle treści § 2 stanowiącego uzasadnienie podjętej uchwały jak i w świetle treści ogłoszenia o zwołaniu w dniu [...]r. Walnego Zgromadzenia Członków Spółki należy przyjąć, że uchwała ta została podjęta w związku z samowolnym podłączeniem przez J.W. i K.S. nowo wybudowanego budynku przeznaczonego na aptekę i przychodnię lekarską do sieci wodociągowej Spółki. Przedmiotowe ustalenie faktyczne nie zostało jednak również zdaniem Sądu należycie wykazane. W szczególności nie znajdowało ono zdaniem Sądu dostatecznego umotywowania w materiale dowodowym sprawy istniejącym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały. W szczególności o samowolnym podłączeniu do sieci wodociągowej Spółki nie przesądza zdaniem Sądu treść powołanego w § 2 pkt 2 uchwały pisma J.W. z dnia [...]r., skierowanego do Zarządu skarżącej Spółki. Pomijając już okoliczność, że w piśmie tym jest jedynie mowa o zamontowaniu wodomierza, to z punktu widzenia wynikających ze Statutu Spółki obowiązków dla jej członków, a nadto z uwagi na treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm., zwanej dalej ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) istotne znaczenie powinno mieć ewentualne nielegalne, tj. bez zgody Zarządu Spółki korzystanie z wodociągu, tj. nielegalny pobór wody. O takim nielegalnym poborze wody treść powyższego pisma nie przesądza. Samo zainstalowanie wodomierza na przyłączu nie przesądza o korzystaniu z wodociągu. Materiał dowodowy, który został zgromadzony już po podjęciu spornej uchwały nie może tej uchwały uzasadnić. W dacie podejmowania uchwały objętej postępowaniem wątpliwości co do faktycznego nielegalnego podłączenia się do wodociągu Spółki, wynikały też chociażby z pism Zarządu Spółki do J.W. i K.S. z dnia [...]r., w którym przestrzega się adresatów pisma o konsekwencjach samowolnego podłączenia budynku do zasilania w wodę z rurociągu Spółki. W piśmie tym zawarto też warunki na jakich może dojść do tego podłączenia. Skoro pismo to Zarząd Spółki sformułował już po otrzymaniu m. in. w/w pisma J.W. z dnia [...]r., to oznacza to, iż nie rozumiał jego treści jako informującej Zarząd o dokonanym już podłączeniu, co przyjmuje się w § 2 pkt 2 uchwały i co stanowiło zasadniczą przesłankę jej podjęcia. Z akt nie wynika aby przesłanką podjęcia uchwały było też opisane w odwołaniu Spółki z dnia [...]r. zdarzenie, związane z odmową odczytu stanu wody "z wodomierza znajdującego się w kotłowni, gdyż Pani S. nie dopełniła formalności, w celu uzyskania zezwolenia na podłączenie do sieci wodociągowej" (co mogłoby wskazywać, że pobór wody bez zgody Zarządu miał jednak miejsce), względnie fakty o jakich mowa w oświadczeniu z dnia [...]r. podpisanym przez E.J. i W.J. Z uchwały nie wynika także aby jedną z przyczyn jej podjęcia były zaległości za pobraną wodę. W sytuacji sporu co do istnienia takich należności spór ten powinien być wcześniej rozstrzygnięty na drodze postępowania sądowego. Nie zostało też wykazane aby zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę doręczono upomnienie w sprawie uregulowania zaległej opłaty. Nie było też wystarczające jedynie ogólne powołanie się w uchwale na naruszenie przez jej adresatów warunków § 7 - § 9 umowy o dostawę wody z dnia [...]r., bez jakiegokolwiek bliższego formułowania tych zarzutów. Naruszenie treści § 9 tej umowy przez J.W. i K.S. nie było zresztą możliwe. W świetle przedstawionych wyżej wywodów zasadne było przyjęcie, że sporna uchwała została podjęta sprzecznie z prawem i Statutem Spółki, a to z tego względu, iż nie zostały należycie wykazane, a tym bardzie uzasadnione podstawy jej podjęcia. Zgodnie zaś z treścią § 15 pkt 3 Statutu Spółki jej członkowie mają prawo do korzystania ze wspólnych urządzeń, maszyn oraz innych świadczeń Spółki w sposób określony przez Zarząd. Pozbawienie członka tych uprawnień w drodze uchwały Walnego Zgromadzenia na wniosek Zarządu Spółki (co było co do zasady dopuszczalne - w zw. z treścią § 28 pkt 1 lit. "f"), powinno być zatem należycie uzasadnione, czemu kwestionowana uchwała nie czyniła zadość. Uchylenie jej w trybie nadzoru znajdowało zatem uzasadnienie w treści art. 179 ust. 2 Prawa wodnego. W związku z treścią tego przepisu zasadne jest przy tym zdaniem Sądu stanowisko skarżącej Spółki, że w takiej sytuacji organ nadzoru powinien stwierdzić jej nieważność. Niewątpliwie użycie w ust. 4 art. 179 Prawa wodnego sformułowania "uchylona" może budzić w tym względzie pewne wątpliwości i takie tworzenie prawa nie powinno mieć miejsca, ale o właściwej treści rozstrzygnięcia przesądza w tym wypadku jednoznaczna co do literalnego brzmienia treść ustępu 2, zawierająca wyczerpującą regulację zarówno przesłanek jak i formy i treści orzeczenia podejmowanego przez organ nadzoru. Należy zatem przyjąć, że "uchylenie" o jakim mowa w ustępie 4 oznacza tylko wyeliminowanie uchwały z obrotu prawnego, ale następuje to zgodnie z ust. 2 przez stwierdzenie nieważności uchwały. Uchybienie to nie mogło mieć jednak zdaniem Sądu wpływu na wynik sprawy. Nadto uwzględnienie w tym względzie zarzutu skarżącej Spółki oznaczałoby w istocie orzeczenie na jej niekorzyść, prowadziłoby bowiem w praktyce do stwierdzenia nieważności uchwały. Sąd nie podziela natomiast zajętego w uzasadnionej decyzji stanowiska, że do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Ż. w przedmiocie pomówienia o nielegalny pobór wody nie było możliwe stwierdzenie, iż adresaci kwestionowanej uchwały naruszyli Statut i umowę. Bez jakiejkolwiek analizy prawnej, a zwłaszcza analizy treści art. 164 ust. 3 Prawa wodnego i art. 1, art. 3, art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przyjął też organ nadzoru, że w sprawie ma zastosowanie treść art. 8 ust. 2 i 3 tej ostatniej ustawy (pomijając już okoliczność czy istotnie adresaci uchwały są pozbawieni dostępu do innego źródła wody, co akcentował przedstawiciel skarżącej Spółki na rozprawie sądowej z dnia 16 grudnia 2005 r.). Uchybienia te nie mogły mieć jednak wpływu na wynik sprawy, skoro z omówionych wyżej względów, istniały inne przesłanki do wyeliminowania kwestionowanej uchwały w trybie nadzoru. Z tych wszystkich względów skarga jako zdaniem Sądu nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie Sądu nie pozbawia oczywiście Spółki prawa do ponownego podjęcia uchwały w kwestionowanym przedmiocie. Uchwała taka powinna być jednak oparta na prawidłowo zgromadzonym i należycie przeanalizowanym oraz omówionym materiale dowodowym. Powinny wynikać z niego w należyty sposób, określone w statucie przesłanki, do podjęcia takiej uchwały. Tylko wówczas nie będzie ona sprzeczna z obowiązującym prawem. SW