II SA/Gl 519/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. T. M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpił o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...]. Decyzją tą organ cofnął wnioskodawcy uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, A1, B, BE, C1, C1 i E ponieważ pomimo wydanej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji T. M. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zgodnie wymienioną decyzją. Podstawą wniosku była okoliczność, że wnioskodawca 8 marca 2016r, zwrócił posiadane niemieckie prawo jazdy do organu właściwego w Niemczech przez co decyzja Starosty [...] [...], w ocenie wnioskodawecy, została wykonana. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] odmówił "uchylenia i zmiany" swojej decyzji z dnia [...] r. znak [...]. Stwierdził, iż nie zaistniały w sprawie przesłanki do zmiany przedmiotowego aktu. Odwołanie od tej decyzji złożył T. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił organowi administracji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieuzasadnione uznanie, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. nie została przez skarżącego wykonana, podczas, gdy skarżący zwrócił posiadane niemieckie prawo jazdy do właściwego organu niemieckiego, a ponadto po spełnieniu wymagań przewidzianych prawem niemieckim uzyskał prawo jazdy, wskutek czego decyzja Starosty [...] o cofnięciu uprawnień stała się bezprzedmiotowa. W jego ocenie organ w sposób nieuzasadniony uznał, że wnioskodawca ma miejsce zamieszkania na terenie Polski i przebywa tu co najmniej 185 dni w ciągu roku kalendarzowego, podczas, gdy zamieszkuje on na terenie Niemiec. Podniósł także naruszenie art. 77 § 1 i 260c k.p.a. oraz art. 14 ust. 2c i n. ustawy o kierujących pojazdami poprzez zaniechanie wystąpienia do organu niemieckiego celem ustalenia czy skarżący spełnił wszystkie warunki wymagane prawem niemieckim aby zwrócić mu niemieckie prawo jazdy, czy uzyskał nowe uprawnienie do kierowania pojazdami w Niemczech oraz czy posiada stałe miejsce zamieszkania na terenie Niemiec. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji oraz umorzyło postępowanie w sprawie. Wskazało, że materialnoprawną podstawą decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978), zgodnie z którym starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b. Wydawana w powyższym trybie decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami należy do kategorii aktów związanych, czyli takich, co do których przepis prawa determinuje treść rozstrzygnięcia w sytuacji zaistnienia oznaczonego w przepisie stanu faktycznego. Nie mogą podlegać zatem uchyleniu lub zmianie w trybie art. 154 k.p.a. Przywołało w tym zakresie bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, zaś zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W konsekwencji braku możliwości zastosowania trybu o kreślonego w art. 154 k.p.a. do decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wydawanej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył T. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w całości i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy organ powinien przeprowadzić postępowanie i merytorycznie rozpoznać sprawę, a to w związku z wykonaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. wskutek czego decyzja ta stała się bezprzedmiotowa, a zatem prowadzenia postępowania w tym przedmiocie - uchylenia tej decyzji - jawi się jako oczywiście zasadne, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 154 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż: 1) wydanie decyzji o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. prowadziło będzie do stanu niezgodnego z prawem, podczas gdy decyzja ta została wykonana - w związku z czym ustały przyczyny, które spowodowały jej wydanie i cofnięcie uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami, a tym samym uchylenie decyzji leży w interesie strony i nie spowoduje stanu niezgodności z prawem, 2) decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. nie może być uchylona, pomimo, że została wykonana i jawi się jako bezprzedmiotowa, a jej uchylenie pozostaje w interesie strony; - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o kierujących pojazdami, który stwierdza, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w Rzeczpospolitej Polskiej jest krajowe prawo jazdy wydane przez organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, takim zaś legitymował się skarżący, wobec czego wydanie decyzji uchylającej cofnięcie uprawnień jawi się w pełni zasadne. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami i na te badania nie stawił się. W konsekwencji Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. znak [...]. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, A1, B, BE, C1, C1 i E. Decyzja ta stała się ostateczna. Nie ulega wątpliwości także, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter aktu związanego. Wynika to wprost z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), zgodnie z którym starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. W ocenie składu orzekającego w sprawie nie zaistniały żadne podstawy do zmiany, czy też uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. Przesłanką jej wydania był fakt nie stawienia się skarżącego na egzamin państwowy. Przesłanka powyższa jednak nie odpadła. Bez znaczenia jest tu fakt zwrócenia prawa jazdy organowi niemieckiemu. Nie ma to żadnego związku z toczącym się postępowaniem. Powyższe okoliczności uzasadniały by więc wydanie decyzji odmawiającej zmiany (bądź uchylenia) przedmiotowej decyzji. Sąd zgadza się jednak z podniesioną przez organ II instancji argumentacją (popartą bogatym orzecznictwem sądów administracyjnych), iż postępowanie w sprawie zmiany (uchylenia) decyzji związanej jest bezprzedmiotowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2016 r. (sygn. II OSK 2663/15 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "Przede wszystkim podzielić należało pogląd Sądu pierwszej instancji, że tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 k.p.a. zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, zaś zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji, gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa". Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.