II SA/Gl 505/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżących z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 marca 2013 r. E. i L.S. zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W dopowiedzi, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności skarżący, na druku urzędowego formularza, zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podnosząc, że ich jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne uzyskiwane przez L. S.. Z treści formularza wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoim synem, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego skarżącego w wysokości 1772 zł miesięcznie. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 150 m2 oraz działka zagrodowa o pow. 0,0029 ha. Wnioskodawcy zaznaczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Podkreślili, że bieżące koszty utrzymania: opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, dojazdy syna do szkoły, dostawy gazu oraz spłata zobowiązania kredytowego pochłaniają znaczącą część ich dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali szereg dokumentów obrazujących ich sytuację materialną, w tym dokumentujących dochód L. S. oraz wydatki związane z utrzymaniem się. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego oraz źródeł dochodów i struktury wydatków. Opierając się na danych uzyskanych od skarżących, referendarz rozpoznający niniejszy wniosek doszedł do przekonania, że zasługują oni na zwolnienie z wpisu od skargi, albowiem w ich sytuacji materialnej tego rodzaju wydatek mógłby okazać się zbyt znaczący dla bieżącego funkcjonowania ich rodziny. Dochód 1772 zł netto miesięcznie stanowi bowiem jedyne źródło utrzymania się trzyosobowej rodziny. Oceniając z tej perspektywy możliwość uiszczenia 200 zł tytułem wpisu od skargi i biorąc pod uwagę bieżące wydatki skarżących uznano, że wydatkowanie tej kwoty mogłoby okazać się dla nich zbyt dużym obciążeniem i mogliby mieć istotne trudności w zgromadzeniu tej kwoty w stosunkowo krótkim terminie. Stąd też uwzględniono wniosek w tej części i zwolniono ich z wpisu od skargi. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, że po pierwsze rodzina wnioskodawców dysponuje stałym źródłem dochodu, po drugie nie wyjaśniono na co zaciągnięty został kredyt, którego spłata obciąża budżet stron. Tego rodzaju zobowiązanie ma charakter prywatnoprawny i nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznymi, do których zaliczają się koszty postępowania sądowego. Trzecią kwestią jest zaś status zawodowy E. S., która oświadczyła, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, nie uzyskuje żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Pasywna postawa skarżącej nie może skutkować przerzuceniem na pozostałych podatników kosztów jej udziału w postępowaniu sądowym zwłaszcza, że nie powołała ona żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej ani też zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.