II SA/Gl 500/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W nadesłanym przy skardze piśmie procesowym, datowanym na dzień [...] r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten umotywowała tym, iż pozostając pod opieką lekarza specjalisty – [...] jest zmuszona zażywać lekarstwa. Obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego zmusi ją do dokonania wyboru pomiędzy własnym zdrowiem a zapewnieniem możliwości skorzystania z drogi sądowej. W następstwie wezwania Sądu wniosek ten został złożony w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. W oparciu o zawarte w nim informacje udało się ustalić, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w wynajętym mieszkaniu o pow. [...] m2. Nie posiada ona żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro ani też oszczędności, zasobów pieniężnych lub papierów wartościowych. Jedynym źródłem dochodu A.L. jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie recept obrazujących wysokość wydatków na niezbędne lekarstwa. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała kserokopię umowy najmu lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje oraz kserokopię rachunków za [...] zużywaną w tym lokalu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, w oparciu o poczynione ustalenia nie dało się stwierdzić, że sytuacja materialna A.L. uzasadnia uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Przede wszystkim pod uwagę należy wziąć poziom stałych, miesięcznych wydatków skarżącej. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że wynoszą one około [...] zł (koszty wynajmu mieszkania + koszty zakupu leków i wydatki na energię elektryczną). W sumie więc, do dyspozycji skarżącej pozostaje co miesiąc ponad [...] zł, co nie jest oczywiście kwotą znaczną, nie mniej jednak pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Nie jest to kwota, której uiszczenie leży poza możliwościami finansowymi A.L.. Dalsze, ewentualne koszty jakie mogłaby ponieść skarżąca to opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (100 zł – pobierania w razie oddalenia skargi) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł - § 3 przywołanego rozporządzenia). Podkreślić jednak trzeba, że opłaty te maja charakter potencjalny, a więc uzależniony od wyniku postępowania sądowego, którego na obecnym etapie nie sposób przewidzieć. Reasumując poczynione wyżej uwagi należało stwierdzić, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi bez narażenia się na uszczerbek w swoim utrzymaniu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia