II SA/Gl 528/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-09-05
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, mimo że organ pierwszej instancji przyznał im ten status?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA, to jednak rozpatrzył sprawę merytorycznie i odniósł się do zarzutów skarżących. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji, ponieważ organ odwoławczy, mimo błędnej podstawy prawnej umorzenia, prawidłowo ocenił, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a tym samym nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący P. i M. Z. sprzeciwili się wydaniu pozwolenia na budowę dla sąsiedniej nieruchomości, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych, w tym lokalizacji miejsc postojowych, zacienienia, spływu wód opadowych oraz emisji spalin z kominów. Starosta wydał pozwolenie na budowę, uznając skarżących za strony postępowania. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, uznając, że mimo błędnego umorzenia postępowania przez Wojewodę, nie doszło do naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi P. Z. i M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Pismem z dnia 21 września 2015 r. K. B. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w M. o wydanie pozwolenia na budowę dla projektu- adaptacja budynku gospodarczego na budynek mieszkalny wraz z rozbudową o pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w W..
Pismem z dnia [...] r. Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania, kierując je także do P. Z. i M. Z. współwłaścicieli sąsiedniej działki. Pismami z dnia 2 i 19 listopada 2015 r. przedstawili oni swoje stanowisko w sprawie, zgłaszając swoje zastrzeżenia dotyczące m.in. lokalizacji budynki, lokalizacji miejsc postojowych oraz zwracając uwagę na zapis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
W związku z przedstawionymi wątpliwościami, Inspektor Wydziału Administracji Architektoniczno- Budowlanej Starostwa Powiatowego w M. zwróciła się do autora przygotowanego projektu budowlanego o zajęcie stanowiska w sprawie i wyjaśnienie zgłaszanych wątpliwości. Pismem, które wpłynęło do Starostwa w dniu 30 listopada 2015 r., autor projektu wyjaśnił, że w przedłożonym projekcie wprowadzono zmianę poprzez wyłączenie wiaty garażowej i przesunięcie miejsca postojowego na odległość 3,0m. Nadto wyjaśnił, że dokonując analizy oddziaływania inwestycji - nie stwierdzono uciążliwości, zacienienia i przesłaniania. Autor projektu, po analizie kwestii związanych z zagospodarowaniem przedmiotowej działki oraz wymogami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego stwierdził, iż zakres oddziaływania projektowanego budynku mieści się w granicach działki inwestora.
W tych okolicznościach decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, ust. 2 pkt 1 , pkt 2 pkt 3, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę K. B. dla inwestycji "adaptacja budynku gospodarczego na budynek mieszkalny wraz z rozbudową o pomieszczenia mieszkalne, kotłownię w W. przy ulicy [...], na parceli nr [...]". W uzasadnieniu wyjaśnił, iż przedłożony projekt odpowiadał wymogom formalnym, a po zgłoszonych uwagach P. i M. Z., wobec rezygnacji przez inwestorkę z wiaty garażowej i przesunięciu miejsca postojowego, uznano, iż zakres oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki do zainwestowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli P. i M. Z. Zarzucając skarżonej decyzji Starosty [...] naruszenia prawa materialnego tj.
- art. 5 ust. 9 ustawy Prawo budowlane oraz § 271 ust. 10 i art. 218 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie poprzez ich pominięcie oraz naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do uznania, iż zamierzone przedsięwzięcie nie będzie skutkowało dla właścicieli sąsiedniej nieruchomości immisjami stwarzającymi zagrożenie dla życia i zdrowia, jak również nie spowoduje zmiany ukształtowania terenu i spływu naturalnych wód opadowych;
- art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego umożliwienia odwołującym odniesienia się do pisma projektanta;
art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w szczególności brak wyjaśnienia powodów, dla których organ pierwszej instancji nie uznał za zasadne zarzutów wniesionych wobec projektowanej inwestycji
wnieśli o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podnieśli, iż przedmiotowa decyzja wydana została bez rozważenia istoty sprawy i bez jej niezbędnego wyjaśnienia. Organ pierwszej instancji przemilczał podnoszone w toku postępowania zarzuty odwołujących, zupełnie jej pomijając, a dotyczyły one naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a mianowicie - zgodnie z tym przepisem obiekt budowalny (..) należy projektować w sposób określony w przepisach w tym techniczno- budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy tymczasem projektowany budynek ma mieć 3 wyloty kominowe w bezpośrednim sąsiedztwie (11 m) i na wysokości 2 otworów okiennych pokoi mieszkalnych obecnie istniejącego budynku na nieruchomości sąsiedniej. W ten sposób mieszkańcy obecnie istniejącego budynku będą ustawicznie obciążeni szkodliwym dla zdrowia pyłem i spalinami.
Nie odniesiono się także do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a mianowicie § 271 ust. 10 - nie dopełnienie wymogu zaprojektowania ściany rozbudowanej części budynku - w odległości 3,07m od granicy działki - jako ściany oddzielenia pożarowego oraz § 218 tego rozporządzenia – tj. odpowiedniej konstrukcji dach o wymaganej odporności ogniowej.
Podkreślili, że przedstawiony projekt budowlany zawiera tylko lakoniczne zapewnienie, że ukształtowanie terenu się nie zmieni i nie zmieni się spływ naturalnych wód opadowych. Jednak z uwagi na brak dokładnego oznaczenia rzędnych twierdzenie to nie daje się weryfikować.
Zarzucili także, że nie mogli ustosunkować się, przed wydaniem decyzji, do wyjaśnień projektanta. Dodali przy tym, że wyjaśnienia te nie wniosły nic nowego do sprawy.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stwierdził, iż w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia, czy skarżącym przysługuje przymiot stron postępowania. Wyjaśnił, iż w postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten ogranicza pojęcie strony do: inwestora właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obecnie to projektant określa ten obszar (art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy). Zatwierdzony projekt budowlany zawiera analizę obszaru oddziaływania ze wskazaniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w którym projektant wskazał, że zakres oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki inwestora.
Pomimo takiej informacji Starosta [...] uznał za strony postępowania P. i M. Z. Spowodowane zostało w ocenie organu pierwszej instancji faktem lokalizacji wiatry garażowej w odległości 1,7m od granicy ich działki. Po rezygnacji z tej wiaty, organ pierwszej instancji wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji zgodnie ze szczegółową analizą projektanta mieści się w granicach działki inwestora. Stwierdził tym samym, że przymiot strony im nie przysługuje, choć doręczył im egzemplarze decyzji.
W ocenie organu odwoławczego Starosta wadliwie przyznał przymiot stron postępowania P. i M. Z., z uwagi na zbliżenie do granicy wiaty garażowej.
Zdaniem Wojewody P. i M. Z. nie przysługuje przymiot stron postępowania z tytułu lokalizacji projektowanej rozbudowy w odległości 3,02m od granicy ich działki. Mimo standardowej odległości projektowana rozbudowa nie obejmuje obszarem oddziaływania działki odwołujących się. Przy wyznaczaniu tego obszaru uwzględnia się nie tylko odległości obiektu od granicy działki, ale także jego funkcję, formę konstrukcję i inne jego cechy oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w jego otoczeniu.
Zatwierdzony obiekt budowlany przewiduje rozbudowę istniejącego budynku (wymiary 5,50m x 5,58m) o część mieszkalną (7,25m x 5,15m) Nowo projektowana części ma być usytuowana w odległości 3,02m od działki i ok. 7,50m od budynku mieszkalnego odwołujących się. W kalenicy dwuspadowego dachu budynek będzie miał wysokość 6m. Najwyższa krawędź tego budynku będzie ponad 6,6m od granicy i ok. 10,6 od budynku. Zatem lokalizacja projektowanego budynku zgodna jest z zapisem § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia i na tej podstawie odwołujący nie mogli posiadać przymiotu strony.
Dokonując analizy innych przepisów, także i tutaj organ odwoławczy nie stwierdził by nieruchomość odwołujących znajdował się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.
Przymiotu strony nie posiadają także odwołujący z tytułu odniesienia się do zapisów § 13 i § 60 rozporządzenia. Przesądzające jest w tym zakresie wzajemne usytuowanie działek i budynków względem stron świata. Działka inwestorki usytuowana jest od strony północnej, wskutek czego nie zachodzi zjawisko zacieniania ich działki i budynku. Dodatkowo wysokość planowanego budynku jest niższa niż odległość pomiędzy budynkami. Wykluczone jest zatem zjawisko przesłaniania i nie zachodzi tym samym ograniczenie w dostępie do naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Odnosząc się do zarzutu, iż do okien budynku odwołujących będzie wpadał dym z komina projektowanego budynku, organ stwierdził, że w przypadku odprowadzania spalin w domu jednorodzinnym, obowiązujące przepisy (w szczególności z zakresu ochrony środowiska) nie regulują tych kwestii. Samo subiektywne odczucie, że inwestycja oddziałuje na sąsiednią nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, iż jest ona usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Organ dodał, że ocena interesu prawnego nie może być dokonywana w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego. Tylko bowiem osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu mają interes prawny w sprawie i są stronami pozwolenia na budowę tego obiektu.
W ocenie organu nie znajdują w sprawie zastosowania przepisy art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego regulujące zakres prawa własności i sposób jego wykonywania. Zarzut dotyczący powstania immisji polegających na pośrednim oddziaływaniu na nieruchomość dymów i spalin, może być podniesiony dopiero w przypadku ich zaistnienia, w postępowaniu cywilnym.
Rodzajem immisji, zdaniem organu, zakazanej przepisami prawa (w tym § 29 warunków technicznych) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych, w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Jednak w niniejszym przypadku przedmiotowe prace przy niwelacji terenu, a następnie realizacji budynku nie doprowadzą do zmiany rzędnych tego terenu i nie zakłócą stosunków wodnych na sąsiedniej działce. Projekt nie przewiduje niezgodnej z przepisami zmiany kierunku odpływu znajdującej się na gruncie inwestora wody opadowej. Wody opadowe z dachu odprowadzane zostaną na nieutwardzony teren działki inwestora, co nie narusza przepisów i nie powoduje zmiany obszaru oddziaływania inwestycji.
Możliwość ewentualnego zalewania oceniana być musi w świetle art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
W podsumowaniu organ odwoławczy uznał, że zgodnie z definicją obszaru oddziaływania obiektu, projektowana rozbudowa nie wprowadza żadnych ograniczeń w odniesieniu do istniejącej zabudowy odwołujących się, jak również do możliwości dalszej zabudowy, a tym samym nieruchomość ich nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Tym samym skarżącym nie przysługuje przymiot stron tego postępowania, co na etapie postępowania odwoławczego obliguje organ odwoławczy do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli P. i M. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego
tj.- art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie oraz § 309 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 1 2kwietnia 2002 r. - poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że brak jest podstaw do uznania, że wyloty kominowe wpłyną na nieruchomość sąsiednią oraz zdrowie ich obywateli
oraz naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i zaniechanie zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia oględzin graniczących ze sobą nieruchomości oraz zaniechanie sporządzenia opinii biegłego odnośnie ustalenia uciążliwości inwestycji, a w rezultacie naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a także art. 107 § 1 poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego odnośnie twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżących.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w toku postępowania zgłaszali zastrzeżenia co do planowanej inwestycji, wskazując m.in. że lokalizacja miejsc postojowych nie spełnia minimalnej odległości, o której mowa w § 19 warunków technicznych..., (powinna wynosić co najmniej 7m od okien, podczas gdy w projekcie jest 6m, tj. powinno być od granicy działki 3m podczas, gdy w projekcie jest 1,72m). Podnieśli, że ich budynek zwrócony jest ścianą z otworami okiennymi w stronę działki inwestowanej, co oznacza m.in., że ich okna będą na wysokości dachu projektowanej inwestycji, gdzie przewidziano trzy wyloty kominowe bezpośrednio naprzeciw okien pokoi użytkowego poddasza. Będą one narażone na zadymianie i uciążliwy zapach spalin, co w istotny sposób zagraża zdrowiu i ogranicza w prawie niezakłóconego korzystania z własnego domu. Nie przekonuje też skarżących lakoniczne zapewnienie, że ukształtowanie terenu nie zmieni się i nie zmieni się naturalny spływ wód opadowych.
Mimo zgłaszanych zastrzeżeń Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, a Wojewoda [...], pomimo ponowienia w odwołaniu zaistniałych wątpliwości, uznał, iż nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu i umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie skarżących argumentacja zawarta w kwestionowanych rozstrzygnięcia jest dowodem niedostatecznego rozważenia zaistniałego stanu faktycznego, a w szczególności pominięcia skutków zdrowotnych wdychania dymów i spalin z kominów usytuowanych bezpośrednio na wprost okien domu zamieszkałego przez skarżących budynku. Dowodzi ponadto błędnej interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz pominięcia § 309 warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie.
Odnosząc się do stwierdzonego przez organ odwoławczy braku interesu prawnego, podnieśli, iż mieć interes prawny to wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. W tym przypadku prawo do ochrony zdrowia konkretyzowane jest w art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w § 309 stanowią jak powinny być zaprojektowane i wykonane budynki aby nie stanowiły zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów. Organ nie poczynił w tym zakresie wystarczających ustaleń, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Poinformowali również o nowych pomiarach geodezyjnych przeprowadzonych w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Wyjaśnił, że stwierdzona w ostatnich pomiarach różnica 20 cm odległości nie zmienia faktu, iż budynek skarżących usytuowany jest w ścianą z otworami okiennymi w odległości ponad 4m od granicy działek. Dodał też, że z zawartej w projekcie analizy zastosowania alternatywnych źródeł energii wynika, że przewidziany kocioł węglowy posiada świadectwo badania "znak bezpieczeństwa ekologicznego" nr [...] wydane przez Instytut Chemicznej Obróbki Węgla w Z.
Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżących podtrzymała osobistą skargę skarżących oraz zawartą w niej argumentację, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podkreśliła, ze z uwagi na treść § 309 rozporządzenie Ministra Infrastruktury nieruchomość skarżących zlokalizowana jest w obszarze oddziaływania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego.
Rozpatrując sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący spowodować jej uchylenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Powyższe regulacja przesądza zatem, że kontrolowana decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu m.in. gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na tej podstawie jest więc wskazanie nie tylko przepisów proceduralnych, którym organ uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania przepisów proceduralnych na wynik sprawy administracyjnej rozstrzyganej w kwestionowanym akcie. Stąd też należy podkreślić, że nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Warunkiem jest stwierdzenie przez sąd naruszenia przez organ administracji przepisów mające charakter istotnego naruszenia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc wpływania na ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. I tak, choć w ocenie składu orzekającego decyzja Wojewody [...], rozpatrująca odwołanie skarżących od decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. B. pozwolenia na "adaptację budynku gospodarczego na budynek mieszkalny wraz z rozbudową o pomieszczenia mieszkalne, kotłownię w W. przy ulicy [...] na działce nr [...]" niezasadnie powołuje się w swej podstawie prawnej na art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umarzając postępowanie odwoławcze, to pomimo takiego rozstrzygnięcia nie jest to rozstrzygnięcie czysto formalne, gdyż organ odwoławczy dokładnie analizuje stan sprawy i sytuację strony skarżącej, odnosząc się do podnoszonych przez nią zastrzeżeń. Analiza tych zgłaszanych przez stronę zarzutów doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, iż skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...]. Choć skład orzekający nie podziela tego stanowiska, to jednak nie widzi podstaw by uchylać wydane rozstrzygnięcie tylko dlatego, że organ odwoławczy winien zakończyć przeprowadzone postępowanie orzeczeniem o innej sentencji - tj. utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Wbrew przyjętemu rozstrzygnięciu organ odwoławczy rozpatrzył sprawę merytorycznie, odnosząc się do meritum sprawy. Z kolei skutkiem prawnym wydania decyzji z art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest pozostawienie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazać przy tym należy, iż wydana przez organ pierwszej instancji na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyzja jest typowym przykładem decyzji tzw. "związanej", czyli w całości determinowanej przepisami prawa. Oznacza to, że w przypadku, gdy inwestor spełnia wymagania określone prawem budowlanym właściwy organ nie może odmówić wydania wnioskowanej decyzji (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Należy zwrócić uwagę, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości rozstrzygania w tej mierze, w tym wprowadzania dalszych warunków, nieprzewidzianych prawem, od których zależałoby wydanie takiego pozwolenia. W konsekwencji powyższego organ architektoniczno- budowlany nie może przyjąć za podstawę wydania decyzji odmownej okoliczności nie przewidzianych normą prawną. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy ocenie przedłożonego projektu budowanego organ nie ma prawa badać go pod kątem oczekiwań obywateli. Warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie podlega ocenie właściwego organu architektoniczno- budowlanego pod kątem zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno- budowlanymi. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligują organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie Starosta [...] zatwierdził przedłożony przez K. B. projekt "adaptacja budynku gospodarczego na budynek mieszkalny wraz z rozbudową o pomieszczenia mieszkalne, kotłownię w W. przy ulicy [...] na parceli nr [...]" i udzielił pozwolenia na budowę, uznając, że spełnione zostały wszystkie warunki do pozywanego załatwiania sprawy.
Odnosząc się do argumentacji skarżących, nie można uznać jej za zasadną. Choć niewątpliwie należy uznać skarżących za strony przedmiotowego postępowania, to przyznać trzeba, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji przymiot taki im przysługiwał, bo choć organ stwierdził, iż obszar oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki, to jednak doręczył im wydaną w sprawie decyzję. Z kolei organ odwoławczy, choć odmówił im tego przymiotu, o czym świadczy treść sentencji orzeczenia, to rozpatrzył ich wszystkie argumenty i zastrzeżenia, ustosunkowując się do zgłaszanych przez nich uwag i wątpliwości.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sposób ochrony osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie, wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego interesu prawnego – rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1492/98, Lex 47835). Organy orzekające w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są limitowane wyłącznie kryteriami określonymi w przepisach prawa budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2001 r. , sygn.. akt IV SA 1826/00, Lex 75538). Także naruszenie § 309 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie nie może być tylko zasygnalizowane, lecz wymaga dokładnego i przekonującego uzasadniania.
W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane czy przepisów techniczno- budowlanych – wymienionego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W świetle poczynionych ustaleń organ prawidłowo doszedł do przekonania, że zachowane zostały wszystkie przepisy dotyczące lokalizacji przedmiotowego obiektu. Zgodnie z zapisem § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury - przedmiotowy budynek został zlokalizowany w odległości 3,02m od granicy działki skarżących ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Ta niewielka odległość rodzi wprawdzie niebezpieczeństwo naruszenia tej wielkości w trakcie robót budowlanych, ale jest to etap wykonania prac budowlanych, a nie zatwierdzenia projektu budowlanego, który z przewidzianą taką właśnie odległością może być w takim kształcie zatwierdzony, jako zgodny z prawem.
Nie zostały także naruszone żadne przepisy dotyczące zacieniania czy zasłaniania, tj. przepisy § 13 i § 60 cytowanego rozporządzenia. Jak zauważył organ odwoławczy przesądzające jest w tym zakresie wzajemne usytuowanie działek i budynków względem stron świata. Wobec faktu, iż działka inwestorki usytuowana jest od strony północnej, nie zachodzi zjawisko zacieniania działki i budynku skarżących z uwagi na projektowany budynek inwestorki. Dodatkowo należy dodać, że także wysokość planowanego budynku jest w sprawie istotna, a to z uwagi, iż wysokość ta jest mniejsza niż odległość pomiędzy budynkami. Wykluczone jest zatem w takich okolicznościach przesłanianie. Nie zachodzi bowiem ograniczenie w dostępie do naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Orzekające w sprawie organy bardzo dokładnie odniosły się także do zgłaszanych zastrzeżeń dotyczących naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Podnoszone zarzuty w zakresie naruszenia wymienionych przepisów rozporządzenia wykonawczego nie zostały potwierdzone. Jak wskazał organ odwoławczy odporność pożarowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych uregulowana jest w sposób odmienny. Wymagania wskazane przez stronę skarżącą w przywołanych przepisach nie dotyczą właśnie takich budynków. Nadto jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego ściany i pokrycie dachowe zwrócone ku granicy działek (bez otworów okiennych i drzwiowych) przewidziane zostały z materiałów nierozprzestrzeniających ognia. Zasadnie zatem stwierdzono, odnosząc się do przywołanego przez skarżących naruszenia § 216 warunków technicznych, iż mocą zapisu § 213 wyłączono stosowanie przepisów dot. klas odporności ogniowej m.in. do budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Z kolei przepis § 271 tych warunków przewiduje pomiędzy budynkami typu ZL (to jest m.in. mieszkalnymi) - odległość 8m, przy czym ust. 9 tego przepisu przewiduje zmniejszenie tej odległości w przypadku budynków mieszkalnych zwróconych do siebie ścianami nie mającymi otworów i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia - do 6m. Z kolei wymagania z innych wymienionych przez skarżących przepisów z warunków technicznych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego nie dotyczą budynków jednorodzinnych projektowanych w odległości 3m od granicy działek. Tak więc interpretacja przez odwołujących się przepisów dot. bezpieczeństwa pożarowego nie jest zasadna.
Odnosząc się do podnoszonej kwestii polegającej na niestandardowym usytuowaniu naprzeciw i na wysokości okien sąsiedniego budynku mieszkalnego (ich budynku mieszkalnego) wylotów przewodów kominowych trzeba wyjaśnić, że przyjęte rozwiązanie nie naruszają żadnych przepisów. Projektowany budynek, jak wspomniano, usytuowany jest zgodnie z przepisami § 12 rozporządzenia. Wyprowadzone przewody kominowe spełniają warunki, o których mowa rozdziale 5 działu IV "wyposażenie techniczne budynków" cytowanego rozporządzenia. Nie naruszają także zapisów Normy Polskiej dotyczącej przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych murowanych z cegły - PN-80/B-10425 wydanej do § 140 ust. 1 i ust. 2 wymienionego rozporządzenia. Podnieść przy tym trzeba, że najbliżej sytuowany jest komin już istniejący w dotychczasowym pomieszczeniu gospodarczym, adoptowanym obecnie na cele mieszkaniowe. Znajduje się on w odległości ok. 11m od budynku na sąsiedniej działce. Dwa pozostałe kominy w części rozbudowanej usytuowane się w dalszej odległości. Odmienną kwestią pozostaje powstanie immisji polegających na pośrednim oddziaływaniu na nieruchomość skarżących dymów i spalin. Po pierwsze kwestia ta jest, jak narazie, czysto hipotetyczna. Odczuwanie w tym zakresie jest subiektywne, i brak jest regulacji tego zjawiska w przepisach z zakresu ochrony środowiska. Nadto w projekcie budowlanym przewidziano zastosowanie alternatywnych źródeł energii – m.in. przyjęto kocioł węglowy o mocy 19kW - Pleszew UKS-G o mocy 15 - 43 kW, posiadający świadectwo badania na "znak bezpieczeństwa ekologicznego" nr [...]. Świadectwo to wydane zostało przez Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Z., czyli organ który został wskazany przez skarżących jako ten, do którego należy zwrócić się celem uzyskania parametrów chemicznych takiej instalacji.
Nie stwierdzono także, by zatwierdzony projekt budowlany przewidywał zmianę ukształtowania terenu ze szkodą dla gruntów skarżących. Fakt, iż w projekcie przewidziano odprowadzanie wód opadowych z dachu na nieutwardzony grunt należący do inwestorki, także nie narusza obowiązujących przepisów i nie jest niezgodne z tymi przepisami (brak jest w tym rejonie sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej). Zgodnie z opisem zatwierdzonego projektu budowlanego docelowe rzędne terenu po realizacji budynki nie ulegną zmianie, a prace przygotowawcze polegające na niwelacji terenu będą wykonane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę, nie zakłócając stosunków wodnych ma gruntach sąsiednich. W końcu dodać należy, że ewentualne naruszenie stanu wód na gruncie ze szkodą dla skarżących nie pozbawia ich możliwości przeprowadzenia odrębnego postępowania przed właściwym organem na podstawie art. 29 Prawa wodnego.
Nie zostały także naruszone przepisy dotyczące sytuowania miejsc postojowych. Zgodnie z § 19 rozporządzenia ust. 1 pkt 1.– odległość wydzielonych miejsc postojowych w przypadku do 4 stanowisk włącznie, a w tym konkretnym przypadku jednego miejsca postojowego, nie może być mniejsza niż 7m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Taka właśnie odległość, po wprowadzonej zmianie przesunięcia tego miejsca postojowego, przewidziana została w projekcie.
.Nie może w końcu wpłynąć na zmianę prezentowanego stanowiska fakt podniesiony przez skarżących dopiero w końcowym etapie postępowania, że ich budynek mieszkalny usytuowany jest o 20cm bliżej granicy niż według map geodezyjnych. Jak wynika bowiem z ustaleń organów budynek skarżących ze ścianą z otworami okiennymi znajduje się w odległości 4,5m od granicy działki. Potwierdzają to przeprowadzone pomiary. Ewentualna różnica w lokalizacji budynku skarżących (o 20cm) nie wymusza zmiany usytuowania projektowanego budynku inwestorki. Jak wskazano powyżej usytuowanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3,02m od granicy nie narusza obowiązujących przepisów.
Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa dającego podstawę do uznania skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło