II SA/Gl 510/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy T. Z. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną oraz brak dostatecznego rozeznania w obowiązujących regulacjach prawnych. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim mężem, zamieszkując w budynku o pow. 110 m2, a w budynku tym mieszka również jej córka wraz ze swoją rodziną. Skarżąca nie posiada obecnie żadnego majątku (posiadane wcześniej nieruchomości rolne przekazała dzieciom), a źródłem utrzymania się jej i jej małżonka są emerytury rolnicze w wysokości 665 zł (wnioskodawczyni) i 670 zł (jej małżonek). W druku formularza strona dokonała zestawienia swoich wydatków, z którego wynika, że co miesiąc około 250 zł pochłaniają koszty leczenia; około 200 zł opłaty za media; 100 zł ubezpieczenie; 100 zł opłaty "za mieszkanie + woda"; 150 zł (gaz i inne). Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. T. Z. została zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą oraz jej małżonka, - podanie, czy budynek którym strona zamieszkuje należy do niej, czy do córki i czy córka prowadzi wspólne ze stroną gospodarstwo domowe. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że prowadzi odrębne od córki gospodarstwo domowe, nie przedłożyła kopii rachunków za lekarstwa, gdyż ich nie zbierała, natomiast przedłożyła kopie decyzji emerytalnych oraz rachunki za usługi telekomunikacyjne oraz za energię elektryczną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości albowiem sytuacja materialna wnioskodawczyni rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż znajduje się ona w ciężkiej sytuacji materialnej. Nie mniej jednak, porównując wysokość uzyskiwanego przez stronę dochodu oraz wymaganego wpisu od skargi (500 zł) uznano, że skarżąca może być zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu, albowiem opłata w tej wysokości mogłaby stanowić dla strony zbyt duże obciążenie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że łączny dochód skarżącej i jej małżonka wynosi 1336 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki wynoszą zaś niecałe 440 zł. W najmniejszym stopniu strona nie uprawdopodobniła znaczących wydatków na leczenie jak również pozostałych opłat (za wodę i gaz), o których wspomniała w swoim wniosku. Trzeba również zauważyć, że strona przedłożyła zaskakująco wysoki rachunek za energię elektryczną, co rodzi pytania o powody tak wysokich kosztów zużycia energii elektrycznej. Powyższe pozwala założyć, że do dyspozycji strony pozostają środki, które umożliwia jej poniesienie pozostałych kosztów postępowania sadowego oraz ewentualne skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Podkreślić również trzeba, że strona zamieszkując w jednym budynku z rodziną swojej córki mam możliwość zwrócenia się do tej osoby o jednorazowe wsparcie finansowe, a dopiero wówczas, gdyby okazało się ono niemożliwe (czego wszak nie dowiedziono) może oczekiwać udzielenia prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.