II SA/Gl 518/26
PostanowienieWSA w Gliwicach2026-05-18
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie skargi na decyzję administracyjną powinno zostać umorzone, gdy organ administracji, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową, korzystniejszą dla strony, a skarżący nie wniósł skargi na decyzję wydaną w trybie autokontroli?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy zaskarżony akt administracyjny przestaje istnieć w obrocie prawnym w wyniku skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 3 PPSA), a skarżący nie kwestionuje decyzji wydanej w tym trybie. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca V. L. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylającą w części decyzję o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego i przyznającą świadczenie. Następnie organ administracji, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na nowe okresy i w nowych kwotach. Skarżąca nie wniosła skargi na decyzję wydaną w trybie autokontroli.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lutego 2026 r. nr 010070/680/3590367/2023 w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe.
Dnia 9 marca 2026 r. V. L. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lutego 2026 r. o numerze wskazanym w sentencji niniejszego postanowienia uchylającą w części decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 maja 2024 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2023/2024 na dziecko T. L. i przyznającą skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r.
Decyzją z dnia 18 marca 2026 r. organ działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylił wskazaną wyżej decyzję z dnia 10 lutego 2026 r. i decyzję organu I instancji z dnia 7 maja 2024 r. oraz przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie oraz na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie.
Ze skierowanego do tutejszego Sądu pisma organu z 24 kwietnia 2026 r. wynika, że skarżąca nie wniosła skargi na decyzję wydaną w trybie autokontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2), lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.).
Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego ma miejsce, gdy
w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Cytowany przepis stanowi samoistną podstawę dokonania przez organ administracji autokontroli, przy czym jedynym warunkiem, jaki musi zostać spełniony, aby wyczerpana została dyspozycja tego uregulowania, jest uwzględnienie skargi w całości.
Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, jako że organ odwoławczy w wymaganym przez ustawę terminie uczynił zadość żądaniu skarżącej i uchylił akt stanowiący przedmiot skargi. Przywołana decyzja z dnia 18 marca 2026 r. nie została przy tym zakwestionowana.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego, a w konsekwencji postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i dlatego należało orzec o jego umorzeniu, działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło