II SA/Gl 522/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 23 maja 2008 r. skarżąca M. B. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł - zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca uiściła wymagany wpis, a następnie, na druku urzędowego formularza zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając wniosek skarżąca przywołała szereg okoliczności, które jej zdaniem miały świadczyć o nieprawidłowościach związanych z toczącym się postępowaniem, a ponadto wskazała, że domaga się ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na nieznajomość prawa i niskie dochody. Udzielając wyjaśnień odnośnie swojej kondycji finansowej wskazała, że wraz z mężem prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. [...] m2 (w tym [...] i [...]). Źródłem utrzymania się jej rodziny są dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, z tym, że w odniesieniu do jej męża działalność ta przyniosła stratę, natomiast miesięczny dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzą udziały w nieruchomościach: [...] ([...] udziału) oraz [...] ([...]udziału). Oprócz tego M. B. i jej małżonek posiadają środki pieniężne w kwocie [...] zł oraz dwa samochody: [...] rocznik [...] oraz [...] rocznik [...]– obydwa służące do prowadzenia działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania sądowego - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie fachowego pełnomocnika prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena przedstawionych przez M. B. okoliczności nie pozwala stwierdzić, że jej rodzina znajduje się w sytuacji, w której wydatek związany z opłaceniem usług adwokata w znaczący sposób pogorszyłby sytuację materialną. Do takiej konstatacji prowadzi bowiem analiza treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca i jej małżonek prowadzą działalność gospodarczą generująca określony dochód. Co prawda wnioskodawczyni wskazała, iż w przypadku jej męża działalność ta przynosi straty, nie mniej jednak nie wskazano rozmiaru starty, a ponadto działalność gospodarcza prowadzona przez samą skarżącą przynosi dochód, który pozwala na zaspokojenie potrzeb jej rodziny. W przeliczeniu na jej członka jest to bowiem około [...] zł. Taki dochód, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku nie może być uznany za niski, gdyż zapewnia nie tylko pokrycie bieżących potrzeb, lecz również możliwość wygospodarowania środków na nieprzewidziane wcześniej wydatki. Dalej wskazać trzeba, że skarżąca dysponuje zasobami pieniężnymi, z których jest w stanie pokryć koszty zastępstwa procesowego. Kwota wskazana w rubryce nr 7.2.1. formularza świadczy bowiem o tym, że kondycja finansowa rodziny M. B. nie jest zła, co więcej, może ona stanowić źródło uzyskania środków na wskazane wyżej wydatki. Oprócz tego wnioskodawczyni i jej małżonek dysponują dwoma pojazdami mechanicznymi, służącymi do prowadzenia działalności gospodarczej. Niepodobna jednak przyjąć, że wydatki na ich utrzymanie (opłaty ubezpieczeniowe, koszty paliwa, przeglądów itp.) miałby uzasadniać opłacenie ze środków publicznych usług ustanowionego na rzecz skarżącej adwokata. Na zakończenie wskazać trzeba, że prawo pomocy zostało stworzone jako instytucja mająca zapewnić dostęp do sądu osobom rzeczywiście ubogim, nie zaś takim, których subiektywne odczucie o trudnej sytuacji materialnej nakazuje oczekiwać udzielenia wsparcia ze strony Państwa. Rodzina dysponująca znacznym majątkiem, a za taką może uchodzić rodzina M. B. nie może oczekiwać przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie, gdyż stałoby to w całkowitej sprzeczności z założeniami, które legły u podstaw przy tworzeniu tej instytucji. Oprócz tego trzeba również zwrócić uwagę na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowego udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny, gdyż sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach niezależnie od zawartych w skardze wniosków i zarzutów oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.