II SA/Gl 51/04

Dnia 28 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 roku sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. 545 m2, położonej w C. przy ul. W. [...] (obecnie [...]) na rzecz I. K.-H., R. G. oraz S. S. W uzasadnieniu stwierdzono, że działka [...] będąca wcześniej częścią działki nr [...], wywłaszczonej decyzją z dnia [...] roku z przeznaczeniem pod budowę Domu Technika w C. nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowi bowiem urządzoną infrastrukturę to jest dojścia, teren zieleni urządzonej oraz miejsca parkingowe wokół Domu Technika i budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego na sąsiedniej działce. Wojewoda Ś. – po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców – decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oceniając zebrany materiał dowodowy Wojewoda stwierdził, że NOT nie użytkuje działki [...], a działka ta stanowi część pasażu [...] i wykorzystywana jest jako przejście ogólnodostępne, zieleń urządzoną oraz część parkingu ogólnomiejskiego. Natomiast cel wywłaszczenia, a więc budowa Domu Technika, został zrealizowany na działkach [...] i [...]. Oznacza to, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami działka [...] podlega zwrotowi. Na powyższą decyzję ostateczną Gmina C. złożyła skargę do sądu administracyjnego podnosząc, że działka [...] została wykorzystana na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Realizacja tego celu obejmuje bowiem nie tylko budowę Domu Technika, ale także wykonanie infrastruktury niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania . Obecnie działka [...] stanowi zagospodarowany teren w śródmieściu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26.02.2003 roku sygn. akt II SA/Ka 1040/01 uchylił decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż przyczyną podjętego rozstrzygnięcia przez Sąd nie były zarzuty zawarte w skardze Gminy C., ale naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa. Skoro zatem organ odwoławczy nie wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, ale uznał, że wnioskowana do zwrotu działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia, nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu I instancji, ale powinien podjąć decyzję reformacyjną. W następstwie wyroku NSA Wojewoda Ś.zaskarżoną – w niniejszej sprawie – decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w całości i orzekł o zwrocie działki [...] o powierzchni 545 m2, oznaczonej na [...], położonej w C. przy ul. W. [...] (obecnie [...]), stanowiącej część dawnej działki nr [...] o pow. 882 m2. Zwrot orzeczono na rzecz S. Ś. [...] części, R. G. [...] części oraz I. K.-H. [...] części. Równocześnie zobowiązano wyżej wymienionych współwłaścicieli do zwrotu na rzecz Gminy C. kwoty [...] zł stanowiącej waloryzowane odszkodowanie za grunt o pow. 545 m2 oraz kwotę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, ustaloną zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przywołał dotychczasowe ustalenia faktyczne w sprawie. Wskazał, że działka objęta żądaniem zwrotu, oznaczona nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...] wywłaszczonej decyzją z dnia [...] r. z przeznaczeniem pod budowę Domu Technika w C. Cel wywłaszczenia został zrealizowany na działkach nr [...],[...] i [...], a działka nr [...] stanowi część pasażu [...] i obejmuje przejście ogólnodostępne, zieleń urządzoną i część parkingu ogólnomiejskiego. Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, iż nie jest ona wykorzystywana do obsługi Domu Technika. Fakt zbędności działki nr [...] na cel wywłaszczenia potwierdza także okoliczność, że NOT nie wystąpiła do Gminy C., właściciela spornej działki [...] o nieodpłatne jej przeniesienie na rzecz tej organizacji. Na podstawie wyroku Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] jedynie działki nr [...],[...],[...] zostały przekazane w użytkowanie wieczyste NOT. Skoro więc inwestycja w postaci budowy Domu Technika została zrealizowana tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, to zgodnie z przepisem art. 137 ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zwrotowi na rzecz poprzednich właścicieli (ich następców prawnych) podlega pozostała część to jest działka nr [...] o pow. 545 m2. Nadto organ wskazał na sposób dokonanych rozliczeń w oparciu o art. 140 ustawy z 21.08.1997 r. Skargę na ostateczną decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] roku złożyła Gmina Miasta C. twierdząc, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów kpa – art. 7, 28, 77 i 80 oraz ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami – art. 136 ust. 3. Zdaniem skarżącej nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, przy czym nie doszło do odstępstwa jakościowego od celu nakreślonego decyzją wywłaszczeniową jakim była budowa Domu Technika. Działka [...] o pow. 545 m2 wchodzi w skład zagospodarowanego terenu (zieleń urządzona, część pasażu, część parkingu ogólnomiejskiego) wokół Domu Technika i trudno jest w tym zagospodarowanym terenie ustalić ściśle granice użytkowania przez NOT, a wystąpienie tej jednostki o ograniczenie powierzchni użytkowania nieruchomości podyktowane było względami ekonomicznymi. Lokalizacja Domu Technika powoduje, że teren nie jest wyłącznie wykorzystywany przez tę jednostkę lecz stanowi teren ogólnodostępny położony w śródmieściu C. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Gminę C., której organ orzekał w sprawie w I instancji. Zagadnienie legitymacji skargowej jednostki samorządu terytorialnego w świetle stosunkowo bogatego orzecznictwa oraz licznych wypowiedzi w doktrynie prawa jest ciągle sporne. Jednakże w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją należy uznać, że zagadnienie to zostało przesądzone wyrokiem NSA z dnia 26.02.2003 roku sygn.akt II SA/Ka 1040/01. Wprawdzie w uzasadnieniu tego wyroku brak rozważań w przedmiocie legitymacji czynnej gminy, ale fakt uchylenia decyzji Wojewody z [...] r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na skutek skargi Gminy C. świadczy o uznaniu przez NSA, że Gmina ta posiadała legitymację czynną w sprawie. Poglądem tym zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) jest związany obecny skład wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa. Już w powoływanym wyżej wyroku NSA Sąd ten uchylając poprzednio decyzję Wojewody, jako przyczynę rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 2 kpa, a nie zarzuty Gminy C. dotyczące wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia. Ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. obowiązujący w dacie orzekania przez organy: Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 zwana dalej ustawą) w rozdziale 6 zawiera regulacje dotyczącą trybu i zasad postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Spór między stronami dotyczy jedynie stwierdzenia czy nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a zatem nie zachodzi potrzeba szerszego omówienia pozostałych zagadnień związanych ze zwrotem nieruchomości. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była działka nr [...] o powierzchni 545 m2, stanowiąca część wywłaszczonej pod budowę Domu Technika w C. nieruchomości decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. nr [...] z [...] r. Cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany na działkach, pochodzących z wywłaszczonej nieruchomości, obecnie oznaczonych nr [...],[...] i [...]. Rada Terenowej Jednostki Organizacyjnej Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT w C. po zrealizowaniu Domu Technika wystąpiła o nieodpłatne przeniesienie na rzecz tej organizacji działek [...],[...] i [...], co nastąpiło wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Natomiast na działce [...] znajduje się – co przyznaje skarżąca Gmina – część pasażu [...] obejmująca przejście ogólnodostępne, służące wszystkim przechodniom, zieleń urządzoną i część parkingu ogólnomiejskiego. Taki stan faktyczny, zdaniem składu orzekającego, przesądza o prawidłowości ustalenia w zaskarżonej decyzji, iż działka [...] nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia i jest zbędna na ten cel w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącej, że działka [...], oddalona od budynku NOT o całą długość działki [...], służy do obsługi tego budynku. Działka ta bowiem – jak wskazano wyżej – stanowi teren ogólnodostępny, położony w śródmieściu C. wykorzystywany w części jako płatny parking ogólnomiejski, ogólnodostępny chodnik dla pieszych, pas zieleni i część pasażu [...]. Skoro zatem działka [...] jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy) to zgodnie z art. 136 ust. 3 i 137 ust. 2 ustawy podlegała ona zwrotowi na rzecz poprzednich właścicieli. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 136 ust. 3 ustawy jest więc nieuzasadniony. Co do naruszeń wskazanych w skardze przepisów kpa, to skarżąca nie wskazała na czym te naruszenia polegały, a Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji takich naruszeń postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a.) nie dopatrzył się. Z powyższych względów skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) podlegała oddaleniu. SW