II SA/Gl 525/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-07-25
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ gminy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu miało charakter niedobrowolny i przejściowy, a osoba ta deklaruje zamiar powrotu po zakończeniu sprawy rozwodowej i podziału majątku?Ratio decidendi
Organ gminy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona dobrowolnie dotychczasowe miejsce pobytu i skoncentrowała swoje interesy życiowe w innym lokalu. Późniejsza czynność w postaci zameldowania na pobyt czasowy nie stanowi przeszkody w orzeczeniu o wymeldowaniu z pobytu stałego. Deklarowany zamiar powrotu, uzależniony od nieokreślonych zdarzeń przyszłych (zakończenie sprawy rozwodowej i podziału majątku), nie może podważać stanowiska o trwałym charakterze opuszczenia lokalu, zwłaszcza gdy strona nie wykazała, by została zmuszona do wyprowadzki lub by nie mogła powrócić.Stan faktyczny
Skarżący T. K. został prawomocnie wymeldowany z pobytu stałego decyzją Prezydenta Miasta G., utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Skarżący twierdził, że jest współwłaścicielem domu, a jego sporadyczne pobyty wynikają z utrudnień stwarzanych przez żonę. Deklarował przejściowy charakter zamieszkiwania w innym lokalu do czasu zakończenia sprawy rozwodowej i podziału majątku. Organy administracji uznały, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal, koncentrując swoje interesy życiowe w innym miejscu, co uzasadniało wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu T. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G.
W odwołaniu od tej decyzji T. K. stwierdził, że jest współwłaścicielem domu przy ul. [...] w G. Zaznaczył, iż sporadyczne pobyty w budynku spowodowane są utrudnieniami stwarzanymi przez jego żonę B. K., natomiast zamieszkiwanie w lokalu O. ma jedynie charakter przejściowy, tj. do zakończenia sprawy rozwodowej i podziału majątku. Poinformował również, że żona jest zameldowana na pobyt stały w Z. a przebywa bez zameldowania w lokalu przy ul. [...] w G., w związku z powyższym żąda jednakowego traktowania spraw związanych z zameldowaniem.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ prowadzący postępowanie w sprawie meldunkowej nie bada, czy spełniona została przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, lecz jedynie ustala czy nastąpiło zdarzenie polegające na dobrowolnym i trwałym opuszczeniu przez osobę lokalu bez dokonania wymeldowania się. Podstawą dokonania czynności wymeldowania jest zatem sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu.
Wnioskiem z dnia [...]r. B. K. zwróciła się o wymeldowanie T. K. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w G. Poinformowała, że nie zamieszkuje on pod wskazanym adresem od [...] r. i aktualnie przebywa w lokalu przy ul. [...] w O.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe fakt niezamieszkiwania T. K. pod tym adresem potwierdziło. Wynika to również z jego zeznań i wyjaśnień. Stwierdził on przy tym, że ponowne zamieszkanie w budynku jest uzależnione od wyniku sprawy rozwodowej i o podział majątku.
W konsekwencji dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego również organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia aby opuszczenie przez T. K. lokalu przy ulicy [...] w G. miało charakter niedobrowolny i przejściowy. Z akt sprawy wynika, że od chwili opuszczenia spornego lokalu w połowie [...]r. T. K. nie przebywa w nim, nie nocuje, nie stołuje się oraz nie bywa w nim nawet sporadycznie, chociaż posiada do niego klucze, co potwierdzał zainteresowany oraz świadkowie. Ponadto strona nie wykazała by podjęła jakiekolwiek kroki prawne w celu powrotu do lokalu przy ulicy [...] w G. i nie wykazania, że została przymuszona do wyprowadzenia się z tego lokalu.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe i ustalone okoliczności sprawy nie wskazują, aby ww. swoim postępowaniem i zachowaniem dążył do kumulacji aktywności życiowej w przedmiotowym lokalu. T. K. nie wykazał, że miejsce dotychczasowego pobytu stałego opuścił jedynie czasowo i nie utracił z nim więzi. Zdaniem organu odwoławczego ww. przeniósł centrum swoich spraw życiowych do lokalu przy ulicy [...] w O., gdzie dokonał zameldowania na pobyt czasowy w trakcie trwania postępowania o jego wymeldowanie, na okres od [...]r. do [...]r. W postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściwy organ gminy nie jest jednak związany faktem zameldowania danej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu. Okoliczność ta stanowi jedynie jeden z elementów materiału dowodowego sprawy podlegający rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję. O charakterze pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazujących na to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. W przypadku dobrowolnego opuszczenia przez daną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego i skoncentrowania następnie w innym lokalu swych interesów życiowych, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie, późniejsza czynność w postaci zameldowania na pobyt czasowy nie stanowi przeszkody w orzeczeniu
o wymeldowaniu z pobytu stałego (wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1762/10).
Również deklarowany przez T. K. zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu w bliżej nieokreślonym czasie - "po zakończeniu sprawy rozwodowej i podziale majątku"- nie może podważać zdaniem Wojewody stanowiska, że jego opuszczenie ma charakter trwały nawet, jeżeli w tym lokalu pozostały sprzęty oraz przedmioty wchodzące w skład majątku dorobkowego stron.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] T. K. podtrzymał co do zasady zarzuty i stwierdzenia sformułowane wcześniej w odwołaniu żądając jednakowego potraktowania go z żoną, która również nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący wniósł o "odroczenie decyzji o wymeldowaniu" go z G. do końca [...] r. akcentując fakt nierównego traktowania jego i żony oraz znaczenie dla kwestii zamieszkiwania w budynku wyniku toczącej się pomiędzy nimi sprawy rozwodowej.
Na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. uczestniczka B. K. wniosła o oddalenie skargi podając, że skarżący zmienił obecny adres faktycznego zamieszkiwania w O.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
Jak wynika z treści art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie
w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Powinno zatem odzwierciedlać rzeczywisty fakt przebywania – zamieszkiwania w lokalu. Nie jest ono przy tym powiązane bezpośrednio (nie jest uzależnione) z uprawnieniami do lokalu, w tym również z prawem własności, które to uprawnienie akcentuje skarżący. Z zameldowaniem pod oznaczonym adresem na pobyt stały powinno się wiązać zamieszkiwanie pod tym adresem z zamiarem stałego przebywania. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którego oceny organy dokonały bez przekroczenia przynależnego im prawa swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa) należy podzielić ich ustalenia, że z takim zamiarem skarżący nie zamieszkuje przy ul. [...] w G. Za zamieszkiwanie takie nie można bowiem niewątpliwie uznać faktu kilkukrotnego pobytu w tym budynku w ciągu ostatnich 4 lat i to w sytuacji gdzie nie zostało nawet podniesione aby do opuszczenia tego budynku skarżący został zmuszony, czy też aby po jego opuszczeniu nie mógł w nim w tym czasie ponownie zamieszkiwać. Ewentualny zamiar powrotu i zamieszkania w tym budynku uzależniony od wyniku sprawy rozwodowej i podziału majątku jest mało konkretny zarówno co do intencji, jak i co do czasu, w którym miałoby to nastąpić. Należy bowiem zważyć, że małżeństwo stron nie zostało nawet dotychczas rozwiązane a dopiero później może dojść do podziału majątku dorobkowego.
W konsekwencji zasadnie ustaliły organy obu instancji, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, co w świetle treści art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności zobowiązywało go do wymeldowania się. Skoro tego nie uczynił, to należało to uczynić przez wydanie decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 tej ustawy. Oznacza to jednocześnie, że decyzja taka nie narusza obwiązującego prawa.
Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Należy bowiem jednocześnie w związku z zarzutami skargi podnieść, że obowiązek wymeldowania danej osoby nie jest powiązany z istniejącymi podstawami do wymeldowania innej osoby z innego lokalu. Skarżący może w tym względzie jedynie wnioskować aby właściwy organ wszczął z urzędu postępowanie
o wymeldowanie uczestniczki z mieszkania przy ul. [...] w Z. Należy też stwierdzić, że fakt wymeldowania skarżącego nie pozbawia go możliwości ponownego zameldowania się pod danym adresem jeżeli faktycznie ponownie zamieszka w G. przy ul. [...], do czego jako współwłaściciel budynku ma przecież prawo. Wtedy zresztą miałaby nawet taki obowiązek (zameldowania się).
bu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło