II SA/Gl 501/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie WSA Iwona Bogucka, WSA Rafał Wolnik, Protokolant stażystka Beata Kapłon, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. działając na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 oraz art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), po przeprowadzeniu kontroli budowy budynku mieszkalno-gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr A i B w L., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na M. C. karę z tytułu nielegalnego użytkowania części gospodarczej tego obiektu jako [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż inwestor samowolnie zmieniając sposób użytkowania części parterowej obiektu i przystępując w dniu [...] r. do jego użytkowania przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych i bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, naruszył wymogi Prawa budowlanego. Taki stan rzeczy stanowi zaś podstawę do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, określonej jako iloczyn stawki opłaty ([...] zł), współczynnika kategorii obiektu ([...]) i współczynnika wielkości obiektu ([...]), podwyższonej dziesięciokrotnie. W zażaleniu na postanowienie M. C. zarzucił, iż dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, zaś wcześniejsze przystąpienie do jego użytkowania było wynikiem niewiedzy. Jego zdaniem, wzór na wyliczenie wysokości kary jest nielogiczny, a wysokość kary rażąco wysoka w stosunku do przychodu, osiąganego z prowadzonego gospodarstwa. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji jako mającego uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i oparcie w przepisach prawa materialnego. Organ II instancji stwierdził bowiem, iż inwestor nie zgłosił obiektu do użytkowania w czasie i w sposób przewidziany prawem budowlanym, a jednocześnie samowolnie zmienił sposób użytkowania z gospodarczego na inwentarsko-hodowlany ([...] do towarowej hodowli). W stosunku do zgłoszenia o użytkowanie właściwy organ wniósł zaś sprzeciw (decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] r.). Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo wyliczono też wysokość kary, mimo mylnego określenia współczynnika "k", zaś sposób jej obliczenia wynika z przepisów prawa budowlanego. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C. podtrzymał stanowisko, zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, zarzucając pominięcie faktu przekazania dokumentów o zakończeniu budowy i zawyżenie kary oraz wskazując na nieznajomość prawa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestnik postępowania I. H. przychylił się do stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z mocy art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Regulacja powyższa przewiduje zatem obligatoryjne wymierzenie kary w wysokości określonej ustawowo, niezależnie od świadomości prawnej inwestora. Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu ma charakter administracyjny, nie stanowiąc przepisów karnych, których zastosowanie wymaga ustalenia winy sprawcy czynu karalnego. Stąd też podniesione w skardze okoliczności co do braku świadomości prawnej, nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Nadto, w świetle art. 54 Prawa budowlanego, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenia na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych wymaga zaś uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego). Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, iż skarżący przystąpił do użytkowania części parterowej obiektu budowlanego jako [...] w dniu [...] r., podczas gdy zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało doręczone organowi nadzoru budowlanego dopiero w dniu [...] r., zaś decyzją z dnia [...] r. organ ten wniósł sprzeciw (k. [...] akt adm.). Już taki stan rzeczy uprawniał do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, niezależnie od dalszej kwestii, a mianowicie, czy inwestor zobowiązany był do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z racji niewykonania wszystkich robót budowlanych. Zatem fakt, iż skarżący jako inwestor po przystąpieniu do użytkowania części obiektu budowlanego, przesłał właściwemu organowi zawiadomienie o zakończeniu budowy, nie ma żadnego znaczenia prawnego z punktu widzenia zastosowania normy art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 59f tej ustawy, kara stanowi iloczyn stawki opłaty ([...] zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika jego wielkości. Przepis art. 57 ust. 7 ustawy, przewiduje nadto dziesięciokrotne podwyższenie stawki opłaty ([...]zł x 10 = [...] zł). Zatem wbrew stanowisku skarżącego, wysokość kary wyliczono prawidłowo, a podwyższenie stawki ma umocowanie w obowiązującym stanie prawnym. Skoro wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego nie następuje na zasadzie uznania administracyjnego, podniesione w skardze okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).