II SA/Gl 506/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-11-05

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy, a następnie utrzymując w mocy decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, uwzględniając zasady prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności, ponieważ organ odwoławczy nie zbadał wszechstronnie sprawy. W szczególności nie ustalono jednoznacznie zakresu istotnych odstępstw od projektu budowlanego, brak było uzasadnienia dla uznania tych odstępstw za istotne, a także nie wyjaśniono niekonsekwencji organu I instancji w ocenie stanu faktycznego. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności budowy budynku mieszkalnego przez G. K. Po postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego, które obejmowały umorzenie, nakaz wstrzymania robót budowlanych, a następnie nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, G. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakładającą ten obowiązek. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia obowiązku, wskazując na upływ czasu od budowy i nieznaczne odstępstwa od projektu. B. W., inny uczestnik postępowania, również wniósł odwołanie, domagając się kontynuacji postępowania w celu wykazania samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. W związku z wnioskiem B. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając jako organ I instancji, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności realizacji budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. działki [...] położonej w K. przy ul. [...], należącej do G. K. W wyniku podjętych czynności wyjaśniających decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył, jako bezprzedmiotowe, prowadzone przez siebie postępowanie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych na przedmiotowej nieruchomości ustalono, że na posesji znajduje się budynek mieszkamy, którego obecnym właścicielem jest G. K. Obiekt wybudowany został w oparciu o opracowany w roku [...] przez Zespół Usług Projektowych w K. projekt budowlany oraz na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] r. o Nr [...]. Powyższe pozwolenie zostało udzielone poprzedniemu właścicielowi działki C. S. Przedmiotowy budynek został zrealizowany zgodnie z przedłożonym do wglądu projektem budowlanym, a jego lokalizacja jest zgodna z planem realizacyjnym zagospodarowania działki. Z przedstawionych przez B. W. dokumentów, stanowiących załącznik do protokołu z oględzin wynika, iż w roku [...] powstał spór dotyczący przebiegu granicy między nieruchomościami. Został on zakończony prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w O. Sygn. akt [...] z [...] r., zgodnie z którym rozgraniczeniu uległy nieruchomości należące do N.i C. S. oraz do S. W. Budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, zgodnie z powołanym wyżej zatwierdzonym planem realizacyjnym /planem zagospodarowania działki położonej w K. przy ul. [...], został przewidziany do realizacji jako bezpośrednio przylegający do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na sąsiedniej działce należącej do D. M. Przeprowadzone przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oględziny potwierdziły zgodność realizacji budynku mieszkalnego Obecnie należącego do G. K. z ustaleniami zawartymi w planie realizacyjnym. Inwestor budując przedmiotowy budynek dopełnił bowiem wszelkich formalności, wynikających z obowiązujących przepisów, a budynek jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ nadzoru budowlanego nie znalazł więc podstaw do dalszej ingerencji w przedmiotowej sprawie. Po rozpoznaniu wniesionego przez B. W. odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zdaniem umorzenie postępowania w przedmiocie legalności zrealizowanego budynku mieszkalnego jest przedwczesne. Organ I instancji umarzając postępowanie nie wyjaśnił bowiem na jakiej podstawie realizowana była budowa budynku po wstrzymaniu jego budowy postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. Jak wynika z akt sprawy zażalenie inwestora C. S. na ww. postanowienie wstrzymujące budowę, zostało postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalone. Ponadto zdaniem organu odwoławczego budynek mieszkalny został zrealizowany w sposób odbiegający od zatwierdzonej dokumentacji. Zmieniono między innymi projektowany dach dwuspadowy na stropodach płaski. Brak jest również ustaleń organu odnośnie zgłoszenia budynku do użytkowania. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał wstrzymać w terminie natychmiastowym roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego, realizowanego na działce o nr ewid, [...], prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję umarzającą postępowanie w sprawie uznał, iż przedmiotowy budynek mieszkalny zrealizowany został w sposób odbiegający od zatwierdzonej dokumentacji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wstrzymania robót budowlanych z uwagi na konieczność prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 50 oraz 51 ust. l pkt 3. Istotne odstępstwa od projektu architektoniczno-budowlanego stwierdzone zostały na etapie kiedy roboty budowlane przy realizacji inwestycji zostały zakończone. Mając jednak na uwadze brak pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego należało uznać, iż budowa tego obiektu w sensie prawnym nie została zakończona. G. K. nie przedłożyła bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego, iż poprzedni właściciel budynku dokonał zgłoszenia budynku do użytkowania. W konsekwencji ze względu na brak w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j.: Dz. U. 2006, Nr 156 poz. 1118 z późn. zm./ przepisu, stanowiącego postawę do zastosowania w przypadku robót już zakończonych bezpośrednio art. 51 ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego zobligowany był do zastosowania w omawianym przypadku przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, a więc trybu postępowania odnoszącego się do robót budowlanych niezakończonych, prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła G. K. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazała, iż żadne roboty związane z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym nie są prowadzone, nie można zatem ich wstrzymać. Nadto podniosła, iż stwierdzenie w postanowieniu, iż roboty te były prowadzone w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę mija się z prawdą. Budynek został zrealizowany w połowie lat [...] przez ówczesnego właściciela działki C. S. G. K. stała się właścicielką owego budynku dopiero w roku [...] stąd wszystkie zarzuty kierowane pod jej adresem są bezpodstawne. Poprzednio wydane przez organ I instancji orzeczenie o umorzeniu postępowania było, zdaniem strony, słuszne i sprawiedliwe a uchylając tę decyzję organ II instancji oparł się na niezgodnych z prawdą zarzutach B. W. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził np., iż zmieniono projektowany dach dwuspadowy na stropodach co jest nieprawdą albowiem budynek ma dach dwuspadowy. Strona podkreśliła nadto, że nie może pojąć, dlaczego organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. stwierdził zgodność realizacji budynku z dokumentacją, zaś w postanowieniu z dnia [...] r. podał, iż roboty budowlane prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń w pozwoleniu na budowę. Strona podkreśliła też, iż wymaganie okazania pozwolenia na użytkowanie budynku zrealizowanego [...] lat temu jest nieporozumieniem, nikt bowiem inwestora nie poinformował o obowiązku przechowywania takich dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone postanowienie wstrzymujące roboty budowlane i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż podczas oględzin ustalono, że budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i nie stwierdzono aby budowa budynku była nie zakończona. Nie stwierdzono również wykonywania żadnych robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie. W świetle powyższego wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Nadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wstrzymano budowę prowadzoną na podstawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W aktach sprawy znajduje się jednak także protokół Komornika Sądu Rejonowego w O., z którego wynika że w dniu [...] r. dokonano rozgraniczenia nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Na tej podstawie należy wysnuć wniosek, że postanowienie Sądu o wstrzymaniu robót przestało obowiązywać i budowa budynku mieszkalnego mogła być kontynuowana, a to wyklucza prowadzenie budowy w warunkach samowoli budowlanej. Z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika jednak, że budynek mieszkalny został zrealizowany z odstępstwami od tego projektu. Poprzez wykonane ścianek kolankowych zwiększono powierzchnię strychu a więc zwiększono kubaturę budynku. Zmieniony został spadek dachu na bardziej płaski niż dach projektowany. Powyższe dowodzi, że budynek został wykonany z istotnymi odstępstwami, a zadaniem organu nadzoru budowlanego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wcześniej jednak organ nadzoru budowlanego I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy budynek mieszkalny został zgłoszony do użytkowania. Pismem z dnia [...] r. B. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji, zgłaszając m.in. zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust.7 ustawy Prawo budowlane poprzez niezasadne uchylenie postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego, art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.) poprzez uznanie, że organ I instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne nie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę skarżącą. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 51/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę uznając, iż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte uchybieniami powodującymi konieczność jego wzruszenia. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż organ II instancji słusznie uznał niedopuszczalność wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budowy zakończonej. Poprawnie też organ odwoławczy stwierdził, iż w trakcie postępowania nie ustalono jednoznacznie jaki był charakter i zakres ewentualnych odstępstw od zatwierdzonego projektu mających miejsce w trakcie realizacji budynku, brak także w materiale dowodowym jednoznacznych ustaleń co do tego czy w przeszłości budynek został zgłoszony do użytkowania. Jak wynika z przedłożonych obecnie akt sprawy w międzyczasie, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na G. K, w terminie 2 miesięcy od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna, obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż odstępstwa, dokonane przez inwestora w trakcie realizacji ww. budynku mieszkalnego polegały na zmianie /zmniejszeniu/ kąta nachylenia połaci dachowych, co z kolei spowodowało podniesienie ścianek kolankowych budynku. Następnie w ściankach poddasza, od strony drogi oraz od strony podwórka wykonano po dwa okna. Zatwierdzony projekt budowlany przedmiotowego budynku przewidywał realizację dachu dwuspadowego o kącie nachylenia połaci dachowych ok. 25°, w którym mieściło się okienko dachowe. W konsekwencji powyższego zmianie uległa wysokość budynku, a co się z tym wiąże zwiększyła się kubatura budynku mieszkalnego. Zgodnie z zapisem art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego zmiany te należy zakwalifikować jako istotne odstąpienie inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego, na które inwestor przedmiotowego budynku, a był nim wówczas C. S. - ojciec obecnej właścicielki powinien był już na etapie realizacji inwestycji uzyskać decyzję o zmianie pozwolenia na budowę. W okresie realizacji budynku decyzji takiej jednak nie uzyskano. W ustawie Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę objęte jest uregulowaniem zawartym w art. 50 ust. 1 pkt 4, a następnie w art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 tej ustawy. Ze względu na stwierdzony stan faktyczny omawianej inwestycji jak również ze względu na konieczność doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa w celu udzielenia pozwolenia na jej użytkowanie, organ nadzoru budowlanego I instancji zobligowany był do zastosowania procedury administracyjnej, wynikającej z powołanych wyżej przepisów obowiązującej ustawy Prawo budowlane. G. K. wniosła odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Zdaniem strony przepisy nie działają bowiem wstecz a budynek został wybudowany ponad [...] lat temu. Tym samym kwestia ewentualnej realizacji obiektu w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego uległa przedawnieniu. Odstępstwa są zresztą w odczuciu strony nieznaczne i nie uzasadniają nałożenia dotkliwego dla niej obowiązku sporządzenia projektu zamiennego. Odwołanie od decyzji wniósł także B. W., którego zdaniem decyzja nie uwzględnia jego słusznego interesu obrażając art. 48 ust. 2 i art. 49 Prawa budowlanego. Zdaniem strony postępowanie winno być bowiem kontynuowane celem wykazania, że plan realizacyjny został bądź to sfałszowany bądź zawiera nieprawidłowe informacje. W przekonaniu B. W. doszło bowiem do samowoli budowlanej uzasadniającej orzeczenie nakazu rozbiórki. Jeszcze przed rozpoznaniem przez organ II instancji wniesionych odwołań w dniu [...] r., G. K. wystąpiła do organu pierwszoinstancyjnego z zawiadomieniem o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku. Jednakowoż decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zgłosił sprzeciw wobec zgłoszenia budynku do użytkowania z uwagi na brak inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. W uzasadnieniu organ wskazał, że z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika, że budynek mieszkalny został zrealizowany z odstępstwami od tego projektu. Poprzez wykonane ścianek kolankowych zwiększono powierzchnię strychu, a więc zwiększono kubaturę budynku. Zmieniony został spadek dachu na bardziej płaski niż dach projektowany. Powyższe stanowi, że budynek został wykonany z istotnymi odstępstwami, a zadaniem organu nadzoru budowlanego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że decyzja będąca przedmiotem odwołania została wydana prawidłowo. Uprawnienie inwestora do rozpoczęcia budowy wynikało z decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast po ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że roboty budowlane zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od ww. pozwolenia oraz że budynek nie został zgłoszony do użytkowania, w sprawie musiały znaleźć zastosowanie środki prawne przewidziane w ąrt. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 obowiązującej ustawy Prawo budowlane Pismem z dnia [...] r. G. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc, iż zaskarżoną decyzję uważa za nieważną, albowiem została ona podjęta po upływie trzech miesięcy od wniesienia odwołania co narusza art. 35 k.p.a. Nadto wprawdzie w pozwoleniu na budowę z [...] r. nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, to [...] r. strona wystąpiła do PINB w K. z zawiadomieniem o zakończeniu budowy załączając wymagane w formularzu dokumenty. Sprzeciw wyrażony przez organ spowodowany był jedynie brakiem powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej, co znaczy, że organ ten uznał załączony projekt budynku, na podstawie którego inwestor S. C. zrealizował budynek. Strona podkreśliła też, iż dach jest niższy jedynie o 30 cm, a tym samym odstępstwa mają charakter nieznaczny. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że dotknięta jest ona uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja, jak to wskazał Sąd uprzednio w wydanym w sprawie tego samego budynku wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r. wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. Zdaniem tut. Sądu rozpoznając wniesione odwołania organ II instancji określonych w przywołanych normach wymogów nie dochował i nie zbadał wszechstronnie rozpoznawanej sprawy, a tym samym wydane rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż pomimo długotrwale prowadzonego postępowania nadal w sposób jednoznaczny nie został ustalony zakres robót uznanych przez orzekające w sprawie organy za odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. O ile bowiem decyzja pierwszoinstancyjna wskazuje, iż odstępstwa owe polegały na zmniejszeniu kąta nachylenia połaci dachowych i podniesieniu ścianek kolankowych budynku oraz wykonaniu w ścianach poddasza okien, o tyle organ II instancji wyliczając odstępstwa od projektu wskazuje jedynie zmianę kubatury wskutek zwiększenia powierzchni strychu i zmianę spadku dachu, pomijając kwestię okien bez jakiegokolwiek w tej mierze wyjaśnienia. Zaskarżona decyzja nie zawiera nadto żadnych wyliczeń wykazujących, iż istotnie zmianie uległa kubatura budynku, brak też uzasadnienia wskazującego wedle jakich kryteriów dokonane odstępstwa uznano za istotne. Wątpliwości w omawianym zakresie potęguje wyraźna niekonsekwencja organu I instancji (do której organ drugoinstancyjny w zaskarżonej decyzji nie odniósł się ani jednym słowem), a mianowicie stwierdzenie w decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, iż w trakcie realizacji budynku dopuszczono się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu podczas gdy w wydanej 3 miesiące później decyzji z dnia [...] r. ten sam organ wyraża sprzeciw w stosunku do zgłoszenia budynku do użytkowania wskazując, iż czyni to jedynie z uwagi na brak inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W ramach ponownego postępowania organ drugoinstancyjny winien zatem wszechstronnie rozważyć całokształt sprawy w aspekcie wskazanych wyżej niejasności i w zależności od oceny okoliczności faktycznych wydać stosowne rozstrzygnięcie. Jednocześnie odnosząc się bezpośrednio do treści skargi Sąd wyjaśnia skarżącej, że przewlekłość postępowania administracyjnego nie powoduje nieważności wydanej przez organ decyzji, nie stanowi bowiem żadnej z przesłanek wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło