II SA/Gl 526/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 r. sprawy ze skarg C. K., J. Z., M. K., M. S. i T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości 1. ze skarg C. K., J. Z., M. S. i T. S. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] r. znak [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. oddala skargę M. K. M. K., zam. G., ul. [...], dnia 5 września 2013 r., działając osobiście oraz jako pełnomocnik osób podpisanych pod "Aktem powołania Społecznego Komitetu budowy drogi z D., G., [...] U., do drogi publicznej" wystąpił do Wójta Gminy U. o wszczęcie postępowania w sprawie "rozgraniczenia nieruchomości pomiędzy działką będącą w samoistnym posiadaniu Gminy U. (droga gminna o numerze ewidencyjnym [...]) a działkami 1,2, 3, 4, 5 oraz innymi działkami z tą działką graniczącymi". Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jako organ właściwy do załatwienia sprawy wskazało Wójta Gminy M. Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle prawa geodezyjnego i kartograficznego stronami postępowania rozgraniczeniowego są zainteresowani właściciele nieruchomości. W ocenie organu wskazane w "Akcie powołania" osoby nie są właścicielami działek graniczących z terenem drogi, której rozgraniczenia domagał się w swym piśmie M. K. Zażalenie na to postanowienie złożył M. K. zarzucając mu "bezprzedmiotowość". W jego ocenie rozstrzygnięcie organu I instancji nie respektuje jego praw jako osoby fizycznej. Zarzucił również Wójtowi Gminy M. błędne ustalenia faktyczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżone postanowienie w mocy. W jego ocenie ustalenia oraz rozstrzygnięcie organu I instancji były prawidłowe. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyli: M. K., J. Z., C. i A. K. i M. S., przy czym jako pełnomocnik pozostałych skarżących wystąpił M. K. W swej skardze domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji zarzucili Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu: - naruszenie art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nieuwzględnienie wniosku o dokonanie rozgraniczenia, - naruszenie art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmówienie wnioskodawcom statusu strony i odmowę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, - naruszenie art. 95 pkt 2, art. 103, ust. 1, art. 105 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Zmienił jednak nieco swoje stanowisko w sprawie. Uznał bowiem, że wnioskujący nie są właścicielami działki, na której znajduje się droga. Zatem z wnioskiem o rozgraniczenie tej nieruchomości z innymi mogła wystąpić jedynie Gmina U. (jako władający nieruchomością). Okoliczność zaś, że z wnioskiem wystąpili, o rozgraniczenie terenu drogi, właściciele z nią graniczących nieruchomości skutkowało tym, że wniosek został złożony przez nieuprawniony podmiot. Dnia 24 września 2014 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę A. K. ze względu na brak jego podpisu na udzielonym M. K. pełnomocnictwie. Postanowieniem zaś z dnia 16 stycznia 2015 r. dopuścił Stowarzyszenie Społeczny Komitet budowy drogi z D. do udziału w postępowaniu w charakterze jego uczestnika. W związku z wątpliwościami dotyczącymi możliwości reprezentowania pozostałych skarżących przez M. K., które pojawiły się na rozprawie dnia 12 marca 2015 r. Sąd odroczył rozprawę i wezwał J. Z., T. S., C. K. oraz M. S. do osobistego podpisania skargi lub do złożenia osobistego podpisu na oryginale skargi. Wezwani wykonali nałożone na nich zobowiązanie. Dodatkowym pismem złożonym w Sądzie dnia 23 kwietnia 2014 r. a zatytułowanym "ciąg dalszy skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] [...] M. K. podniósł dodatkową argumentację, w jego ocenie, wskazujące na naruszenie prawa przy wydawaniu skarżonego postanowienia. W tym zakresie przytoczył on przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Kolejnym pismem z dnia 7 maja 2015 r. M. K. przytoczył kolejną argumentację skargi, wynikające między innymi z art. 336 kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z zupełnie innych przyczyn niż te, podniesione przez skarżących. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, iż część skarżących jest właścicielami nieruchomości graniczących z działką będącą w samoistnym posiadaniu Gminy U. (droga gminna o numerze ewidencyjnym [...]). Podstawą ich żądania był art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). W świetle tego przepisu "wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony". Pierwotnie organy administracji odmawiając wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego stały na stanowisku, iż J. Z., C. i A. K. i M. S. nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości graniczących z działką o numerze ewidencyjnym [...]. Dopiero w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznaje, iż jest inaczej, Wskazane osoby są bowiem właścicielami nieruchomości graniczącymi z działką [...] Za powód odmowy wszczęcia postępowania wskazuje zaś błędne sformułowanie wniosku o rozgraniczenie. Winni bowiem byli wnieść o rozgraniczenie ich nieruchomości z działką [...] a nie odwrotnie. Z powyższego wynika więc, iż podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie było błędne sformułowanie wniosku przez skarżących. Organy administracji nie podjęły jednak jakichkolwiek działań w celu ustalenia rzeczywistej treści żądania właścicieli nieruchomości graniczących z działką o numerze [...]. Niezależnie od tego należy przyjąć, iż zupełnie błędnie uzasadniały one swoje rozstrzygnięcia i dopiero analiza odpowiedzi na skargę pozwoliła ustalić prawdopodobne motywy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie składu orzekającego takie postępowanie organów obu instancji stoi w oczywistej sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim doszło tu do naruszenia art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – w dalszej części jako "k.p.a."). Oczywiste jest bowiem, że nieruchomości części skarżących graniczą z działką o numerze [...]. Również uzasadnienia organów obu instancji, w ocenie Sądu nie odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie uzasadniły bowiem swojego stanowiska. Niezależnie od tego skład orzekający uznaje, iż w trakcie całego postępowania (przed organami obu instancji) doszło do poważnego naruszenia zasad określonych w art. 8 i 9 k.p.a. W świetle tego pierwszego przepisu "organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej". Trudno za takie uznać postępowanie zwłaszcza Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., jeśli w jego ocenie zasadne było utrzymanie w mocy skarżonego postanowienia tylko ze względu na niefortunne sformułowanie wniosku przez skarżących. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a. "organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego". Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". W aktach sprawy trudno zaś odnaleźć jakiegokolwiek przejawu aktywności organów administracji w tym zakresie. Sąd uznał, iż M. K. w niniejszej sprawie nie przysługiwało prawo wniesienia skargi. W świetle art. 50 P.p.s.a. "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym". M. K. nie wykazał w sposób przekonujący swojego interesu prawnego w sprawie w przeciwieństwie do pozostałych skarżących. Nie przysługują mu bowiem żadne prawa do nieruchomości, których miało dotyczyć rozgraniczenie. W świetle art. 152 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy M. przede wszystkim ustali w sposób jednoznaczny, czego domagają się skarżący i czy mogą z takim wnioskiem wystąpić. Udzieli im w tym zakresie odpowiedniej informacji. Dopiero wówczas podejmie rozstrzygnięcie w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego i w sposób przekonujący je uzasadni.