II SA/Gl 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi "A" - J. S., R. S. Spółka jawna w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] w C. kontroli samochodu marki [...] nr rej. [...] i zainstalowanego w nim tachografu [...] nr fabryczny [...], kontrolerzy transportu drogowego ujawnili wpięcie do gniazda B tachografu urządzenia składającego się z czterech przewodów zakończonych kostką elektryczną. Kostka była usytuowana pod konsolą bezpośrednio pod popielniczką. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca podał, że wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Czech na rzecz "A" J. S., R. S. Spółka Jawna w K. W przedsiębiorstwie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, o zainstalowanym urządzeniu nic nie wie, nie używał go. Po zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o prawie złożenia wyjaśnień, decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na "A" J. S., R. S. Spółka Jawna w K. karę pieniężną w kwocie [...] zł. Na kwotę tę składa się kara w wysokości [...] zł nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z pkt 11.1 ust. 2 lit a) załącznika do ustawy za wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz kara w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu (pkt 11.1 ust. 1 lit. d) załącznika do ustawy). W uzasadnieniu wskazano, że kontrola wykazała, iż do tachografu był wpięty wyłącznik tachografu. Zgodnie z art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) w związku z art. 1 ust. 8 lit. f Rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z 24 września 1998 r. (DZ. Urz. WE L 274 z 9 października 1988 r. P. 0001-0021), zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Odnośnie do drugiej z nałożonych kar wyjaśniono, że wpięcie do tachografu niedozwolonego urządzenia spowodowało, że utracił on cechy legalizacyjne. Pojazd skierowano na badania kontrolne tachografu. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz. U. nr 33, poz. 295), sprawdzanie urządzenia rejestrującego wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. W odwołaniu od decyzji podniesiono, że kontrola tachografu nie ujawniła uszkodzenia plomb legalizacyjnych ani uchybień w pracy tachografu. Zanegowano, aby ujawnione przewody i kostka, wpięte do tachografu, miały na celu jego wyłączanie. Same przewody i kostka nie są urządzeniem i same nie miały wpływu na pracę tachografu. Wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 3821/85 w urządzeniu rejestrującym mogą być montowane urządzenia dodatkowe pod warunkiem, że nie zakłócają prawidłowego jego działania. W konsekwencji nie można uznać, że urządzenie rejestrujące utraciło cechy legalizacyjne. Organ naruszył zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie wykazał, że przewody zakończone kostką miały wpływ na pracę tachografu. W odwołaniu strona nie wyjaśniła jednak, czemu służyły wpięte przewody. Postanowieniem z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji, jednocześnie pouczając, że strona powinna wykazać okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność. Decyzją z [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając zarówno ustalenia faktyczne, jak i dokonaną kwalifikację prawną stanu faktycznego. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że przepisy prawa sankcjonują zarówno ingerencję w zapisy tachografu, jak i samą lokalizację w pojeździe urządzeń mogących potencjalnie służyć takiemu celowi. Nie ma zatem znaczenia argument, że nie wykazano, aby doszło do ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego, fakt wpięcia przewodów z kostką do tachografu jest wystarczającą przesłanką odpowiedzialności. Wskazano, że tachograf podlega prawnej kontroli metrologicznej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2008 r. nr 3, poz. 13). Wobec tego do tachografu nie może być podłączone żadne inne urządzenie, które nie posiada ważnej legalizacji, gdyż wówczas jest to urządzenie niedozwolone. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji. Zarzuciła naruszenie zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, błąd w ocenie materiału dowodowego, zaniechanie wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zaniechanie zastosowania art. 84 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w sprawie konieczne było posiadania wiadomości specjalnych. W uzasadnieniu nie zanegowano ustaleń faktycznych, dotyczących faktu wpięcia do gniazda tachografu przewodów zakończonych kostką. Powtórzono natomiast zrzuty wcześnej sformułowane w odwołaniu, że kwalifikacja tych przewodów jako urządzenia mającego służyć wyłączaniu tachografu jest pozbawiona podstaw. Podkreślono, że w pracy tachografu nie stwierdzono nieprawidłowości. Stwierdzono, że dla oceny wpływu przewodów na pracę tachografu konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. W konsekwencji zanegowano twierdzenie organów, jakoby doszło do utraty cechy legalności przez tachograf, skutkującej nałożeniem kary z tytułu wykonywania przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące nie poddane kontroli. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie kontroli jak i w dacie orzekania przez organy (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874) stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, o czasie pracy kierowców, o odpadach, o ochronie zwierząt, o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli, w odniesieniu do kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o jakich mowa w przepisie oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik ten w pozycji 11 określa kary za wykonywanie przewozu z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas pracy i postoju. Poszczególne sankcjonowane karą naruszenia wymieniane są w kolejnych pozycjach od 11.1 do 11.6. Stanowią one odrębne podstawy odpowiedzialności. W szczególności karą zagrożone jest wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia (11.1 ust. 2 lit. a) załącznika) jak i wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu (11.1 ust. 1 lit.d) załącznika). Sumowanie kar (do limitowanej wysokości) za poszczególne stwierdzone w czasie jednej kontroli naruszenia jest dopuszczalne. Naruszenia te winny jednak mieć charakter samodzielny, w tym sensie, że popełnienie każdego z nich nie zależy od stwierdzenia popełnienia innego naruszenia. Samodzielność taka nie ma miejsca, gdy stwierdzenie jednego naruszenia zależy od popełnienia innego, które jest wyłączną przyczyną sankcjonowanego stanu faktycznego. W wydanych decyzjach organy zajęły stanowisko, że w wyniku wpięcia do urządzenia rejestrującego układu kabli z kostką, urządzenie to straciło cechę legalizacji, winno było zostać poddane badaniu kontrolnemu, czego jednak nie uczyniono. Nie było przy tym kwestionowane, że tachograf był legalizowany i gdyby nie przyjęte przez organy następstwo wpięcia kabli z kostką, nie byłaby negowana ważność tej legalizacji. W przekonaniu Sądu tego rodzaju kwalifikacja stanu faktycznego stanowi przypadek podwójnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów. Naruszenie określone w pozycji 11.1 ust. 1 lit. d) może niewątpliwie mieć miejsce łącznie z innymi naruszeniami i w konsekwencji podlegać karze, winno jednak wówczas polegać na stwierdzeniu, że niezależnie od pozostałych naruszeń, znajdujące się w pojeździe urządzenie rejestrujące nie było poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W niniejszej sprawie byt naruszenia z pozycji 11.1 ust. 1 lit. d) zależy od popełnienia naruszenia z pozycji 11.1 ust. 2 lit. a) załącznika do ustawy, nie ma charakteru niezależnego i z tego względu nie może stanowić podstawy do nałożenia odrębnej kary pieniężnej. Mając tę okoliczność na uwadze Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje. Mając na uwadze, że kwestia sankcji za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, ujawnione w toku jednej kontroli, winna być rozpoznana w jednym postępowaniu, zakończonym jedną decyzją (choćby ze względu na ograniczenia kwotowe w dopuszczalnej wysokości nakładanych kar), Sąd nie orzekł o uchyleniu decyzji w części. W sytuacji częściowego uchylenia decyzji konieczne byłoby wydanie przez organy rozstrzygnięcia odnośnie do części postępowania, co nie jest dopuszczalne. Uchylenie decyzji w całości oznacza natomiast konieczność ponownego orzeczenia w sprawie w pełnym zakresie. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości zakwalifikowania stanu faktycznego związanego z wpięciem do tachografu przewodów z kostką, Sąd podziela opinie organów, że nie jest w sprawie konieczne wykazanie wpływu tego urządzenia na pracę tachografu czy wykazanie, że doszło do zafałszowania zapisów urządzenia rejestrującego. Takie przypadki są odrębnie sankcjonowane w załączniku do ustawy. Nie jest także zasadny zarzut skarżących, że organy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, z udziałem biegłego, na okoliczność skutków dokonanego wpięcia. Sankcjonowane jest wpięcie do tachografu urządzeń niedozwolonych, wobec stwierdzonego faktu wpięcia na stronie postępowania spoczywa ciężar dowodu, że urządzenie jest dozwolone, np. stanowi część składową tachografu, jest objęte jego legalizacją itp. Bierność strony w tym zakresie w dotychczasowym postępowaniu uzasadniała przyjęte przez organy wnioski. Konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania otwiera stronie możliwość do wykazania legalności stwierdzonego podłączenia. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów nie postanowiono ze względu na brak stosownego wniosku strony skarżącej.