II SA/Gl 535/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w R. wnioskiem z dnia [...] roku (data sporządzenia) wystąpiła o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji "oświetlenie terenu za budynkami przy ul. [...] na działkach nr A, B, C, D obręb [...]". Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623, dalej powoływana jako "ustawa") zatwierdził projekt budowlany, stanowiący załącznik niniejszej decyzji i udzielił pozwolenia na budowę oświetlenia terenu wskazanego we wniosku z podaniem numerów działek określonych w tym wniosku. W decyzji określono także obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy, jako obejmujący nieruchomości nr A, B, C, D, a więc nieruchomości wskazane we wniosku i tejże decyzji, jako objęte pozwoleniem na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że po wszczęciu postępowania (zawiadomienie z dnia [...] roku, doręczone zgodnie ze wskazaniem zawartym w tym zawiadomieniu osobom zamieszkałym w budynkach na wskazanych działkach) żadna ze stron nie wniosła uwag do przedmiotowego przedsięwzięcia. Dokonanie czynności przewidzianych art. 35 ust. 1 ustawy wykazało zgodność projektu budowlanego z przepisami oraz jego kompletność. Odwołanie od wyżej przedstawionej decyzji złożyli Ł i Z T. (odwołanie z dnia [...] roku), zamieszkali przy ul. [...]. Odwołanie zostało przez nich uzupełnione pismem z dnia [...] roku. Odwołujący się podali, że zarówno oni, jak i mieszkańcy budynku nr [...], nie wyrażają zgody na realizację planowanego oświetlenia ponieważ uważają, że nie jest ono potrzebne, nie chcą ponosić kosztów jego budowy. Samo oświetlenie zaprojektowano za blisko okien. Nadto w ich ocenie na oświetlonym terenie będą się spotykać osoby pijące alkohol i zakłócające porządek publiczny. Dlatego też odwołujący się wycofali się z uprzednio udzielonej zgody na wykonanie oświetlenia. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji błędnie ustalił strony postępowania, przyznając przymiot strony właścicielom lokali mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] w R., którzy równocześnie są właścicielami udziałów w nieruchomościach gruntowych nr A, B, C, D. Ustalenie to narusza ustawę z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2008 roku, nr 80, poz. 903 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Prawa budowlanego przymiot strony posiada jedynie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, który reprezentuje interesy wszystkich członków Wspólnoty. Odwołujący się L i Z.T., aby zostać stroną postępowania musieliby wykazać, że posiadają indywidualny, własny interes prawny czego nie uczynili, bowiem podniesione przez nich zarzuty świadczą jedynie o interesie faktycznym. Organ wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane bowiem zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali do podjęcia przez zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu konieczna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że przepisy art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W przypadku nieruchomości przy ul. [...] nie zachodzi bowiem sytuacja uregulowana w art. 26 ust. 1 ani art. 24 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W związku z powyższym z mocy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 16 września 1982 roku (Dz. U. nr 188, poz. 1848 ze zm.) zarządcą nieruchomości jest spółdzielnia mieszkaniowa, którą na zewnątrz reprezentuje Zarząd. W tym ostatnim zakresie skarżąca powołała się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 października 2009 r. – II OSK 1666/09. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przyczyną uchylenia decyzji I instancji było niewyjaśnienie przez ten organ przyznania statusu strony postępowania odwołującym się podobnie jak innym mieszkańcom budynków przy ul. [...]. Natomiast powołanie się przez organ odwoławczy na przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali nie miało wpływu na istotę podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania L. i Z. T. od decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z art. 127 § 1 odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie (a także uczestnikom postępowania na prawach strony), a organem właściwym do jego rozpatrzenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia (chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy), a więc w niniejszym postępowaniu Wojewoda. Po wpłynięciu odwołania do organu wyższego stopnia organ ten przeprowadza czynności wstępne w czasie których bada czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Stwierdzenie zaistnienia którejś z tych okoliczności skutkuje wydaniem jednego z postanowień o których mowa w art. 134 kpa. Jeżeli takie okoliczności nie zachodzą, a więc brak jest podstaw do wydania postanowień z art. 134 kpa, organ zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji określonych w art. 138 kpa. Rozpoznając odwołanie w celu wydania jednego z rozstrzygnięć o których mowa w art. 138 kpa organ odwoławczy posiada pełne kompetencje merytoryczne, a więc jego postępowanie stanowi powtórzenie postępowania przed organem I instancji zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem. Działania organu odwoławczego nie mają więc charakteru kontrolnego ale są działaniami merytorycznymi, równoważnymi działaniu organu I instancji. Ponieważ odwołanie służy jedynie stronie (na gruncie Prawa budowlanego art. 28 ust. 2, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa) to ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie posiada praw strony (wywodzących się z interesu prawnego) powinien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa – umorzyć postępowanie odwoławcze (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. – OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119). Wydanie innej decyzji przewidzianej art. 138 kpa oznacza bowiem kontrolę decyzji organu I instancji wskutek odwołania podmiotu, któremu w postępowaniu nie przysługiwał przymiot strony. Zaskarżoną decyzję uchylono do ponownego rozpatrzenia decyzją organu I instancji wskutek rozpatrzenia odwołania L. i Z. T., co do których organ w uzasadnieniu stwierdził, że nie posiadają oni interesu prawnego, a jedynie faktyczny (zarzuty odwołania i jego uzupełnienia). W świetle wyżej przedstawionej argumentacji należy stwierdzić, że organ odwoławczy uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego winien umorzyć postępowanie odwoławcze. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i 28 kpa. W związku z odniesieniem się przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku (Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm. o własności lokali oraz z zarzutami skargi należy podkreślić, iż zasadą jest, że zarówno we wspólnocie mieszkaniowej, jak i w spółdzielni mieszkaniowej, reprezentacja właścicieli lokali należy odpowiednio – do zarządu wspólnoty mieszkaniowej i zarządu spółdzielni mieszkaniowej. Natomiast właściciele lokali mieszkalnych w spółdzielni mieszkaniowej, jak również tworzący wspólnotę mieszkaniową, mogą występować we własnym imieniu (w tym składać odwołanie) w postępowaniu tylko wtedy gdy wykażą się własnym, indywidualnym interesem prawnym. Oznacza to, że w sprawie z odwołania L. i Z. T. nie miało znaczenia czy działki objęte pozwoleniem należą do wspólnoty czy do spółdzielni tak długo jak długo odwołujący się nie wykazali swego przymiotu strony. W związku z powyższym organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie L. i Z. T. powinien ustalić czy osobom tym przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu i dopiero po dokonaniu tego ustalenia podjąć jedną z decyzji o której mowa w art. 138 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działający w oparciu o art. 134 § 1 ppsa na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 litera a i c, art. 152 i art. 200 i 205 § 2 ppsa (wpis + wynagrodzenie pełnomocnika + opłata skarbowa) orzekł, jak w sentencji. SW