II SA/Gl 516/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z [...] r. znak [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej od H. C. nieruchomości położonej w Gminie S., oznaczonej poprzednio jako działka nr 1. Wnioskiem z 3 lutego 2016 r. G. M. zwróciła się do Starosty [...] o udostępnienie akt sprawy zakończonej ww. decyzją Starosty z [...] r. oraz sporządzenie z nich kserokopii. Podniosła, że jest córką H. C. Wskazała, że jej matka nie żyje i jeszcze nie zostało przeprowadzone po niej postępowanie spadkowe. Postanowieniem z [...] r. znak [...] Starosta [...] odmówił wglądu w akta sprawy zakończonej ww. decyzją Starosty z [...] r. W uzasadnieniu stwierdził, iż wnioskodawczyni nie była stroną postępowania, zatem nie przysługuje jej prawo do przeglądania akt. Na postanowienie to, w ustawowo przewidzianym terminie, G. M. złożyła zażalenie, w którym podniosła, że jest spadkobierczynią H. C. i nikt nie może jej tego prawa pozbawić oraz że posiada prawo wglądu do akt sprawy ze względu na jej interes prawny. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia G. M., utrzymał zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu podano m. in., że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Bezsporne jest, że G. M. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...]. Zainteresowana nie przedłożyła też orzeczenia sądu o nabyciu spadku, ani notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po H. C., które potwierdziłyby, że jest jej spadkobierczynią. Co za tym idzie nie wykazała, że posiada interes prawny w niniejszej sprawie - o którym mowa w art. 28 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie złożyła G. M. Podała, że posiada interes prawny w uzyskaniu wglądu w przedmiotowe akta postępowania, jako że było ono wadliwie przeprowadzone i ma zamiar podejmować dalsze kroki prawne. W skardze podała, że ma zamiar wystąpić o stwierdzenie nabycia spadku po matce. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. G. M. przed rozprawą przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]r., sygn. [...], z którego wynika, iż jest ona spadkobierczynią ustawową po H. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Wg § 2 strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Definicja strony znalazła się w art. 28 k.p.a. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma przy tym wątpliwości, że skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] r. Nie przedłożyła również w toku zainicjowanego przez siebie postępowania żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, iż jest ona następczynią prawną H. C., jako że spadkobranie może mieć charakter nie tylko ustawowy, ale również testamentowy. Sam fakt bycia córką danej osoby nie świadczy o tym, iż jest się spadkobiercą. W skardze do WSA dopiero wskazała, że ma zamiar wystąpić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Organy jednak tym dokumentem nie dysponowały, a biorą one pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Dodać należy, że art. 30 § 4 k.p.a. (mówiący iż "W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni) ma zastosowanie wyłącznie "w toku postępowania". To z kolei zostało już zakończone decyzją z [...] r., a H. C. zmarła w [...] r. Można ewentualnie rozpatrywać tu kwestię, czy organ powinien był wezwać stronę do przedłożenia w wyznaczonym terminie brakującego dokumentu, co zapewne byłoby racjonalne i zgodne z przepisami (art. 9 k.p.a.), jednak fakt ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zauważyć bowiem należy, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zostało wydane dopiero w dniu [...] r. Organ nie miał obowiązku oczekiwać tak długi okres czasu, aż skarżąca wykaże swój interes prawny. Stosowną dokumentację spadkową winna była zatem uzyskać przed wystąpieniem o udostępnienie jej akt sprawy. Obecnie, skoro G. M. taki dokument posiada i zmienił się stan faktyczny, nie ma przeszkód, by swój wniosek złożyła po raz kolejny i postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku przedłożyła organowi. Nie poniesie zatem z tytułu oddalenia jej skargi żadnych negatywnych konsekwencji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 28 oraz 73 §1 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.