II SA/Gl 525/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygana sprawa dotyczy realizacji trzech otworów okiennych o wymiarach 50 x 100 cm i jednego otworu okiennego o wymiarach 40 x 40 cm w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego jednorodzinnegonr [...] w L., na działce nr ew. 1, od strony nieruchomości sąsiedniej - działki nr 2. Właścicielami budynku są S. i B. K. Postępowanie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na wniosek T. B. właściciela działki nr ew. 2. W trakcie postępowania ustalono, iż budynek na działce nr ew. 1 został wzniesiony legalnie, w latach osiemdziesiątych, na podstawie pozwolenia na budowę. Nie zachował się jednak projekt budowlany. W sprawie dokonano także oględzin spornego obiektu. Zgodnie z oświadczeniem inwestorów okna zostały wykonane w trakcie budowy budynku. W trakcie postępowania inwestorzy złożyli do organu sporządzoną na ich zlecenie przez inż. poż. K. M. Opinię Techniczną dotyczącą bezpieczeństwa pożarowego ich budynku w zakresie wymaganych odległości od ściany sąsiedniego budynku. Jak wskazano w tej ekspertyzie: "przedmiotowy budynek zlokalizowany na działce nr 3 obecnie spełnia wymagania bezpieczeństwa pożarowego w zakresie usytuowania względem budynku sąsiedniego, przy założeniu, że obowiązki zapewnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego stoją po stronie budynku znajdującego się na działce nr 2, w związku z wykonaniem jego rozbudowy i przebudowy." Z akt sprawy wynika także, że decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z [...] r., znak: [...], którą PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr 2 w L. oraz udzielił T. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W ramach tych robót od strony działki 1 wykonano m. in. mur ogniowy. Biorąc powyższe pod uwagę PINB w Z. decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podkreślił, że z ustaleń wynika, że usytuowanie otworów okiennych w ścianie zbliżonej do granicy nieruchomości na odległość ok 3 m nie naruszało przepisów w dacie realizacji robót, gdy regulowana była odległość od obiektów zrealizowanych na sąsiedniej nieruchomości, a nie od granic nieruchomości. Organ stwierdził także, że w chwili orzekania brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w postaci niezgodności robót z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przy uwzględnieniu treści przedłożonej przez inwestorów opinii technicznej oraz braku podstaw do uznania, aby sporne otwory okienne powstały w wyniku samowoli budowlanej. Odwołanie od tej decyzji złożył T. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił organowi I instancji oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale wyjaśniającym oraz na istniejące wątpliwości, chociażby co do odległości obiektu Skarżącego od budynku w którym wykonano roboty, będące przedmiotem postępowania. Zakwestionował także wiarygodność przedłożonej opinii technicznej. Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jego ocenie zaistniały w sprawie przesłanki umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazał, że organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i przeanalizowaniu materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności, które świadczyłyby o samowolnym charakterze robót związanych z realizacją spornych otworów okiennych, ani też naruszeń przepisów i z tego powodu umorzył postępowanie. Te ustalenia organ odwoławczy podzielił. Budynek na działce nr 1 powstał na podstawie pozwolenia na budowę z [...] r. W dniu wydania tego pozwolenia obowiązywały przepisy Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Przepisy tego zarządzenia przewidywały, że odległość wolnostojącego budynku zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m. Nie regulowały jednak kwestii odległości budynku w stosunku do granicy działki. W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że odległość między budynkiem na działce nr 1 a budynkiem na działce 2 wynosi około 4 m. Wynika z tego, że okna w ścianie przedmiotowego budynku nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących w dacie ich budowy. Organ odwoławczy podkreślił także, ze w sprawie została przedłożona została przez inwestora opinia techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z której wynika brak nieprawidłowości w zakresie zgodności robót z przepisami. Ustalenia tam zawarte zostały zaakceptowane zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył T. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia decyzji ŚWINB zarzucił organowi administracji naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. popełnione skutkiem nieprzeprowadzenia w należyty sposób postępowania dowodowego w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niewłaściwego ustalenia odległości pomiędzy budynkami na sąsiednich działkach o nr 2 i 1 w sytuacji, gdy fakt ten ma przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co nastąpiło wskutek pominięcia czynności oględzin na przedmiotowej nieruchomości, przy jednoczesnym oparciu się jedynie na mapie do celów projektowych oraz wynikach internetowego portalu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w Z., a zarazem pominięciu wyniku oględzin przeprowadzonych przez ten sam organ (PINB w Z.) w innym postępowaniu z udziałem tych samych stron, co finalnie doprowadziło do błędnego ustalenia odległości pomiędzy w/w budynkami, - art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ, skutkiem dokonania ustaleń w apsekcie zgodności z przepisami budynku w oparciu o prywatną opinię wynajętego przez stronę rzeczoznawcy, który nie może być uprawniony do przeprowadzania wykładni przepisów prawa za organ administracji, - § 271 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dniu 12 kwietnia 2002 z. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez przyjęcie, że: a) w sytuacji spełniania przez sąsiedni budynek (na działce o nr 2) wymogów przewidzianych przez stosowne przepisy w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, przedmiotowy budynek na działce o nr 1 nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji pod kątem stosowania się do tychże wymogów, b) mimo postawienia budynku skarżącej wcześniej, aniżeli budynek na sąsiedniej działce (o nr 1), ten drugi może posiadać otwory okienne na ścianie sąsiadującej z budynkiem skarżącego. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii uprawnionego geodety L. S. w przedmiocie określenia odległości pomiędzy budynkami stron na wyżej wymienionych działkach, a to na okoliczność tego, że wbrew nierzetelnym i pobieżnym ustaleniom organów nie wynosi ona wymaganych trzech metrów. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W ocenie składu orzekającego część dokonanych przez organy nadzoru budowlanego ustaleń, oraz wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Nie sposób zakwestionować, iż budynek inwestorów został wzniesiony legalnie. Brak również podstaw by przyjąć, iż okna budynku znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. 1 powstały w ramach samowoli budowlanej. Okoliczności powyższe nie są także kwestionowane przez skarżącego. Analizując akta sprawy a przede wszystkim złożoną przez pełnomocnika skarżącego "opinię" (stanowiącą w istocie szkic z pomiaru odległości pomiędzy budynkami na działkach nr 1 i 2 w L.) Sąd doszedł do wniosku, iż organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób wystarczający kwestii odległości pomiędzy dwoma przedmiotowymi budynkami. Brak zatem możliwości dokonania oceny, czy w sprawie zostały spełnione warunki przewidziane w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Przyjęte przez organy nadzoru budowlanego dowody stoją bowiem w sprzeczności z przedstawioną przez skarżącego "opinią" której wiarygodności, bez dokonania odpowiednich pomiarów nie można kwestionować. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały za mający znaczenie dowód w postaci opinii inż. poż. K. M. dotyczącej bezpieczeństwa pożarowego budynku. Dotyczy to poczynionych tam ustaleń o charakterze technicznym. Autor opinii jest osobą posiadającą stosowne uprawnienia, nie można więc kwestionować zawartych tam treści. Skarżący mógł przedstawić w tym zakresie własną opinię, jednak tego nie zrobił. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zleci organowi I instancji przeprowadzenie pomiarów pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na działkach o numerach ewidencyjnych 1 i 2. Następnie dokona oceny, czy zostały spełnione warunki przewidziane w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Dopiero wówczas podejmie rozstrzygnięcie w sprawie.