II SA/Gl 501/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi J. P. (P.) na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia [...] A.H.-P. zwróciła się do Prezydenta Miasta D.G. z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu położonego w D. G. przy ul. S. jej byłego męża J.P. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że J.P. ponad trzy lata temu opuścił stałe miejsce zamieszkania, zabrał ze sobą wszystkie swoje osobiste rzeczy i od tego czasu nie interesuje się mieszkaniem i nie ponosi jego kosztów utrzymania. A.H. – P. dodała, iż z J. P. rozwiodła się dwa lata temu. W trakcie przeprowadzonego w ramach postępowania administracyjnego przesłuchania J.P. (przesłuchania na wniosek Urzędu Miasta D.G. dokonano w Urzędzie Gminy w G. nad D.) J. P. oświadczył, że wyprowadził się w [...] albowiem żona była cyt. “[...]", robiła awantury, a nadto niesłusznie zarzucała mu, że [...] i wzywała do domu policję. Z mieszkania zabrał jedynie swoje rzeczy osobiste, a zdaniem J. P. wszystko oprócz garderoby żony należy do niego bowiem zostało zakupione z oszczędności przedmałżeńskich. Obecnie nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego, mieszka trochę w domu rodzinnym, trochę u siostry, a trochę u obecnych teściów. J.P. oświadczył nadto, że mieszkanie przy ul. S. opuścił dobrowolnie i nie występował z wnioskiem o umożliwienie mu powrotu. Teraz jednak to uczyni albowiem była żona miała się wyprowadzić czego nie uczyniła twierdząc, że mieszkanie należy się jej i dzieciom. W trakcie prowadzonego przez siebie postępowania organ I instancji dołączył do akt sprawy odpis skrócony aktu małżeństwa potwierdzający, iż [...] J.P. zawarł nowy związek małżeński, a także przesłuchał w charakterze świadków także sąsiadów A.H. – P. zgodnie stwierdzających, iż J. P. wyprowadził się z mieszkania w [...] roku i do mieszkania na przestrzeni lat przyjeżdżał jedynie sporadycznie na 2-3 dni. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta D.G. orzekł o wymeldowaniu J.P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. w D.G. W uzasadnieniu organ I instancji opisał prowadzone postępowanie administracyjne i konkludując podniósł, iż bezspornym jest, że J.P. w [...] roku opuścił lokal przy ul. S. i od tego czasu nie zamieszkuje w nim. Przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie, a następnie, po rozwodzie, założył w G. nad D. nową rodzinę. Organ I instancji podkreślił, iż ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty a nie pozorowany, odnoszący się do przebywania określonej osoby pod oznaczonym adresem. Utrzymywanie stanu zameldowania osoby faktycznie nie zamieszkałej w danym lokalu prowadzi wprost do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy. Pismem z dnia [...] J.P. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji do Wojewody Ś., wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu podniósł, iż przedmiotowe mieszkanie otrzymał w okresie przedmałżeńskim na podstawie przydziału dokonanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową przy [...] w D.G. Wykupienie mieszkania nastąpiło natomiast w czasie małżeństwa z A.H. – P. J. P. stwierdził, że nie posiada innego meldunku, a od dnia rozwodu w [...] roku przebywa u swojej rodziny. Jest inwalidą [...] grupy. Nadto dodał, iż wyprowadził się od byłej żony albowiem cyt. “nie gotowała mi, nie sprzątała, nie prała oraz wszczynała bezzasadne awantury". W przedmiotowym mieszkaniu posiada jeszcze swoje rzeczy osobiste i podejrzewa, że była żona może cyt. “wysprzedać" wspólne dobra za jego plecami. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta D.G. podając w uzasadnieniu, iż nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ I instancji. Podniósł też, iż w trakcie postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość, że J.P. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. S. w D.G. od [...] co powoduje, że dalsze utrzymywanie zameldowania na pobyt stały pod tym adresem jest bezzasadne. Organ II instancji wskazał też, że J.P. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal, a następnie kiedy to, jak twierdzi odwołujący się, po rozwodzie orzeczonym w [...] roku była żona wymieniła zamki, nie skorzystał we właściwym czasie z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nie przedłożył też organom administracyjnym żadnych dowodów potwierdzających fakt uniemożliwiania mu przez byłą żonę korzystania z przedmiotowego lokalu ani też nie wykazał, że podjął jakiekolwiek działania w celu ponownego w nim zamieszkania. Pismem z dnia [...] J.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. W skardze podniósł, iż otrzymana decyzja jest dla niego krzywdząca albowiem mieszkanie opuścił gdyż była żona po rozwodzie robiła awantury. Skarżący nie wymeldował się z przedmiotowego mieszkania i nie wymelduje ponieważ nie ma gdzie mieszkać. Obecnie nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego a przebywa kilka dni w domu rodzinnym, kilka dni u siostry, a kilka u teściów. Mieszkanie w D.G. otrzymał ze spółdzielni mieszkaniowej “A", a nie przebywa w nim ponieważ była żona mu to utrudnia. Dodatkowo J.P. nadmienił, że nie dopełnił formalności powrotu do mieszkania ponieważ był chory, natomiast do sądu powszechnego o ochronę posiadania nie wystąpił bo nie wiedział, że należy to uczynić. Obecnie nie ma gdzie mieszkać i chce wrócić do dawnego mieszkania. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] uczestniczka postępowania A.H. – P. złożyła w tut. Sądzie dodatkowe pismo procesowe wnoszące o dołączenie do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego w D.G. z dnia [...] sygn. [...] skazującego J.P. na karę [...] miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu za to, że w [...] i w [...] groził byłej żonie pozbawieniem życia, to jest o popełnienie przestępstwa określonego w art. 190 § 1 kk. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu [...] A.H.-P. wniosła o oddalenie skargi akcentując dobrowolność opuszczenia mieszkania przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, nr 139, poz. 933 z późn. zm.) ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W konsekwencji stosownie do art. 2 i art. 4 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, który to obowiązek polega na:. 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka; 4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego; 5) zameldowaniu o zgonie osoby. Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r,, V S.A. 2323/02, LEX nr 159183. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. por. np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., V S.A. 935/02, LEX nr 149535 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem NSA z 16 września 1986 r., III SA 437/86; wyrokiem NSA z 3 lipca1985 r., SA/Gd 573/85; wyrokiem NSA z dnia 18 marca 1987 r., SA/Gd 1073/86; wyrokiem NSA z 16 kwietnia 1987 r., SA/Wr 110/87. Podkreślić nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r,, V S.A. 1398/02, LEX nr 159189. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżący istotnie w sposób określony powyżej opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań skarżącego jego pobyt w lokalu istotnie ustał spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż skarżący opuścił miejsce pobytu w sposób uzasadniający jego wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu ocenę tę należy podzielić. Wskazać bowiem należy, iż J.P., co sam przyznał w trakcie przesłuchania przed organem I instancji, dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego mieszkania i w następnych latach nie podjął próby skorzystania ze środków prawnych, które mogłyby umożliwić mu powrót do lokalu. Skarżący wprawdzie twierdził w kolejnych pismach, że to była żona uniemożliwiła mu powrót do mieszkania jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Nadto skarżący podał w tej mierze różne wersje wydarzeń, jednocześnie podniósł bowiem w skardze, iż nie dopełnił cyt. “formalności powrotu" ponieważ był obłożnie chory. Podkreślić też w tym miejscu należy, iż jak wynika z akt sprawy J.P. został prawomocnie skazany za czyny karalne wobec byłego współmałżonka. Oceniając sposób i charakter opuszczenia mieszkania zauważyć też trzeba, że 3 lata po wyprowadzeniu się z dotychczasowego mieszkania skarżący zawarł w G.nad D. kolejny związek małżeński zakładając nową rodzinę. Także i wtedy nie podjął żadnych prób powrotu do lokalu w D.G. i pozostał w G., co jednoznacznie wskazuje na to, iż skoncentrował swoje sprawy osobiste i życiowe w innej miejscowości. W tym stanie rzeczy przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ gminy do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu uznać należy za spełnione. Sąd wyjaśnia w tym miejscu skarżącemu, że postępowanie meldunkowe spełnia cele ewidencyjne, a nie ma nic wspólnego z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące przydzielenia mu w przeszłości przedmiotowego mieszkania przez Spółdzielnię Mieszkaniową. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.