II SA/Gl 534/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-10-26

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła ona to miejsce dobrowolnie i trwale, nawet jeśli później dostęp do lokalu został jej utrudniony przez współmałżonka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił zebrane dowody i dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały, gdy osoba przeniosła tam swoją aktywność życiową. W przypadku skarżącego, dobrowolność opuszczenia lokalu potwierdza fakt, że uczynił to kilka miesięcy przed wymianą zamków przez żonę, a jego późniejsze twierdzenia o wyjeździe służbowym nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonych dowodach. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący chciał powrócić, brak podjęcia przez niego kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu uniemożliwiał odmowę wymeldowania.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wymeldował M. B. z pobytu stałego, uznając, że opuścił on lokal dobrowolnie i trwale, zabierając swoje rzeczy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że M. B. opuścił mieszkanie, przestał łożyć na jego utrzymanie i zrzekł się abonamentu telefonicznego. M. B. w skardze do WSA podniósł, że opuścił mieszkanie w związku z wyjazdem służbowym, a po powrocie zastał wymienione zamki, co uniemożliwiło mu dostęp do lokalu. Wskazał również na konflikt z żoną i postępowanie rozwodowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta S. wymeldował M. B. z pobytu stałego w S. przy ul. L [...]/[...]. Decyzja ta została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, bowiem poprzednie rozstrzygnięcie tego organu w sprawie wymeldowania M. B. zostało uchylone kasatoryjną decyzją Wojewody Ś. W podstawie prawnej orzeczenia Prezydent S. powołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm. – dalej ustawa o ewidencji ludności ). W uzasadnieniu podał, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w przywołanym przepisie, mianowicie M. B. opuścił w dniu [...] swoje miejsce dotychczasowego pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Powyższe ustalenie organ I instancji oparł na wyniku przeprowadzonych oględzin mieszkania. W ich toku ustalono, że skarżący nie posiada w tym lokalu rzeczy osobistych, a także nie nocuje i nie stołuje się w nim. Organ nie dał też wiary twierdzeniom M. B., że żona utrudniała mu korzystanie z mieszkania, bowiem nie udokumentował on tego w toku postępowania. W odwołaniu od tej decyzji M. B. domagał się anulowania decyzji organu I instancji i podtrzymania decyzji wydanej poprzednio przez Wojewodę. Podał, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o wcześniejszą decyzję z dnia [...] a w sprawie nie przeprowadzono nowego postępowania. Wskazał, że Prokuratura Rejonowa w S., którą zawiadomił o uniemożliwieniu mu przez żonę dostępu do wspólnego mieszkania własnościowego, w którym jest głównym najemcą, odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie. Podał wreszcie, że wniósł do Sądu Okręgowego w K. pozew o rozwód, o czym jego żona nie powiadomiła organu prowadzącego postępowanie. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. działający w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że spółdzielcze prawo do lokalu przy ul. L. [...]/[...] w S. przysługuje obojgu małżonkom. Mieszkanie to M. B. opuścił jednak w [...] zabierając rzeczy osobiste oraz samochód. Od tego czasu nie łoży on na utrzymanie tego mieszkania, a także zrzekł się abonamentu telefonicznego na rzecz żony H. B. Zdaniem organu II instancji dowodzi to, że opuszczenie przez M. B. dotychczasowego miejsca stałego pobytu miało charakter dobrowolny i trwały. Odwołujący się, mimo prawidłowego powiadomienia nie wziął udziału w oględzinach lokalu oraz nie skorzystał z przysługującego mu prawa zapoznania się z całością akt sprawy. Odnosząc się do twierdzenia M. B. o uniemożliwieniu mu powrotu do mieszkania w [...] spowodowanym dokonaną przez żonę wymianą zamków organ wskazał, że przeszkoda ta była możliwa do przezwyciężenia. Odwołujący nie wystąpił jednak do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania, także w prokuraturze nie zostało wszczęte postępowanie o utrudnianie korzystania z mieszkania, wreszcie nie objął on także żądaniami zawartymi w pozwie o rozwód kwestii związanych z mieszkaniem przy ul. L. [...]/[...]w S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. B. domagał się rozpatrzenia jego skargi ( odwołania ) i wydania sprawiedliwego wyroku. Potwierdził, że miejsce dotychczasowego pobytu faktycznie opuścił [...] lecz nastąpiło to w związku z wyjazdem do C. w sprawach dotyczących prowadzonej przez niego Spółki. Kiedy wrócił do S. zastał wymienione zamki w mieszkaniu i garażu. Do mieszkania usiłował się dostać w dniu [...] w asyście policjantów, ale żona nie wpuściła zarówno jego jak i interweniujących funkcjonariuszy, a następnie [...] zgłosiła wniosek o jego wymeldowanie. W tej sytuacji [...] złożył w Prokuraturze Rejonowej w S. zawiadomienie o popełnieniu przez żonę przestępstwa, jednak Prokurator nie wszczął postępowania. Wskazał, iż podział mieszkania oraz majątku jest możliwy do zgłoszenia w trakcie dalszego postępowania w sprawie o rozwód. Skarżący zakwestionował też ustalenia faktyczne organów obu instancji podnosząc, że z mieszkania nie mógł zabrać rzeczy osobistych, gdyż nie miał do nich dostępu, a kilka zimowych rzeczy żona wyrzuciła mu przed drzwi w [...] Podniósł wreszcie, że ma 60 lat i jest człowiekiem schorowanym, który już nie dorobi własnego mieszkania, co narazi go na bezdomność. Żona natomiast jest osobą wybuchową, konfliktową i agresywną, która stara się w sposób bezwzględny doprowadzić do utraty przez niego dorobku życiowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał on w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną już wyżej argumentacją zamieszczoną w jej uzasadnieniu. W piśmie procesowym z dnia [...] H. B. wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niedowidzenia. Odnosząc się do zarzutu kwestionującego dobrowolność wyprowadzenia się skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego uczestniczka przedłożyła kopię listu z dnia [...] wysłanego przez niego do ich syna. Z treści tego listu wynika, że postanowił on zamieszkać z inną kobietą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), w aspekcie jej zgodności z prawem, uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że Wojewoda Ś. zdaniem Sądu, poprawnie ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. Co się tyczy zastosowanych w kontrolowanym postępowaniu przepisów prawa materialnego wskazać należy, że art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, obowiązek wymeldowania się w organie gminy właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeżeli obowiązek ten nie zostanie dopełniony, ustawa przewiduje tryb administracyjny wymeldowania, który może zostać uruchomiony z urzędu lub na wniosek strony. W kontrolowanej sprawie postępowanie Prezydent Miasta S. wszczął z wniosku H. B., która podała, że jej mąż wyprowadził się dobrowolnie z mieszkania zabierając swoje rzeczy osobiste i obecnie zamieszkuje w K. przy ul. O. [...]. Zgodnie z art. 15 ust. 2 przywołanej ustawy przesłankami orzeczenia wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące jest opuszczenie miejsca tego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W odróżnieniu od poprzednio obowiązujących rozwiązań prawnych, ustawodawca w aktualnym brzmieniu przywołanego przepisu ustalonym art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. nr 93, poz. 887 ) zrezygnował nie tylko ze związania kwestii zameldowania na pobyt stały z posiadaniem czy utratą tytułu prawnego do lokalu, co nastąpiło na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K20/01 ( Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 716 ), ale z przepisu tego usunięta została także przesłanka uzależniająca dopuszczalność wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego od upływu 6 miesięcznego terminu liczonego od dnia w którym zainteresowany podmiot opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Zatem należy wskazać, że w poprzednim brzmieniu analizowanego przepisu ustawodawca kładł znacznie bardziej wyraźny nacisk na trwały charakter, jakim musiało się cechować opuszczenie miejsca stałego pobytu. Powyższa zmiana koresponduje z przepisem art. 9 ust. 2 b analizowanej ustawy zgodnie, z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Biorąc powyższe pod uwagę należy zatem przyjąć, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały w przypadku, gdy osoba, której to dotyczy ześrodkowała aktywność życiową poza swoim dotychczasowym miejscem pobytu. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący w dniu [...] opuścił wspólnie dotychczas zajmowany z żoną lokal nr [...] przy ul. L. [...] w S. zabierając ze sobą część rzeczy osobistych oraz dokumenty. Według H. B. uczynił to w związku z zamiarem zamieszkania z inną kobietą w K. Według zaś twierdzeń skarżącego wyjechał on do C. w sprawach prowadzonej przez niego Spółki i zamieszkał u znajomego w L. Sąd nie dał jednak wiary tym twierdzeniom skarżącego, bowiem okoliczność tą podniósł on dopiero w skardze, a nie zgłaszał jej wcześniej w trakcie postępowania administracyjnego, czy też pismach kierowanych do Prokuratora Rejonowego w S., których kopie dołączył do skargi. Zauważyć też należy, że skarżący nie wyjaśnił w sposób przekonywujący rozbieżności między tym twierdzeniem, a zgromadzonymi w sprawie dowodami. Z dowodów tych ( w tym kopii listu przedłożonego przez uczestniczkę postępowania ) wynika tymczasem, że wyprowadził się on do innej kobiety, z którą wspólnie zamieszkuje. Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzut skarżącego, że opuszczenie przez niego miejsca stałego pobytu nie miało charakteru dobrowolnego, albowiem dostęp do mieszkania uniemożliwiła mu żona poprzez wymianę zamków. Wskazać bowiem trzeba, że opuścił on przedmiotowy lokal kilka miesięcy przed wymianą przez żonę zamków, a zatem miało ono charakter dobrowolny, gdyż wynikało to z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Gdyby nawet przyjąć, że skarżący po kilkumiesięcznym pobycie poza domem chciał ponownie zamieszkać w nim z zamiarem stałego pobytu, to okoliczność, że żona w czasie jego nieobecności wymieniła zamki w drzwiach mieszkania także nie mogła stanowić wystarczającej przesłanki uzasadniającej decyzję o odmowie wymeldowania go z pobytu stałego. Zgodzić się tutaj należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że drugą przesłanką zezwalającą na takie rozstrzygnięcie sprawy winno być podjęcie przez skarżącego dopuszczonych prawem środków zmierzających do przywrócenia naruszonego współposiadania lokalu mieszkalnego czego skarżący nie uczynił. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących kwestii majątku wspólnego należy stwierdzić, że nie mieszczą się one w granicach poddanego kontroli Sądu postępowania administracyjnego i zapadłych w nim rozstrzygnięć. Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło