II SA/Gl 500/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-11-21

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Barbara Brandys-Kmiecik, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie wyroku eksmisyjnego przez komornika jest równoznaczne z faktycznym opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, stanowiąc podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Wykonanie wyroku eksmisyjnego, nawet jeśli nastąpiło w drodze egzekucji komorniczej, jest równoznaczne z faktycznym opuszczeniem lokalu przez osobę, której dotyczy wyrok. Tym samym spełniona zostaje przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, co uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu. Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny prawidłowości wyroku sądu powszechnego nakazującego eksmisję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Wojewody Ś. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Podstawą wymeldowania było wykonanie wyroku eksmisyjnego orzeczonego przez Sąd Rejonowy w K., który został wyegzekwowany przez komornika. Skarżący kwestionował prawidłowość wyroku eksmisyjnego, twierdząc, że nie został mu doręczony i że eksmisja nastąpiła bez zapewnienia lokalu zastępczego. Organ odwoławczy zawieszał postępowanie z uwagi na skargę skarżącego na czynności komornika, która została ostatecznie odrzucona.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. P. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych - z uwzględnieniem podatku VAT w kwocie [...] ([...]) złotych -płatnej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta K. wymeldował J. M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. M. [...] w K. W podstawie prawnej orzeczenia organ powołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm.- dalej ustawa o ewidencji ludności) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek H. i S. J. właścicieli budynku położonego w K. przy ul. M. [...]. Wniosek ten uzasadnili oni stwierdzeniem, że J. M. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, a wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] nakazano mu opuszczenie lokalu i opróżnienie go z rzeczy. Organ I instancji zauważył, iż w stanie prawnym ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, organ ewidencyjny w toku postępowania o wymeldowanie nie bada, czy w sprawie została spełniona przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, lecz bada jedynie spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania. W toku postępowania ustalono, że J. M. od [...] r. został osadzony w Areszcie Śledczym w M. i w związku z tym nie wykonał dobrowolnie wyroku eksmisyjnego. Wobec tego wyrok ten został wyegzekwowany przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K., który w dniu [...] r. przeprowadził eksmisję skarżącego z lokalu nr [...] w budynku przy ul. M. w K. W odwołaniu od tej decyzji (określonym jako zażalenie) J. M. podniósł, że brał udział w postępowaniu sądowym o eksmisję, jednak nie doręczono mu wyroku sądu i jest zaskoczony przeprowadzoną eksmisją donikąd. Przed aresztowaniem prowadził rozmowy w urzędzie miasta w sprawie przydzielenia lokalu zastępczego i obiecano mu, że otrzyma taki lokal w [...] r., a zatem wykonanie eksmisji winno nastąpić po tej dacie. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Ś. ustalił, że przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt [...] zawisła sprawa ze skargi J. M. reprezentowanego przez siostrę U. D. na czynności komornika w związku z przeprowadzoną eksmisją z przedmiotowego lokalu. W oparciu o to ustalenie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda zawiesił postępowanie odwoławcze powołując się na przepis at. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 marca 2003 r., a skargę H. i S. J. wniesioną na to orzeczenie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2005 r. sygn. akt 2 V SA 1203/03. Po uzyskaniu informacji o odrzuceniu przez Sąd Rejonowy w K. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. skargi na czynności komornika Wojewoda Ś. postanowieniem z dnia [...] r. podjął z urzędu postępowanie w sprawie. Następnie decyzją z dnia [...] r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że wykonanie zgodnie z prawem wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z faktycznym opuszczeniem lokalu. Zatem należało przyjąć, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, bowiem odwołujący się opuścił w sposób trwały miejsce pobytu stałego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu Wojewoda zauważył, iż w wyroku nakazującym J. M. opuszczenie i opróżnienie lokalu Sąd nie orzekł o przyznaniu mu lokalu zastępczego, a kwestie związane z przydziałem takiego lokalu nie należą do jego właściwości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. M. podał, że wyrok Sądu Rejonowego w K. nakazujący jego eksmisję z lokalu przy ul. M. [...] w K. został wydany bez jego udziału i nigdy go osobiście nie odebrał, gdyż w tym czasie przebywał w Areszcie Śledczym w M. Podniósł, że wyrok ten jego zdaniem narusza art. 14 pkt 4 (winno być art. 14 ust. 4 pkt 4) i art. 11 pkt 9 (winno być art. 11 ust. 9) ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm. – aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266). Dodał także, że eksmitowanie go na bruk było nieludzkie i nie powinno być dopuszczone przez prawo, bowiem jest osobą chorą i od [...] r. leczy się psychiatrycznie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumentację zamieszczoną w jej uzasadnieniu. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania S. J. wniósł o oddalenie skargi. Podał, że brak jest podstaw do podważania prawomocnego wyroku Sądu. Dodatkowo podniósł, że J. M. w trakcie gdy zajmował lokal mieszkalny w jego budynku ustawicznie upijał się, zdemolował ten lokal i klatkę schodową oraz mimo prawomocnego wyroku nie naprawił wyrządzonej szkody. Nie płacił też przez [...] roku czynszu, a w mieszkaniu urządził melinę alkoholową i produkował w nim narkotyki oraz zabił w nim kompana alkoholowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, w aspekcie jej zgodności z prawem, jak nakazuje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że Wojewoda Ś., zdaniem Sądu, poprawnie ocenił zebrane dowody, na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. W sprawie prawidłowo zastosowany został także przepis prawa materialnego, a to art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który nakłada na organ gminy obowiązek wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zauważyć też należy, że powyższa regulacja prawna koresponduje z art. 9 ust. 2 b analizowanej ustawy, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Tym samym fakt trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu przez osobę stanowi przesłankę wszczęcia postępowania o jej wymeldowanie bez względu na to, czy posiada ona, czy też utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. Zauważyć należy, że wyrok sądu powszechnego nakazujący opuszczenie i opróżnienie z rzeczy zajmowanego lokalu mieszkalnego zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie uprawnień do przebywania w lokalu, a zatem nie stanowi samoistnej przesłanki upoważniającej organ ewidencyjny do wymeldowania osoby oznaczonej w tym wyroku z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Na gruncie obowiązujących przepisów przesłankę taką stanowi jednak niewątpliwie wykonanie takiego wyroku, a więc dobrowolnie opuszczenie lokalu przez osobę do której skierowany został nakaz w nim zawarty, bądź też jego wyegzekwowanie przez komornika sądu w którego okręgu lokal ten się znajduje. W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt V SA 1398/02 (LEX nr 159189), w którym zauważył on, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Wobec powyższego skoro kontrolowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. zostały wydane w oparciu o wykonaną w dniu [...] r. przez Komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w K. eksmisję skarżącego z zajmowanego lokalu, na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, należy uznać, że zostały one wydane w zgodzie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Co się zaś tyczy podniesionych przez skarżącego zarzutów względem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], którym orzeczono jego eksmisję z dotychczas zajmowanego lokalu to należy wskazać, że stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. wyrok ten wiąże nie tylko sąd który go wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny nie może zatem poddawać ocenie trafności przedmiotowego wyroku. Z powyższych względów na mocy at. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach udzielonego skarżącemu prawa pomocy Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 250 P.p.s.a. oraz przepisy § 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, po. 1348 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło