II SA/Gl 508/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi S.L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem wniesionym w dniu [...] A.W. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w G. z prośbą o wymeldowanie S.L. z lokalu położonego w G. przy ul. D. W uzasadnieniu A.W. podała, iż jest najemca przedmiotowego lokalu natomiast S.L. wyprowadził się z niego w dniu [...], nie przebywa w nim, nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania i posiada meldunek czasowy w G. przy ul. C. W trakcie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego przesłuchano w dniu [...] S..L., który oświadczył, iż to A.W. poleciła mu z dniem [...] opuścić mieszkanie i oddać klucze pomimo, że zamieszkiwał z wnioskodawczynią przez [...] lat. Z mieszkania zabrał tylko 2 torby rzeczy osobistych. S.L. podkreślił nadto, iż nie zamierza wracać do lokalu przy ul. D. i nie zamierza zwracać się do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania. Jednocześnie nie zamierza jednak dokonać wymeldowania albowiem pozbawiłoby go to cyt. “wielu praw". Także w trakcie kolejnego przesłuchania w dniu [...] S.L. potwierdził, iż nie zamierza ani wrócić do przedmiotowego lokalu ani też dokonać wymeldowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu S.L. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. przy ul. D., podnosząc w uzasadnieniu, iż S.D. od [...] nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i ani nie zamierza do niego wrócić ani też zwracać się do sądu z powództwem posesoryjnym. W konsekwencji uznać należy, że opuścił on miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ I instancji wskazał też, że ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, potwierdzając faktyczne zameldowanie osoby pod wskazanym adresem. Kontynuowanie zameldowania osoby, która faktycznie nie zamieszkuje w danym lokalu prowadziłoby zatem do cyt. “fikcji meldunkowej". Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył S.L. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołujący się podniósł, iż jest pisarzem, a od [...] r. pozostawał w związku z A.W., z którą ma syna. Przez cały okres wspólnego zamieszkiwania w znacznej części utrzymywał rodzinę, w tym pokrywał koszty utrzymania mieszkania. Następnie, gdy relacje z A.W. zaczęły się pogarszać złożył wniosek o przydział mieszkania z zasobów miejskich jednak otrzymanie go będzie wymagało wielu lat oczekiwania. Po wyprowadzce wynajął zatem tymczasowe mieszkanie jednak będzie musiał je opuścić. Otrzymana decyzja jest zdaniem odwołującego się krzywdząca albowiem jako formalnie bezdomny będzie pozbawiony wielu praw, np. nie będzie mógł ubiegać się o kredyt czy paszport, nie będzie też mógł brać udziału w wyborach Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, akcentując w uzasadnieniu, iż jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego S.L. dobrowolnie i trwale opuścił lokal przy ul. D. Organ II instancji zauważył, że wprawdzie S.L. podniósł, iż to A. W. dokonała wobec niego swoistej cyt. “eksmisji" to jednak w istocie opuszczenie mieszkania miało charakter dobrowolny albowiem odwołujący się nie podjął ani też nie zamierza podejmować żadnych środków prawnych celem powrotu do lokalu. Nie ma on bowiem zamiaru powrócić do dawnego mieszkania i podnajął inny lokal na terenie G. Pismem z dnia [...] S.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. W skardze podniósł, iż otrzymana decyzja narusza prawo materialne albowiem jest wyrazem bezdusznego i czysto biurokratycznego stosowania przepisów. Nadto w konsekwencji ograniczy ona skarżącego w jego prawach obywatelskich albowiem będzie on traktowany jako osoba bezdomna. Skarżący opisał swoje relacje z A.W., które pogorszyły się z chwilą otrzymania przez wnioskodawczynię spadku, podniósł nadto, iż w mieszkaniu przy ul. D. pozostawił dorobek swojego życia. Wskazał też, iż jego zdaniem A.W. nie odprowadziła podatku spadkowego, bezprawnie korzysta nadto z podwyższonego zasiłku rodzinnego. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 15 września 2006 r. skarżący poparł skargę w całości. Jednocześnie podał, iż jego zdaniem decyzja organu II instancji jest wprawdzie zgodna z literą prawa jednak nie z duchem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, nr 139, poz. 933 z późn. zm.) ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W konsekwencji stosownie do art. 2 i art. 4 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, który to obowiązek polega na:. 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka; 4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego; 5) zameldowaniu o zgonie osoby. Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r,, V S.A. 2323/02, LEX nr 159183. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. por. np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., V S.A. 935/02, LEX nr 149535 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem NSA z 16 września 1986 r., III SA 437/86; wyrokiem NSA z 3 lipca 1985 r., SA/Gd 573/85; wyrokiem NSA z dnia 18 marca 1987 r., SA/Gd 1073/86; wyrokiem NSA z 16 kwietnia 1987 r., SA/Wr 110/87. Podkreślić nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r,, V S.A. 1398/02, LEX nr 159189. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżący istotnie w sposób określony powyżej opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań skarżącego jego pobyt w lokalu istotnie ustał spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż skarżący opuścił miejsce pobytu w sposób uzasadniający jego wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy tut. Sąd ocenę tę podziela. Wskazać bowiem należy, iż S.L. w wyniku rozpadu związku z matką wspólnego syna, A.W. opuścił przedmiotowe mieszkanie dobrowolnie i trwale. Dobrowolny i trwały charakter ustania pobytu skarżącego w lokalu, zdaniem tut. Sądu, w świetle przedłożonego materiału dowodowego wydaje się nie ulegać wątpliwości. Wprawdzie bowiem skarżący twierdził, iż to A. W. zażądała jego wyprowadzki i odebrała mu klucze to jednak po wyprowadzeniu się S.L. nie tylko nie podjął żadnych działań prawnych umożliwiających mu, pomimo skomplikowanej sytuacji rodzinnej, powrót do zajmowanego uprzednio lokalu ale wręcz oświadczył w trakcie przesłuchania, że kroków takich nie podejmie. W trakcie dwukrotnych przesłuchań podkreślił też, iż do przedmiotowego mieszkania nie chce powrócić, a sprzeciwia się formalnemu wymeldowaniu jedynie dlatego, że brak zameldowania może mu utrudnić korzystanie z praw obywatelskich. W tym stanie rzeczy przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ gminy do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu uznać należy za spełnione. Sąd wyjaśnia w tym miejscu skarżącemu, że postępowanie meldunkowe spełnia cele ewidencyjne, a nie ma nic wspólnego z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu. Nadto sądy administracyjne nie orzekają na zasadach słuszności wynikających z reguł współżycia społecznego, lecz władne są jedynie badać legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące jego wieloletniego wkładu finansowego w utrzymywanie rodziny, problemów jakie napotka wskutek wymeldowania, a także zarzuty niewłaściwego, zdaniem skarżącego, zachowania A.W. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.