II SA/Gl 518/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. L.S., M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego na skutek wniosku skarżącej M. L.S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 518/13 p o s t a n a w i a przywrócić skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 518/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej M. L.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ustawowym terminie skarżąca zaskarżyła powyższe orzeczenie, załączając jeden odpis zażalenia oraz uiszczając wpis sądowy od złożonego środka odwoławczego w kwocie 100 zł. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 9 maja 2013 r. wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego przedmiotowego zażalenia poprzez nadesłanie dodatkowych dwóch jego odpisów, celem doręczenia pozostałym stronom postępowania, tj. organowi oraz uczestnikom postępowania. Dla dokonania tych czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało uznane, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", za skutecznie doręczone skarżącej z upływem 31 maja 2013 r. (w dniu 30 maja bieżącego roku przypadło święto "Bożego Ciała"). Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie wobec nieobecności skarżącej była dwukrotnie awizowana (w dniu 16 maja 2013 r. oraz w dniu 24 maja 2012 r. ), o czym jak zaznaczono za zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, umieszczono zawiadomienia w drzwiach adresata. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do Sądu. W świetle powyższych okoliczności, wobec nieusunięcia braków formalnych zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w punkcie 1 sentencji postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r. odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia - odpis tego orzeczenia, skarżąca podjęła 9 lipca 2013 r. w placówce pocztowej. W dniu 10 lipca 2013 r. skarżąca złożyła w siedzibie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia przywołanych braków formalnych zażalenia. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca wskazała, że z niewyjaśnionych dla niej przyczyn nie otrzymała m.in. zawiadomień o pozostawieniu w placówce pocztowej korespondencji sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Zwróciła uwagę, że kilkakrotnie jej skrzynka na listy była otwarta, a korespondencja rozrzucona na klatce schodowej, przy czym część z niej znajdowała na skrzynce z licznikami światła. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że o treści postanowienia Sądu z dnia 24 czerwca 2013 r., a tym samym o fakcie niedopełnienia przez nią czynności w postaci nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia, dowiedziała się będąc w dniu 9 lipca 2013 r. w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta G. Na poparcie powyższego skarżąca przedłożyła kopię oświadczenia złożonego przed organem pierwszej instancji pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nadto do wniosku załączono m.in. wymagane dwa odpisy zażalenia, a także dwa odpisy wniosku o przywrócenie terminu. W przewidzianym do tego terminie skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie dodatkowego jego odpisu. Pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku. Pełnomocnik poddał w wątpliwość przywołane we wniosku okoliczności odnośnie otwartej skrzynki na listy i porozrzucanej na klatce schodowej korespondencji, wskazując, że skrzynka skarżącej jest zamykana na klucz i jedynie ona oraz jej rodzina ma do niej dostęp. Nadto zaznaczono, że skarżąca nie zgłosiła na poczcie faktu nieotrzymywania kierowanej do niej korespondencji, nie wystąpiła także o doręczenie korespondencji na inny adres bądź na skrytkę pocztową. Przedmiotowym pismem zasygnalizowano również konflikt sąsiedzki między skarżącymi a uczestnikiem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie Sąd, biorąc pod uwagę datę dowiedzenia się przez skarżącą o fakcie nieuzupełnienia przez nią braków formalnych zażalenia, tj. 9 lipca 2013 r. - uznał, że dochowała ona ustawowego terminu do złożenia rozpatrywanego wniosku. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, dopiero w powyższej dacie, powzięła ona z treści postanowienia Sądu z dnia 24 czerwca 2013 r. wiadomość o dwukrotnym awizowaniu kierowanego do niej wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Bez wpływu na tę datę pozostaje natomiast fakt, że odpis przywołanego orzeczenia z uzasadnieniem skarżąca otrzymała także w dniu 9 lipca 2013 r. Zgodzić się należy z prezentowanymi w orzecznictwie poglądami, że uprawdopodobnienie braku winy jest obowiązkiem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu, która stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. nie musi udowodnić braku winy, a jedynie uprawdopodobnić okoliczności świadczące o jej braku. Zdaniem Sądu skarżąca w należyty i wystarczający sposób, uprawdopodobniła brak swojej winy w niedopełnieniu w terminie wymaganych czynności. Niewątpliwie tryb doręczenia zastępczego z art. 73 p.p.s.a. jest domniemaniem, fikcją doręczenia, gdzie faktyczny odbiór przesyłki nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten następuje z mocy prawa po spełnieniu określonych warunków. Przepis ten ma zapobiegać uchylaniu się przez stronę od negatywnych skutków doręczenia. Jednocześnie jednak nie może on być interpretowany w sposób, który narusza zaufanie jednostki do państwa i prawa. W konsekwencji zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (tzw. awizo) co do zasady, jak wynika z brzmienia § 2 art. 73 p.p.s.a., powinno być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń lub na drzwiach biura, czy też innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, a skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak również wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, powoduje uznanie doręczenia za bezskuteczne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy, że pomimo posiadania przez skarżącą skrzynki pocztowej, zawiadomienie o złożeniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru, zostało złożone w drzwiach adresata. Wobec powyższego Sąd dał wiarę oświadczeniu skarżącej o braku awiz. Nadto podkreślić należy, że skarżąca, na skutek doręczonego odpisu postanowienia Sądu z dnia 24 czerwca 2013 r. o odrzuceniu zażalenia i zwrocie uiszczonego od ww. środka zaskarżenia wpisu sądowego, podjęła w dniu następnym działania mające na celu dokonanie czynności, której nie podjęła w terminie, tj. złożyła dwa odpisy zażalenia. Nie bez znaczenia pozostaje także terminowe uzupełnienie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. Sąd zwraca uwagę, że skarżąca co prawda wnosząc zażalenie, powinna przewidzieć, że zainicjowanie postępowania międzyinstancyjnego może skutkować zobowiązaniem do podjęcia dalszych czynności, w tym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych środka zaskarżenia. Sąd jednakże miał na względzie, że pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. W świetle powyższego oraz kierując się konstytucyjną zasadą prawa do sądu, należało w oparciu o regulację art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócić skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2013 r.