II SA/Gl 500/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi U. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a : 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 500/16 w ten sposób, że w miejsce dwukrotnie mylnie oznaczonej w sentencji daty wydania postanowienia "6 kwietnia 2016 r.", wpisać datę prawidłową, tj. "6 kwietnia 2017 r." 2. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2017 r. w ten sposób, że zwolnić skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przekraczającej 100 (sto) zł, oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W dniu 28 marca 2016 r. skarżąca złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. W treści tego formularza oświadczyła, nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostając na utrzymaniu matki, której pomaga na co dzień. Strona zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności lub przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Zaznaczyła, że z prac dorywczych uzyskuje około 50 zł. Podkreśliła, że rachunek z prąd wynosi 40 zł, opłata za opróżnienie szamba to 150 zł, zakup węgla – 1600 zł, a podatek od nieruchomości to 100 zł. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazano, że sytuacja materialna strony była już przedmiotem oceny referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. zwolnił ją z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Z treści aktualnie złożonego wniosku wynika, że okoliczności dotyczące stanu majątkowego strony nie uległy zmianie. Strona nadal zamieszkuje wraz ze swoją matką, która uzyskuje dochód rzędu 3.000 zł netto z tytułu emerytury, skarżąca podała natomiast, że z tytułu prac dorywczych osiąga dochód około 50 zł. Zatem skoro w dwuosobowym gospodarstwie domowym osiągany jest dochód rzędu 3.000 zł netto miesięcznie, a bieżące wydatki kształtują się na poziomie 400 – 500 zł, to sytuacja materialna strony nie jest na tyle trudna żeby przemawiała za zwolnieniem z kosztów sądowych. Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. W sprzeciwie zarzucono, że matka skarżącej nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz, że matka nie jest domownikiem skarżącej. Wskazano także, że sytuacja strony nie zmieniła się od czasu, gdy przyznano jej prawo pomocy postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, skarżąca uprawdopodobniła że jej sytuacja finansowa jest w istocie trudna. Skarżąca nie ma własnych dochodów, w utrzymaniu pomaga jej matka. Ponadto, skoro jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie od czasu, gdy poprzednio rozpoznawany był jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasadnym jest, podobnie jak w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2016 r., zwolnić ją z wpisu od skargi (obecnie kasacyjnej) w kwocie przekraczającej 100 zł, które skarżąca już uiściła. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W komparycji postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2017 r. w wersie, w którym oznaczono zaskarżoną decyzję, w sposób błędny wpisano datę roczną wydania postanowienia, tj. rok 2016 r. Tymczasem postanowienie referendarza zostało wydane w 2017 r. Przepis art. 156 § 1 p.p.s.a. umożliwia sądowi prostowanie z urzędu oczywistych omyłek i niedokładności w wyrokach. Do postanowień wydawanych przez sąd stosuje się, na mocy art. 166 P.p.s.a. przepisy o wyrokach, zaś do postanowień wydawanych przez referendarza sądowego – odpowiednio przepisy o postanowieniach (art. 167a P.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaistniałą oczywista omyłka w oznaczeniu daty wydania postanowienia. Stąd też orzeczono o jej sprostowaniu z urzędu, na mocy art. 258 § 1 P.p.s.a w związku z art. 156 § 1, art. 166 i art. 167a P.p.s.a.