II SA/Gl 518/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny legalności prowadzonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W oparciu o przepis art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a) skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na druku urzędowego formularza (druku PPF) J. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazała, że jest osobą samotną, w podeszłym wieku ([...] lat), której stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych wydatków na leczenie w kwocie około [...] zł miesięcznie. Uzyskiwany dochód ze świadczenia emerytalnego w kwocie 1433 zł musi wystarczyć na pokrycie bieżących potrzeb oraz na wygospodarowanie środków na zakup opału na zimę. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też innych składników majątkowych o wartości powyżej 3.000 euro poza starym budynkiem mieszkalnym (z [...] r.) o pow. [...] m2. Pismem z dnia 27 lipca 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania szeregu dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, w szczególności zaś stałe, miesięczne wydatki. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. Analiza sytuacji materialnej J. S. nie pozwoliła stwierdzić, że jest ona osobą zasługującą zarówno na zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że nie ustalono rzeczywistego poziomu wydatków skarżącej. Jest to zaś kwestia o tyle istotna, gdyż poza wskazaniem orientacyjnej kwoty przeznaczanej na zakup niezbędnych lekarstw, wnioskodawczyni nie podała ile kosztuje ją utrzymanie domu (opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór ścieków itp.). W konsekwencji nie można stwierdzić, czy wydatki z tego tytułu stanowią znaczącą pozycję w jej budżecie domowym i czy rzeczywiście, po ich dokonaniu do jej dyspozycji pozostaje kwota na tle niska, aby uzasadnione było zrezygnowanie z pobierania kosztów sądowych i wyłożenie za skarżącą środków na pokrycie udziału adwokata. Oceniając złożony wniosek należało kierować się jednakże okolicznościami wskazanymi w nadesłanym druku formularza. Wynika z nich, że wiek skarżące dostatecznie uprawdopodabnia jej twierdzenia o zwiększonych wydatkach na lekarstwa. Również kwota uzyskiwanej emerytury nie jest na tyle wysoka, aby skarżąca mogła samodzielnie udźwignąć ciężar poniesienia wszelkich kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Stąd też zadecydowano o uwzględnieniu jej wniosku w części i o zwolnieniu jej z kosztów sądowych w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.