II SA/Gl 507/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta R. skierował A. A. na badanie psychologiczne z zakresu psychologii transportu. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 16 stycznia 2017r. otrzymał wyrok Sądu Rejonowego w R. sygn. akt [...], na mocy którego orzeczono wobec A. A. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Ta okoliczność stanowiła podstawę do skierowania strony na badania psychologiczne na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Decyzja została doręczona stronie w dniu 7 lutego 2017 r., natomiast wcześniej, bo już 6 lutego wniosła ona odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Nie można uruchomić środka prawnego od decyzji wydanej, a nie doręczonej. Samo "dowiedzenie się" adresata o treści pisma, jeżeli nie nastąpiło drogą oficjalnego doręczenia, nie ma znaczenia prawnego. Skoro zatem strona wniosła odwołanie od decyzji przed datą jej doręczenia, organ odwoławczy zobowiązany był stwierdzić niedopuszczalność tej czynności. W skardze z 2 maja 2017 r. A. A. zarzucił Kolegium naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1/ brak ustalenia daty zapoznania go z decyzją Prezydenta Miasta R., poprzez zaniechanie przesłuchania pracowników Urzędu Miejskiego w R.; 2/ obrazę art. 35 § 3 k.p.a. ze względu na nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Ponadto zażądał zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności sprawy są następujące. Rzeczywiście, jak wynika z dowodu doręczenia decyzji Prezydent Miasta R. z dnia [...] roku nr [...] o skierowaniu Skarżącego na badanie psychologiczne z zakresu psychologii transportu, doręczenie nastąpiło w dniu 7 lutego 2017 r., wraz z dwoma innymi decyzjami ( o skierowaniu na badania lekarskie i na kurs reedukacyjny). Fakt odbioru tych decyzji potwierdził A. A. osobistym podpisem na "zwrotce". Pismo kwestionujące tę decyzję, potraktowane przez organ odwoławczy jako odwołanie, wpłynęło do organu I instancji w dniu 6 lutego 2017 r. (urzędowe potwierdzenie daty wpływu na odwołaniu). Taka ocena Kolegium, zwłaszcza w kontekście treści tegoż pisma, budzi daleko idące wątpliwości, a ich konsekwencją jest pytanie o istnieniu wystarczających podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Z treści pisma wynika bowiem, iż zawiera ono wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ( mimo użycia przez Skarżącego określenia "uchylenie decyzji") ze względu na rażące naruszenie prawa, a co więcej wskazuje na podstawę prawną takiego działania tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Organ I instancji przekazując wniosek Kolegium pismem z 10 lutego 2017 r. nie traktuje go jako odwołania, ale jako żądanie rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Trzeba zauważyć, że to strona decyduje o tym z jakiego środka prawnego chce skorzystać, zaś w przypadku wątpliwości w tym względzie organ prowadzący postępowanie powinien kwestię tę wyjaśnić, kierując do niej pytanie. Kolegium bez ustalenia intencji strony traktuje jej wniosek jako odwołanie, nie komentując tego w żaden sposób. Wobec tego z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 7 i 77 k.p.a., Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania, skoro nie poczyniło ustaleń czy istotnie pismo Skarżącego z 6 lutego 2017 r. było odwołaniem, czy też wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjdzie zauważyć, że w tym drugim przypadku wniosek o podjęcie postępowania nieważnościowego nie mógłby zostać uznany za przedwczesny skoro do organu właściwego (też jest nim Kolegium) dotarł po doręczeniu decyzji (pismo przekazujące "odwołanie" jest datowana na dzień 10 lutego 2017 r.). Wskazane wyżej naruszenia prawa procesowego obejmują także dwie inne okoliczności, do których w żaden sposób Kolegium się nie odniosło, a które mogły mieć znaczenie dla załatwienia sprawy. Pierwsza z nich, to fakt przekazania Skarżącemu przez organ I instancji kopii przedmiotowej decyzji w dniu [...] r., jak również dwu pozostałych (kopia oświadczenia urzędnika Wydziału Komunikacji z 30 stycznia 2017 r. w aktach sprawy administracyjnej dołączonych do sprawy o sygnaturze II SA/Gl 509/17 dotyczącej decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny Skarżącego). Kolegium nie ustaliło czy przekazanie to nie miało znamion doręczenia. Zgodnie z art. 42 § 2 k.p.a., pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Oczywiście ustalenia powinny dotyczyć także tego czy "kopia" ta była decyzją w rozumieniu przepisów k.p.a. Druga z kolei dotyczy korespondencji prowadzonej przez Skarżącego z organem I instancji po doręczeniu decyzji, a w szczególności jego wniosku z 13 lutego 2017 r. o uzupełnienie trzech związany ze sobą decyzji. Wyraźnie daje on do zrozumienia, że nie jest zadowolony z tych rozstrzygnięć. Ustawodawca, jak wynika z art. 128 k.p.a., nie wymaga szczegółowego uzasadnienia odwołania. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Można była zatem, zdaniem Sądu, traktować wniosek o uzupełnienie, złożony w terminie odwoławczym, jako odwołanie, a przynajmniej zapytać o to Skarżącego. Zachowanie organu odwoławczego koliduje także z zasadą zaufania (art. 8 k.p.a.), skoro organ administracji publicznej wykorzystuje potknięcia strony, mające charakter czysto formalny, zamykając jej drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Stanowi to również ograniczenie prawa do procesu, którego składnikiem jest prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez dwie instancje administracyjne. W tym stanie rzeczy zachodzą przesłanki określone w 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) do uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 212 § 1 p.p.s.a.