II SA/Gl 511/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-07-10

Skład orzekający: Renata Siudyka, Beata Kalaga-Gajewska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku kalendarzowym poprzedzającym okres ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, ale dotyczące lat wcześniejszych, mogą zostać odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do tego świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku kalendarzowym poprzedzającym okres ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, które dotyczą lat wcześniejszych, nie mogą zostać odliczone od dochodu rodziny. Odliczeniu podlegają jedynie składki zapłacone i należne za rok, z którego oblicza się dochód. W związku z tym, prawidłowo ustalony dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Odwołanie skarżącej zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Spór dotyczył możliwości odliczenia od dochodu rodziny składek na ubezpieczenie zdrowotne męża, które zostały zapłacone w roku bazowym (2017), ale dotyczyły lat wcześniejszych (2013-2016). Skarżąca argumentowała, że składki należy odliczyć w roku ich faktycznego poniesienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. K. M.(dalej: "skarżąca") w dniu 6 sierpnia 2018 r. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie - córkę D. M. (ur. [...]). Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 19 lit. c), art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 10, art. 13, art. 18 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (j t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej w skrócie: "ustawa"), rozporządzenia Ministra Rodziny. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017 r. poz.1465) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U, z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a.), odmówił przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Ustalając wysokość dochodu na jednego członka rodziny w miesiącu uznał, że wynosi on 869,63 zł. netto, zatem jest wyższy niż określony ustawą limit kryterium dochodowego 800 zł. Do obliczenia dochodu rodziny skarżącej pozyskano dane z systemu E-Podatki o dochodach w roku podatkowym 2017 i z systemu ZUS o kwocie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód samej skarżącej wyniósł 16 606,64 zł., w tym uiszczone składki na ubezpieczenie społeczne wynoszą 2 426,67 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne 1 396,33 zł., a podatek należny od dochodu wynosi 0,00 zł. W związku z utratą przez skarżącą zatrudnienia powyższy dochód nie jest uwzględniany przy obliczaniu dochodu rodziny na okres zasiłkowy 2018/2019 (art. 2 pkt 19 lit. c) i art. 7 ust. 1 ustawy). Zdaniem organu, dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej, która jest prowadzona od [...] do nadal, wynosi 34 596,65 zł., składki na ubezpieczenie społeczne wynoszą 749,94 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne wynoszą 3 270,08 zł., z tego powodu podatek należny od dochodu wynosi 0,00 zł. Po pomniejszeniu dochodu o wymienioną kwotę składek dochód męża wynosi 30 576,63 zł., co daje kwotę miesięczną 2 548,05 zł. (30 576,63 zł./12 miesięcy). Ponadto, w informacji E-PODATKI wykazano dochody otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych "dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci" w wysokości 730,05 zł., co w przeliczeniu miesięcznym daje kwotę 60,84 zł. Uwzględniając powyższe, łączny miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi 2 608,89 zł. (2 548,05 zł. + 60,84 zł.), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 869,63 zł. (2 608,89 zł./3 osoby w rodzinie) i przekracza kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W dniu 1 października 2018 r. skarżąca przedłożyła dodatkowe dokumenty, tj. pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P. z dnia 28 września 2018 r., kierowane do jej męża, w którym na str. 5-6 podano kwoty wpłat składki zdrowotnej dokonanych w 2017 r. Jak wynika z zamieszczonej tam tabeli, wpłaty dotyczą min. zaległości za lata 2013, 2014, 2015, 2016. Kwoty wpłat składki zdrowotnej za rok 2017 r. wynoszą 3 270,08 zł., co jest tożsame z kwotą z systemu ZUS. W art. 2 pkt 1 ustawy definiując dochód odsyła do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą dochód oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 -3a. Dlatego też organ przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnił kwotę składki zdrowotnej, dotyczącą roku 2017, tj. roku kalendarzowego poprzedzającego okres, na jaki ustalane jest obecnie prawo do świadczenia wychowawczego, pomijając wpłaty na zaległości z lat ubiegłych. W odwołaniu skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., tym samym dokonanie błędu w analizie sytuacji finansowej jej rodziny. Z tego powodu domagała się uchylenia wyższej opisanej decyzji. Załączyła również zaświadczenie z ZUS o wpłaconych przez jej męża T. M. składkach na ubezpieczenie zdrowotne (FUZ) i społeczne (FUS) oraz pracy i gwarantowanych świadczeń pracowniczych (FPG), w okresie styczeń - grudzień 2017 r. (stan rozliczenia na dzień 28 września 2018 r.). Wyjaśniła, że ZUS wpłaty z dnia 26 lutego, 29 maja i 31 sierpnia 2018 r. zaliczył na zaległości obejmujące lata 2010 do 2017. Natomiast wpłaty z miesiąca maja, lipca, sierpnia, września, października, listopada i grudnia 2017 r. zostały zaliczone na okres deklaracji FUZ od października 2013 r. do listopada 2017 r. i na FUS do listopada 2017 r. Akcentowała, że art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do którego odsyła art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących roku podatkowego, za który składki są należne. Z tego powodu składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie zapłacone w danym roku podlegają odliczeniu niezależnie od tego, którego roku dotyczą. Uregulowanie przez jej męża w roku 2017 do ZUS-u zaległych obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, zdaniem skarżącej, uprawnia do ich odliczenia od osiągniętego w 2017 r. dochodu. Skutkuje to jego obniżeniem na członka rodziny i nie przekroczeniem kryterium uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 2, art. 5, art. 7 ustawy, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że świadczenie wychowawcze nie należy do świadczeń o charakterze uznaniowym, a możliwość jego przyznania uzależniona jest od wystąpienia ściśle określonych przesłanek ustawowych, natomiast brak którejkolwiek z nich powoduje, że świadczenie to nie może być przyznane. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść art. 4 ustawy, zgodnie z którym, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem potrzeb życiowych oraz przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Podał kryterium dochodowe w przypadku tego świadczenia na pierwsze dziecko i zasady jego obliczania. Omówił również pojęcie rodziny, zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 ustawy. Zauważył, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast - zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy - dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z jej art. 3 pkt 1 przez dochód rozumie się po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) W sprawie rozpatrywane jest uprawnienie skarżącej do świadczenia wychowawczego na okres od 01.10.2018 r. do 30.09.2019 r., stąd też rokiem poprzedzającym ten okres, tzw. rokiem bazowym, jest rok 2017. Zatem organy zobowiązane były do badania dochodu z roku 2017 z uwzględnieniem zmian wymienionych w art. 7 ust. 1-3 ustawy. Dochód uzyskany w danym roku bazowym pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Analiza treści wskazanych przepisów jednoznacznie dowodzi, że żadny z przepisów ustawy nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu rodziny na skutek wszystkich odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, również tych od dochodu utraconego, którego nie liczy się przy ustalaniu dochodu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18.10.2018 r. sygn. akt II SA /Bk 482/18). Poprzez analogię uznać należy, iż również składki ubezpieczenia zdrowotnego uiszczone w roku 2017r., ale należne za lata 2013 do 2016 nie mogą zostać odliczone od dochodu uzyskanego w roku 2017, bowiem dochód z lat ubiegłych nie może być brany pod uwagę przy niniejszych obliczeniach. Zapłacenie zaległych składek zdrowotnych dopiero w roku 2017 r. nie może stanowić o odliczeniu tychże od dochodu uzyskanego w roku 2017. Ponadto, kwota opłaconych składek zdrowotnych w roku 2017 odliczona od dochodu w niniejszej sprawie, zgodna jest z dokumentami zgromadzonymi przez organ, tzn. zaświadczeniem z ZUS z dnia [...]. Organy administracji natomiast nie są władne do polemiki z danymi zawartymi w zaświadczeniu ZUS. Dochód samej skarżącej uzyskany w roku 2017 r. jest dochodem utraconym z uwagi na utratę zatrudnienia z dniem 31.05.2018 r. W tej sytuacji na dochód rodziny w roku 2017 składa się: dochód męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 34 596,65 zł. pomniejszony o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 749,94 zł., kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 3.270,08 zł. (podatek należny wyniósł 0,00 zł.). Dochód w wysokości 30 576,63 zł. podzielony przez 12 miesięcy daje kwotę 2 548,05 zł. Dochód z tytułu kwot otrzymanych na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 730,05 zł. podzielony przez 12 miesięcy stanowi 60,84 zł. Zatem dochód rodziny skarżącej wyniósł 2 548,05 zł + 60,84 zł = 2,608,89 zł./3 osoby w rodzinie = 869,63 zł. i przekracza ustawowo określone kryterium dochodowe o kwotę 69,63 zł. W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła takie same zarzuty i argumentację, jak w treści odwołania. Domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji z powodu naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), jak i materialnego (art. 5 ust. 3 ustawy) oraz zobligowania organu ponownie rozpoznającego sprawę do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego, a także zasądzenia ustawowych odsetek i zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej jej mąż poniósł w 2017 r. większe wpłaty do ZUS, dlatego składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają odliczeniu w tym roku, w którym faktycznie zostały opłacone, a nie w roku, którego dotyczą, co wynika wprost z art. 26 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik nie ma wpływu na kolejność rozliczenia wpłat dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych począwszy od najstarszych zaległości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 2 maja 2019 r. skarżąca jeszcze raz argumentowała, że art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących roku podatkowego i odliczeń należnych składek, dlatego zdrowotne składki podlegają odliczeniu w roku ich poniesienia. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. skarżąca potrzymała zarzuty skargi oraz wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 2 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonał, w zakreślonych wyżej granicach, kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego na córkę świadczenia wychowawczego. Podstawę materialnoprawną wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm., zwanej dalej jak dotychczas w skrócie: "ustawa"), która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opiekę nad nim i zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Omawiana forma wsparcia ze środków publicznych, w wysokości 500,00 zł. miesięcznie na dziecko w rodzinie przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. (art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 i 3 ustawy), przy czym pierwszym dzieckiem jest dziecko jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia (art. 2 pkt 14). Z tego powodu przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, czyli w przypadku kiedy konieczne jest ustalenie sytuacji dochodowej rodziny, ustawa w art. 2 pkt 1 odsyła do definicji dochodu zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220). Ten ostatni przepis wskazuje między innymi, że dochód - oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ ma obowiązek ustalić dochód rodziny, a jedyne pomniejszenie które może być uwzględnione i które może wpłynąć na obniżenie kwoty dochodu obliczanego na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, to utrata dochodu wskazana w art. 7 ust. 1 w związku z ust. 3a ustawy, która jest wynikiem zaistnienia jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w słowniczku do ustawy zamieszczonym w art. 2 pkt 19 a-j), w tym jest też utrata zatrudnienia (art. 2 pkt 19 c) ustawy), jak to ma miejsce w przypadku samej skarżącej. W ocenie Sądu istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy administracji dokonały prawidłowego wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, zwłaszcza czy uprawnionym było nie uwzględnienie uiszczonych w 2017 r. zaległych za lata 2013-2017 składek na fundusz ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 2 pkt 2 ustawy). W niniejszej sprawie rozpatrywane jest uprawnienie do świadczenia wychowawczego na okres od 01.10.2018 r. do 30.09.2019 r. (art. 18 ust. 1 i 2 ustawy), stąd też rokiem poprzedzającym ten okres, tzw. rokiem bazowym jest rok 2017. Ustawodawca w sposób jasny zaznaczył zakres czasowy dochodu, który podlega uwzględnieniu i nie pozostawił organom administracji żadnego luzu decyzyjnego. Opłacanie składek z tytułu prowadzonej działalności jest ustawowym obowiązkiem płatnika. Zatem na płatniku składek ciąży obowiązek terminowego, comiesięcznego rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia działalności aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych dochodów, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów finansowych, czy zdrowotnych. Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia dotyczy wszystkich płatników składek. Nie do zaakceptowania jest również sytuacja, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą otrzymywała gratyfikację z tego tytułu, że nie realizuje terminowo bądź realizuje ze znacznym opóźnieniem obowiązkowe składki. Z tego powodu żaden z przepisów omawianej ustawy nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu rodziny po odprowadzeniu wymaganych zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Przedsiębiorca musi się liczyć z koniecznością zapłaty składek, natomiast odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy i wynika z odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 300, w skrócie: "u.s.u.s.") zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą wykonują m. in. płatnicy składek. Płatnicy składek obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu w całości składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych. Płatnicy składek obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu (art. 17 ust. 1 i 2 u.s.u.s.). Płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy (art. 46 ust. 1 u.s.u.s.). Na koncie ubezpieczonego ewidencjonowane są składki oraz informacje dotyczące przebiegu ubezpieczeń społecznych danego ubezpieczonego (art. 4 pkt 7 i art. 40 u.s.u.s.). Natomiast na koncie płatnika składek ewidencjonowana jest kwota zobowiązań z tytułu składek oraz innych składek danego płatnika zbieranych przez Zakład, kwoty zapłaconych składek, stan rozliczeń oraz inne informacje dotyczące płatnika składek (art. 4 pkt 8 i art. 45 u.s.u.s.). Stosunek prawny łączący ubezpieczonego i ZUS ma charakter gwarancyjny, ponieważ składka jest ceną zabezpieczenia wypłaty przyszłego świadczenia w razie ziszczenia się socjalnego ryzyka. Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne stanowi warunek przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego w przypadku ziszczenia się zdarzeń wskazanych przez ustawodawcę. Przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne stanowi podstawę wymiaru emerytury i renty (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270). W sprawie nie zachodziły zatem okoliczności uzasadniające uwzględnienie dokonanych przez męża skarżącej wpłat za lata wcześniejsze niż rok 2017, bowiem odliczeniu od dochodu podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone i należne za ten rok, jako rok z którego oblicza się dochód członków jej rodziny, czyli przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 2 pkt 2 ustawy). Dodatkowo, wyliczona kwota zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgodna jest z przedłożonym przez skarżącą wraz z odwołaniem zaświadczeniem ZUS i pozyskaną przez organ samodzielnie drogą elektroniczną informacją, w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a-c) i 1a) w związku z pkt 3 ustawy). Należy zatem przyjąć, że przedstawiony sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy. Wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800 zł. zasadnie odmówiono przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, jak też prawa materialnego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały jego rozpatrzenia. Poczucie krzywdy, czy niesprawiedliwości jakiej doznała skarżąca nie może w warunkach niniejszej sprawy rzutować na ocenę prawidłowo dokonanej przez organy interpretacji przepisów ustawy. W świetle powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło