II SA/Gl 499/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-10-25

Skład orzekający: sędzia NSA Bonifacy Bronkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Analiza jej sytuacji materialnej, w tym niskich dochodów z emerytury, wysokich wydatków na leczenie i leki oraz koszty utrzymania domu, przemawia za przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowań i powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek, uznając, że dochody skarżącej i jej brata pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. i B. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na skutek sprzeciwu skarżącej K. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 września 2007 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 września 2007 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano przede wszystkim, iż skarżąca zamieszkuje wraz z bratem B. M. w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. Jedynym źródłem ich utrzymania są dochody uzyskiwane z tytułu świadczenia emerytalnego oraz renty w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie. Nadto, jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, łączne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą około [...] zł miesięcznie. W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego, wysokość uzyskiwanego przez skarżącą i jej brata dochodu, pozwala na zaspokojenie potrzeb dwóch osób. Tym samym skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, o czym świadczy chociażby fakt, iż uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia K. K. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również wiek i stan zdrowia skarżącej uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość uzyskiwanego przez nią świadczenia przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest przewlekle leczona farmakologicznie, w związku z czym znaczną część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw. Skarżąca podaje, iż miesięczne koszty leczenia i leków oscylują wokół kwoty [...] zł. Fakt ten uprawdopodobniła przez nadesłanie zaświadczeń lekarskich oraz faktur VAT wystawionych przez apteki. Wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu wynoszą natomiast około [...] zł. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło