II SA/Gl 514/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-10-19
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie, jeśli wnioskodawca posiadał wcześniej polskie prawo jazdy, które zostało wymienione na dokument zagraniczny, a następnie ten zagraniczny dokument został zatrzymany z powodu jazdy pod wpływem alkoholu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wydanie polskiego prawa jazdy stanowiłoby obejście zakazu wynikającego z art. 4 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. W sytuacji, gdy zagraniczne prawo jazdy zostało zatrzymane z powodu jazdy pod wpływem alkoholu, wnioskodawca nie może ubiegać się o wydanie polskiego dokumentu, ponieważ naruszałoby to zasadę posiadania tylko jednego ważnego prawa jazdy.Stan faktyczny
R.Z. wystąpił o wydanie polskiego prawa jazdy, które wcześniej wymienił na dokument niemiecki. Niemiecki dokument został mu zabrany w 2003 r. z powodu wielokrotnej jazdy pod wpływem alkoholu. Starosta odmówił wymiany dokumentu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. R.Z. złożył skargę do WSA, podnosząc, że nie może odzyskać niemieckiego dokumentu i obecnie nie posiada żadnego prawa jazdy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Pismem z dnia 7 września 2016 r. R. Z. zam. ul. [...], [...] H. wystąpił do Starosty [...] o wydanie prawa jazdy znajdującego się w urzędzie. Zostało ono wymienione na dokument niemiecki, który jednak został mu przez [...] zabrany w 2003 r. w związku z wielokrotnym zatrzymaniem go za jazdę pod wpływem alkoholu.
Po wszczęciu postępowania Starosta [...] wystąpił do [...] o informację o prawie jazdy R. Z. W odpowiedzi urząd niemiecki przesłał kopie dokumentów wskazujących, iż wnioskodawca wielokrotnie był zatrzymywany za jazdę pod wpływem alkoholu. W jednym przypadku, po spowodowaniu wypadku uciekł z miejsca zdarzenia. Jednocześnie [...] poinformował polski organ, iż strona może wystąpić o wydanie niemieckiego prawa jazdy po zdaniu odpowiednich egzaminów i testów.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231) odmówił R. Z. wymiany niemieckiego dokumentu prawa jazdy na dokument polski. W ocenie organu w sprawie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Niezależnie od tego organ wskazał na treść art.. 11 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wskazując, iż o wydanie polskiego prawa jazdy może ubiegać się osoba zamieszkująca na terenie Rzeczpospolitej Polskiej przynajmniej 185 dni w roku.
W wyniku odwołania sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzję w mocy. W pełni zaakceptowało ono stanowisko przedstawione przez organ I instancji. Wskazało także, że wydanie dokumentu polskiego, w sytuacji gdy odwołujący ubiega się o zwrot prawa jazdy niemieckiego może spowodować, iż będzie on posiadał dwa takie dokumenty.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył R. Z. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze nie sprecyzował on zarzutów. Nastąpiło to dopiero pismem z dnia 12 maja 2017 r. skierowanym do organu II instancji. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż jego mocodawca nie może odzyskać niemieckiego dokumentu. Podejmuje w tym zakresie starania, jednakże nie może zdać stosownych testów. Podniósł również, że w chwili obecnej R. Z. nie posiada żadnego prawa jazdy.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Pełnomocnik skarżącego dodatkowym pismem z dnia 13 października 2017 r. rozwinął swą skargę. Podniesione tak zarzuty nie dotyczyły jednak wskazania naruszenia prawa przez organ, ale okoliczności faktycznych związanych z trudnościami jakie napotyka R. Z. usiłując odzyskać zatrzymane niemieckie prawo jazdy. Podobne okoliczności zostały również przytoczone podczas rozprawy przed sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978) "kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3".
Jak wynika z akt administracyjnych R. Z. posiadał polskie prawo jazdy. Przed 2003 r. dokument ten został wymieniony na prawo jazdy niemieckie. Tego ostatniego został on pozbawiony 12 listopada 2003 r. postanowieniem [...]. Przyczyną zatrzymania prawa jazdy była jazda pod wpływem alkoholu. Przesłane przez urząd niemiecki orzeczenia wskazują, iż skarżący jeszcze kilkukrotnie był zatrzymywany za jazdę pod wpływem alkoholu, ostatni raz w 2007 r. Był również skazywany za te czyny przez sądy karne, w tym na karę pozbawienia wolności.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznaje, iż R. Z. posiada zatrzymane niemieckie prawo jazdy. Nie może nim jednak dysponować do czasu spełnienia wszystkich warunków przewidzianych prawem kraju, który to prawo jazdy wydał. Zatem wydanie polskiego dokumentu stanowiłoby obejście zakazu wynikającego z art. 4 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Warto także zwrócić uwagę, iż ustawa o kierujących pojazdami (w art. 12 ust. 1) przewiduje negatywne przesłanki, kiedy to organ powinien odmówić wydania prawa jazdy. Dotyczy to osoby:
- w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu,
- w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji,
- która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.
W sytuacji gdyby R. Z. posiadał polskie prawo jazdy i dopuścił się czynów, za które zatrzymano mu niemiecki dokument, również utracił by uprawnienia. Trudno zatem przyjąć, iż może ubiegać się o wydanie w takiej sytuacji polskiego prawa jazdy, które zostało kilkanaście lat temu wymienione na niemieckie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznaje je za nie mające związku ze sprawą. Sytuacja osobista skarżącego, czy też wysokie koszty związane z odzyskaniem niemieckiego prawa jazdy nie mogą stanowić przesłanki pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku z dnia 7 września 2016 r.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło