II SA/Gl 518/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 104 Kpa, art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 poz. 978, zwany dalej ustawą o kierujących pojazdami lub ustawą) w związku z art. 129 ust. 2 pkt 13a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), orzekł o skierowaniu R. L. (dalej też jako skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wniosek został złożony, w związku ze zdarzeniem drogowym z dnia [...] r., podczas którego kierujący pojazdem R. L. zatrzymany przez funkcjonariuszy policji w celu wykonania badania trzeźwości nie zastosował się do poleceń policjanta i gwałtownie ruszając z miejsca doprowadził do zagrożenia bezpieczeństwa drugiego funkcjonariusza. Po opuszczeniu miejsca zatrzymania nie zastosował się do znaku P-4 (linia podwójna ciągła), nie zastosował się do sygnalizacji świetlnej, a następnie utracił panowanie nad pojazdem i uderzył w nasyp kolejowy, po czym uciekł z miejsca zdarzenia – w samochodzie pozostawiając pasażera. Organ I instancji wskazał również na zapadły w sprawie prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), na mocy którego R. L. został uznany za winnego zarzucanych mu czynów – w związku z wyżej opisanym zdarzeniem drogowym z dnia [...] r. W odwołaniu od tej decyzji R. L. zarzucił, że została ona oparta na dowolnych ustaleniach faktycznych poczynionych w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Zdarzenie z dnia [...] r. miało bowiem jednostkowy i incydentalny charakter, nie dający podstaw do podważenia jego kwalifikacji jako kierowcy. Kierowanie na sprawdzenie kwalifikacji jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy zostanie stwierdzone, że kierowca nie ma umiejętności i wiadomości potwierdzonych dokumentem prawa jazdy, która to sytuacja w odniesieniu do jego osoby nie zachodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej też jako SKO) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 Kpa decyzję organu pierwszej instancji utrzymało o mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji. Uprawnienie starosty w tym zakresie uzależnione jest od oceny istnienia w konkretnym stanie faktycznym uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy. Nie można przyjąć, iż w każdych sytuacjach popełnienia wykroczenia drogowego właściwym będzie kierowanie kierowców na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wymagane jest przeprowadzenie pełnego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie , czy takie uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy rzeczywiście występują. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie ww. przesłanka skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wystąpiła. Zdarzenie drogowe zaistniałe w dniu [...] r. niewątpliwie stworzyło poważne wątpliwości co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy. W pierwszej kolejności wskazało SKO w tym względzie, że R. L. zatrzymany do kontroli – wbrew poleceniom funkcjonariusza odjechał z miejsca zatrzymania: "gwałtownie ruszając z miejsca doprowadził do zagrożenia bezpieczeństwa drugiego funkcjonariusza patrolu" (wniosek Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r.). Sam fakt "ucieczki" z miejsca zatrzymania jest elementem poddającym w wątpliwość kwalifikacje kierowcy, która znajduje potwierdzenie w dalszym podawanym przez Komendanta opisie zdarzenia. Następnie bowiem skarżący narusza kolejne przepisy ruchu drogowego, stwarzając poważne zagrożenie w ruchu drogowym: nie zastosował się do znaku P4 (linia podwójna ciągła) – "zmuszał inne pojazdy jadące z przeciwka do zjeżdżania na pobocze", nie zastosował się do sygnalizacji świetlnej, wjeżdżając bez hamowania na skrzyżowanie – "zmuszając pojazdy jadące drogą z pierwszeństwem przejazdu do zatrzymania się", wreszcie stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w nasyp kolejowy, po czym zostawił w zamkniętym samochodzie pasażera i zbiegł z miejsca zdarzenia. Przedmiotowe zdarzenie drogowe: ucieczka przed policją, narażenie uczestników ruchu drogowego na bezpośrednie niebezpieczeństwo poprzez niestosowanie się do przepisów ruchu drogowego, narażenie bezpieczeństwa przewożonego pasażera – porzuconego w zamkniętym samochodzie po uderzeniu w nasyp kolejowy – mogłoby stanowić samodzielną przesłankę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż stanowi uzasadnione i poważne wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy. W odniesieniu do stanowiska wyrażonego w odwołaniu co do "incydentalnego" charakteru zdarzenia, Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż skarżący był już karany za naruszenia przepisów ruchu drogowego: został ukazany czterokrotnie (wystawiono cztery mandaty). Zdaniem Kolegium powyższe wskazuje na istnienie poważnych i uzasadnionych wątpliwości do co kwalifikacji kierowcy, w związku z czym istnieje podstawa do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji jako kierowcy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO R. L. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów. Zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 Kpa oraz z naruszeniem art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 Kpa i w konsekwencji również naruszeniem art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego nieuwzględniającego istotnych okoliczności, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz brak wskazania zakresu nakazanego sprawdzenia kwalifikacji – tzn. czy chodzi o egzamin teoretyczny i praktyczny, czy też tylko jeden z nich. W uzasadnieniu skargi powołał co do zasady argumenty przytoczone wcześniej w odwołaniu, podkreślając, że organy obu instancji nie wykazały, iż nie posiada on wynikających z posiadanego prawa jazdy umiejętności – kwalifikacji do kierowania pojazdami. Nie wykazały, że o braku tych kwalifikacji decyduje zdarzenie z jego udziałem z dnia [...] r. Zarzucił, że SKO nie wzięło pod uwagę okresu posiadania przez niego prawa jazdy, w którym poza zdarzeniem z dnia [...] r. nie dopuścił się poważnych naruszeń przepisów ruchu drogowego i nie spowodował zagrożenia jego bezpieczeństwa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew zarzutom skargi brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Fakt popełnienia przez skarżącego wykroczeń opisanych we wszczynającym postępowanie wniosku Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. oraz w decyzjach organów obu instancji nie jest przez skarżącego kwestionowany i znajduje pełne potwierdzenie w prawomocnym wyroku karnym Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Wbrew stanowisku skarżącego rodzaj tych wykroczeń i ich przebieg oraz wynikające z akt administracyjnych okoliczności w których zostały popełnione, dawały zarówno wnioskodawcy (działającemu na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2ustawy) jak i organom obu instancji powody do przyjęcia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy posiadającego prawo jazdy kategorii B. Przez kwalifikacje te należy bowiem rozumieć nie tylko, jak to zdaje się sugerować skarżący, samą manualną umiejętność prowadzenia pojazdu mechanicznego i teoretyczną znajomość przepisów ruchu drogowego, ale również umiejętność ich właściwego stosowania i przestrzegania w praktyce bez stwarzania zagrożenia w ruchu drogowym. Nawet gdyby jednak przyjąć w tym względzie zapatrywanie skarżącego to należy podnieść, że w czasie zdarzenia w dniu [...] r. kilkakrotnie tracił on panowanie nad kierowanym pojazdem i ostatecznie był zmuszony do przerwania jazdy po uderzeniu nim w nasyp kolejowy, co posiadającemu należyte kwalifikacje i jednocześnie przestrzegającemu przepisy ruchu drogowego kierowcy nie powinno się zdarzyć. Na istotne podkreślenie w tym przedmiocie zasługuje też wynikająca z zalegających w aktach administracyjnych zeznań świadków (karty 17, 18) okoliczność, że po zderzeniu z nasypem skarżący pozostawił w unieruchomionym i zaryglowanym (bez możliwości otworzenia) samochodzie swojego znajomego narażając go m.in. na wychłodzenie oraz niemożność załatwienia potrzeb fizjologicznych. Nie może ulegać wątpliwości, że takie zachowanie skarżącego może budzić uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji jako kierowcy w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy w czasie tego jednego zdarzenia naruszył on wiele istotnych dla bezpieczeństwa ruchu drogowego przepisów. Oceniając te poczynione przez organy orzekające ustalenia, Sąd wziął pod uwagę, że brak jest legalnej definicji "uzasadnionych zastrzeżeń, co do kwalifikacji" kierowcy. W tym przedmiocie organy orzekające dokonują zatem oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ramach przyznanego im prawa swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), którego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie przekroczyły. Zarzucając, że organy orzekały na podstawie niekompletnego materiału dowodowego skarżący nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych jak i nie sprecyzował jakich dowodów nie przeprowadzono, a które mogły dawać podstawę do odmiennych i istotnych w sprawie ustaleń. Przesądzającej przesłanki do poczynienia odmiennych ustaleń nie mogła też stanowić akcentowana przez skarżącego okoliczność długości okresu posiadania przez niego prawa jazdy, zwłaszcza gdy nie zaprzeczył on twierdzeniu, że już wcześniej był czterokrotnie karany za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z tego też względu brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 Kpa. Wbrew stanowisku skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy treści art. 107 § 3 Kpa. Wynika bowiem z niego w oparciu o jakie zebrane dowody został ustalony stan faktyczny sprawy i jak z punktu widzenia treści art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy został on przez SKO oceniony. Z obowiązujących przepisów nie wynika aby w decyzji o jakiej w tym przepisie mowa należało zawrzeć wyrzeczenie, że sprawdzenie kwalifikacji ma obejmować część teoretyczną i praktyczną bo wynika to z brzmienia art. 51 ustawy o kierujących pojazdami. Tym samym organy orzekające nie naruszyły też treści art. 107 § 1 Kpa. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.