II SA/Gl 518/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-05-26
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i sąd administracyjny są uprawnione do badania zasadności obowiązku stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, jeśli zobowiązany kwestionuje swój status jako właściciela lub zarządcy nieruchomości objętej obowiązkiem?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd administracyjny również nie jest uprawniony do badania tych kwestii. Zobowiązany, który kwestionuje swój status właściciela lub zarządcy, powinien był podważyć decyzję nakładającą obowiązek w drodze odwołania lub skargi, a nie dopiero w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółce "A" wykonanie robót budowlanych w budynku ze względu na zły stan techniczny. Wobec niewykonania nakazu, organ wystawił tytuł wykonawczy i nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Spółka "A" wniosła zażalenie, twierdząc, że nie jest właścicielem ani zarządcą budynku, a jedynie posiada udziały we Wspólnocie Mieszkaniowej, która jest właścicielem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Spółka "A" wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając naruszenie przepisów dotyczących własności lokali oraz postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Bogucka, WSA /del./ Jolanta Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 66, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. Prawo budowlane /obecnie Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał "A" Spółka z o.o., jako właścicielowi budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w R.- [...], wykonanie w tym budynku bliżej określonych w tej decyzji robót budowlanych – w związku ze stwierdzonym złym stanem technicznym tego budynku. Wobec nie wykonania objętych w/w decyzją obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. upomnieniem z dnia [...]r. /doręczonym w dniu [...]r./ wezwał "A" Sp. z o.o. w R. do ich wykonania pod rygorem wszczęcia w tym przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Dnia [...]r. organ ten wystawił zaś przeciwko tej Spółce tytuł wykonawczy określając w nim treść ciążącego na niej obowiązku zgodnie z w/w decyzją z dnia [...] r. W tym też dniu wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na "A" Sp. z o.o. /zwaną dalej "A"/ grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia wykonania objętych w/w tytułem wykonawczym obowiązków. Jako podstawę prawną postanowienia podał art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i 4 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /obecnie Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Jednocześnie wezwał "A" do wykonania obciążającego ją obowiązku pod rygorem jego zastępczego wykonania.
W zażaleniu na to postanowienie skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "A" wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie decyzji nakładających na nią obowiązek wykonania określonych w tym postanowieniu robót budowlanych. Żaląca się zarzuciła, iż nie jest właścicielem budynku przy ul. [...] w R. ani też jego zarządcą. Budynek "należy" bowiem do Wspólnoty Mieszkaniowej, w której posiada ona jedynie udziały.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 119 § 1, art. 121 § 2 i art. 64a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że wobec nie wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego zasadne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego, a prowadzącego bezpośrednio do wykonania tego obowiązku zgodnie z treścią art. 7 § 2 ustawy. Stwierdził nadto organ odwoławczy, że "A" wnosząc zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny nie wniosła zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.
W skardze do sądu administracyjnego wniesionej na powyższe postanowienie organu odwoławczego "A" wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła, iż postanowienia te zostały wydane z naruszeniem treści art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego, art. 120 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokalu /Dz.U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm., zwanej dalej ustawy o własności lokali/ przez błędne przyjęcie, że to skarżąca jest właścicielem lub zarządcą budynku przy ul. [...] w R., zobowiązanym do wykonania określonych w tytule wykonawczym robót, gdy tymczasem budynek stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej, która uchwałą nr [...] z dnia [...] r. powierzyła jego zarząd Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej "A" Sp. z o.o. Skarżąca nie jest jedynym właścicielem ani zarządcą budynku. Przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej powinna zostać zatem skierowana egzekucja administracyjna. Zdaniem skarżącej postanowienia organów obu instancji zostały też wydane z naruszeniem treści art. 33 w zw. z art. 18 oraz art. 33 pkt 4, art. 34 § 4, art. 59 § 1 pkt 4 i art. 27 § 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy orzekające błędnie bowiem przyjęły, że skarżąca nie wniosła zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, w sytuacji gdy zarzuty takie zostały sformułowane w jej piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. Z przepisów Kpa wynika przy tym, że o treści żądania sformułowanego w piśmie procesowym nie decyduje jego nazwa a treść pisma. Skoro w/w piśmie został sformułowany zarzut skierowania egzekucji do niewłaściwego podmiotu to pismo to stanowiło jednocześnie zarzuty, które powinny być też rozpatrzone przez organ egzekucyjny bez zbędnej zwłoki. Do tego jednak nie doszło. W takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 34 § 4 lub art. 59 § 1 pkt 4 ustawy, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca nie otrzymała decyzji, na mocy której nakazano by jej wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w R.. Zarzuciła wreszcie skarżąca, że tytuł wykonawczy został wydany z naruszeniem treści art. 27 § 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy skoro nie oznaczono w nim wierzyciela, podstawy prawnej obowiązku oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas reprezentowane w sprawie stanowisko. Dodatkowo stwierdził, że jakkolwiek doszło z dniem [...] r. do "przekształcenia" zarządu objętego postępowaniem budynku, to w dalszym ciągu pozostaje on "w gestii" skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom, zaskarżone postanowienie nie narusza zdaniem Sądu obowiązującego prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W świetle treści tego przepisu ani organy egzekucyjne ani też Sąd nie byli uprawnieni do badania, a tym bardziej do uwzględnienia stanowiska skarżącej,, że to nie do niej powinien być skierowany nakaz stanowiący podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, tj. nakaz wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. W świetle przedstawionych Sądowi akt administracyjnych dowolne jest przy tym stanowisko skarżącej, iż nie otrzymała ona tej decyzji /dowód doręczenia w dniu [...] r. – karta [...] tych akt/.
W świetle treści tej decyzji, której przymiotu ostateczności skarżąca skutecznie nie zakwestionowała, brak jest również zdaniem Sadu podstaw do kwestionowania wszczęcia i prowadzenia przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...]. Dnia [...]r. doręczono bowiem skarżącej /dowód – karta [...] akt adm./ upomnienie z wezwaniem do wykonania wynikających z powyższej decyzji obowiązków. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy. Wierzyciel /będący jednocześnie organem egzekucyjnym/ został w nim oznaczony zgodnie z obowiązującym wzorem tytułu wykonawczego /art. 26 § 2 ustawy/, przez umieszczenie na nim pieczęci organu I instancji. W części "D" /pkt 25/ tytułu zgodnie z w/w decyzją z dnia [...] r., została też podana treść podlegającego egzekucji obowiązku. W części E wskazano też art. 26 § 1 ustawy jako stanowiący podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazano też w tytule wykonawczym /w pkt 23/ podstawę prawną egzekwowanego obowiązku tj. art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na który to przepis powołano się też w decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tego tytułu. Brak wymienienia w takiej sytuacji w tytule wykonawczym przedmiotowej decyzji /z podaniem jej daty i numeru/, tytułu tego nie dyskwalifikuje /vide wyrok NSA z dnia 7.11.2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1187/99 – LEX 45538/, zwłaszcza w sytuacji gdy takie oznaczenie treści obowiązku nie wynika z brzmienia art. 27 ustawy, o którym mowa w jej art. 26 § 2. W konsekwencji brak też było podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 ustawy. W konsekwencji należało przyjąć, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i doręczony zobowiązanemu. Ponieważ pomimo upomnienia obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie został wykonany, to zasadnym było też nałożenie na skarżącą środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka dla niej najmniej uciążliwego /art. 119 § 2 w zw. z art. 7 § 2 ustawy/. W tej sytuacji zażalenie /a następnie skarga do sądu administracyjnego/ należałoby uznać za zasadne jedynie gdyby grzywna ta została wymierzona z naruszeniem przepisów Rozdziału 2 Działu III ustawy, co w niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodzi. Grzywna w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest bowiem dopuszczalna a wymierzona skarżącej wysokość grzywny nie narusza treści art. 121 § 2 ustawy. Postanowienie o jej nałożeniu zostało też wydane przy spełnieniu warunków o jakich mowa w art. 122 § 1. Zgłoszony w skardze zarzut naruszenia treści art. 120 ustawy nie został w niej bliżej sformułowany, a tym bardziej uzasadniony. Również z urzędu Sąd nie stwierdził naruszenia tego przepisu. Powyższe skutkuje przyjęcie, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa, co do zasady skutkuje przyjęciem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługują też pozostałe zarzuty skargi, które uzasadniały zdaniem skarżącej umorzenie prowadzonego przeciw niej postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności chybiony jest zarzut skierowania egzekucji błędnie do skarżącej jako podmiotu zobowiązanego, a to w sytuacji gdy to skarżąca została wymieniona w tym charakterze w tytule wykonawczym, który do wydania zaskarżonego postanowienia nie został w tym względzie podważony. Jego treścią, jak już stwierdzono organ egzekucyjny był zatem związany /w zw. z art. 29 § 1 ustawy/. W tym względzie należy stwierdzić, że wskazanie skarżącej jako zobowiązanej wynika wprost z treści decyzji z dnia [...] r. stanowiącej podstawę wystawienia tego tytułu. W decyzji tej skarżąca została wskazana jako właściciel budynku przy ul. [...] w R.. Nie zostało przy tym wykazane aby po wydaniu tej decyzji czy też po wystawieniu opartego na niej tytułu wykonawczego doszło do przejścia obowiązku objętego tymi dokumentami na inny podmiot, co dawałoby ewentualnie podstawę do zastosowania treści art. 28a ustawy. Nietrafne jest w tym względzie powołanie się na dołączone do skargi /w kserokopii/ uchwały Nr [...] i Nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] r. Z uchwał tych nie wynika /i wynikać nie mogło/ bowiem przejście praw właścicielskich do budynku, którego egzekucja dotyczy. Wynika z nich, że z dniem [...] r. doszło do zmiany podmiotu wykonującego zarząd /w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali/ budynkiem. Okoliczność ta nie mogła jednak skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż jak już stwierdzono tytuł wykonawczy został wystawiony i została wszczęta przeciwko skarżącej egzekucja jako właścicielowi budynku, a nie jako podmiotowi sprawującemu zarząd budynku, którym zresztą skarżąca również była w dacie wydawania decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego /co wynika pośrednio z treści w/w uchwały Nr [...]/. Jeżeli skarżąca nie była właścicielem budynku w dniu [...] r. to powinna kwestionować wydaną wówczas decyzję przez wniesienie od niej odwołania. W związku z tą kwestią dowolny jest zarzut naruszenia przez organy orzekające treść art. 6 i 18 ustawy o własności lokali, a to w sytuacji gdy jak już stwierdzono, nie zostało wykazane aby do zmian własnościowych doszło po wydaniu decyzji z dnia [...] r.
Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem treści art. 33 pkt 4 i 34 § 4 ustawy. W tym względzie należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż zgodnie z treścią art. 35 § 1 ustawy wniesienie przez zobowiązanego zarzutu nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest po wniesieniu zarzutu dopuszczalne i w konsekwencji co do zasady legalne, z wyjątkiem sytuacji gdy organ egzekucyjny byłby zobowiązany do zawieszenia względnie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które to przesłanki nie zostały zdaniem Sądu wykazane. Niezależnie od tego Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że jej pismo procesowe z dnia [...] 2005 r. stanowiło nie tylko zażalenie ale także i zarzuty. Takie stanowisko Sądu nie jest sprzeczne z powołanym w skardze orzecznictwem, które zapadło w innych stanach faktycznych i którego trafność Sąd nie kwestionuje. Skarżąca przy doręczeniu postanowienia o nałożeniu grzywny została pouczona, że oprócz zażalenia może wnieść również zarzuty. Pomimo tego w piśmie z dnia [...] 2005 r. wyraźnie stwierdziła, że "wnosi zażalenie" na postanowienie o nałożeniu grzywny. Nie ma w nim mowy o zarzutach. Jakkolwiek zgodzić się trzeba ze stanowiskiem, że o środku zaskarżenia decyduje treść pisma a nie jego nazwa to treść ta nie może być interpretowana na dowolne sposoby, zwłaszcza, gdy pismo pochodzi od osoby prawnej, korzystającej z obsługi prawnej i jest oznaczone jako środek zaskarżenia, który istotnie osobie tej od wskazanego w tym piśmie orzeczenia przysługuje. Należy również zważyć, że pismo to nie zostało skierowane do organu upoważnionego do rozpatrzenia zarzutów.
Z tego też względu nie można podzielić stanowiska skarżącej, że powinno ono być rozpoznane jako zarzuty przez organ I instancji. Nawet gdyby przyjąć wersję skarżącej to co najwyżej w sprawie miałaby zastosowanie treść art. 66 § 1 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy /gdyż to do niego wniesiono to pismo – za pośrednictwem organu egzekucyjnego/ był zatem władny rozpoznać zażalenie. Wreszcie jak już stwierdzono z przedmiotowego pisma /zażalenia/ nie wynika w dostateczny sposób, aby zostały sformułowane w nim zarzuty o jakich mowa w art. 33 ustawy. Nie został bowiem sformułowany /nie mówiąc już o wykazaniu/ w dostateczny sposób zarzut, że dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] r. skarżąca przestała być właścicielem budynku o jakim w tej decyzji mowa.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło