II SA/Gl 512/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-09-21
Skład orzekający: Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na odpowiedzialność majątkową funkcjonariusza publicznego za rażące naruszenie prawa na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, gdyż zakres jego właściwości jest ograniczony do kontroli określonych form działania administracji publicznej wskazanych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawach szczególnych. Sprawy o odszkodowanie z tego tytułu rozpoznają sądy powszechne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
B. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na Prezydenta Miasta B. dotyczącą warunków zabudowy terenu oraz wniosła o ukaranie organu grzywną na podstawie ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Skarga odnosiła się do decyzji Prezydenta Miasta B. w sprawie warunków zabudowy kiosku na działce nr 1 oraz powoływała się na wyrok NSA z 2002 r.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę B. G. jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na Prezydenta Miasta B. w przedmiocie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...]r. B. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Prezydenta Miasta B., wnosząc o ukaranie tego organu grzywną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173).
W uzasadnieniu skargi wskazała na decyzje Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., nr [...], z dnia [...]r., nr [...] oraz z dnia [...]r., nr [...] w sprawie ustalenia dla skarżącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy kiosku handlowego pomiędzy ul. [...] i ul. [...] w B., na działce nr "1". Jednocześnie zwróciła uwagę na wydany w dniu 17 kwietnia 2002 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 1526/00 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na niedopuszczalność skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej sprawy, a także z powodu niedochowania przez skarżącą wymogów formalnych skargi, określonych w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a.
Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2011 r. przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącą do dokładnego oznaczenia przedmiotu skargi i wskazania, czy wnosi skargę na działanie Prezydenta Miasta B. czy na bezczynność tego organu poprzez niewydanie określonego aktu lub niepodjęcie czynności albo przewlekłe prowadzenie postępowania. Jednocześnie zobowiązano skarżącą do wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź czynności, daty jego wydania i numeru sprawy, a w przypadku gdy jej intencją było wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - określenie w jakiej sprawie Prezydent Miasta B. pozostaje bezczynny lub przewlekle prowadzi postępowanie. Poinformowano także, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego w oparciu o powołane przez skarżącą przepisy ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.
Odpowiadając na wezwanie Sądu B. G. w piśmie z dnia [...] r., ponownie nawiązując do powołanego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K., wniosła o ukaranie Prezydenta Miasta B. w trybie przepisów ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył:
Wymiar sprawiedliwości sprawowany przez sądy administracyjne jest realizowany zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.02, Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Jednocześnie zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 tej ustawy. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- decyzje administracyjne,
- niektóre postanowienia (wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające co do istoty, ponadto wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie),
- inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Jak również w określonych przez ustawę przypadkach bezczynności tych organów lub przewlekłego prowadzenia przez nie postępowania.
Mając powyższe na względzie, przyjdzie stwierdzić, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się jedynie do zakresu określonego ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują taką kontrolę, co oznacza w konsekwencji, że objęte są nią jedynie akty i działania wskazane w tych ustawach. Skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze zakreślony przez skarżącą przedmiot skargi oraz właściwość sądów administracyjnych wniesioną skargę uznać należy za niedopuszczalną.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa regulacja ta określa zasady odpowiedzialność majątkowej funkcjonariuszy publicznych (np. osoby działającej w charakterze organu administracji publicznej lub z jego upoważnienia, osoby wykonującej w urzędzie organu administracji publicznej pracę w ramach stosunku pracy lub stosunku służbowego) wobec Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów ponoszących odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, za działania lub zaniechania prowadzące do rażącego naruszenia prawa oraz zasady postępowania w przedmiocie tej odpowiedzialności.
Funkcjonariusz publiczny ponosi odpowiedzialność majątkową w razie łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 5 omawianej ustawy, tj. na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub na mocy ugody zostało wypłacone przez podmiot odpowiedzialny odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa, to rażące naruszenie prawa zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego, a nadto zostało stwierdzone zgodnie z art. 6 ustawy.
Chociaż, zgodnie z art. 6 pkt 4 i 8 tej ustawy, przez stwierdzenie rażącego naruszenie prawa należy rozumieć m.in. wydanie przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego czy też prawomocne stwierdzenie przez sąd administracyjny rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 149 lub art. 154 § 2 P.p.s.a., to jednak postępowanie o odszkodowanie toczy się według zasad określonych w rozdziale 3 ustawy, a zatem według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a powództwo - w razie zaistnienia do tego podstaw - wytacza prokurator przed właściwym sądem powszechnym.
Intencją skarżącej, zgodnie z oświadczeniem zawartym w skardze i piśmie procesowym z dnia [...]r., jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odpowiedzialności majątkowej Prezydenta Miasta B. w oparciu o przepisy ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Tymczasem, jak wskazano powyżej, zarówno ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa nie przewiduje właściwości sądu administracyjnemu do rozpoznania sprawy o odszkodowanie w tym zakresie.
Mając powyższe na względzie, przyjdzie stwierdzić, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się jedynie do zakresu określonego ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują taką kontrolę, co oznacza w konsekwencji, że objęte są nią jedynie akty i działania wskazane w tych ustawach.
Przedmiotowa sprawa nie mieści się zatem w kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten Sąd.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a., skargę B. G. jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło