II SA/Gl 523/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.G., B. G., W. J., B.M., J.O. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza PPF skarżąca H. G. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek uzasadniając faktem, iż występuje w sprawie dotyczącej dobra wspólnego mieszkańców osiedla. Z informacji zawartych w formularzu wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem, mieszkając w budynku o pow. [...] m2 (co przekłada się na lokal o pow. [...] m2.). W skład majątku skarżącej wchodzi również garaż o pow. [...] m2. Wnioskodawczyni zadeklarowała, że nie posiada żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie ma również żadnych środków pieniężnych ani też oszczędności lub papierów wartościowych. Źródłem utrzymania się jej i jej małżonka są dochody z emerytur uzyskiwane w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Na skutek wezwania Sadu H. G. nadesłała kserokopie dokumentów wykazujących wysokość jej dochodów oraz poziom wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza informacji przedstawionych w druku formularza prowadzi do wniosku, że skarżąca jest osobą, której sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka aby zasługiwała na zwolnienie od kosztów sądowych. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Wnioskodawczyni i jej małżonek utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. W oparciu o nadesłane dokumenty udało się ustalić, że poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą wynosi około [...] zł. W ich skład wchodzą opłaty za gaz ([...]zł na dwa miesiące), opłaty za wodę ([...] zł za dwa miesiące), wydatki na telefon (około [...]zł miesięcznie). Opłaty za zakup węgla opałowego na zimę, czy też podatek od nieruchomości nie były w tym zestawieniu brane pod uwagę ze względu na ich charakter (zakup opału to wydatek jednorazowy, zaś podatek od nieruchomości, podobnie jak opłatę z wywóz nieczystości ponosi się co kwartał). W opisywanej sytuacji niepodobna przyjąć, że dochód uzyskiwany przez skarżącą nie pozwoliłby jej na poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Jedynym kryterium, którym kieruje się Sąd lub referendarz sądowy badając wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zaś sytuacja materialna wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie nie można było przyjąć, że zaistniały okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącej od kosztów sadowych w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.