II SA/Gl 535/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-04-26

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się z emerytury w kwocie 966 zł miesięcznie przy stałych wydatkach, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego dochód z emerytury w wysokości 966 zł miesięcznie, przy uwzględnieniu stałych wydatków, uzasadniał przychylenie się do wniosku w tej części, aby nie narazić go na niebezpieczeństwo pogorszenia sytuacji materialnej. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ stały charakter dochodu, choć niewielki, nie spełnia przesłanki wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej wymaganej do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący utrzymuje się z emerytury w kwocie 966 zł miesięcznie, mieszka samotnie w budynku o powierzchni 20 m2, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Po analizie dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, ale oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie J. D., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści druku wynika, że J. D. samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 20 m2. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi ani też przedmiotami, których wartość przekraczałaby 3000 euro. Źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest dochód z tytułu świadczenia emerytalnego uzyskiwany w kwocie 960 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących uzyskiwane przezeń dochody oraz poziom miesięcznych wydatków, których treść potwierdziła informacje zawarte w druku PPF. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają dane uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Analizując informacje uzyskane od J.D. referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący znajduje się w sytuacji majątkowej uzasadniającej przychylenie się do złożonego wniosku w części dotyczącej zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższej ocenie zaważył przede wszystkim fakt utrzymywania się skarżącego ze świadczenia emerytalnego w wysokości 966 zł netto miesięcznie a także to, że znaczącą część jego dochodu pochłaniają wydatki związane z utrzymaniem się (opłaty za energie elektryczną, dostawy wody itp.). W opisywanym stanie konieczność uiszczenia wpisu od skargi a także innych, ewentualnych kosztów sądowych mogłaby narazić stronę na niebezpieczeństwo pogorszenia sytuacji materialnej. Stąd też uznano, że zasadnym będzie zwolnienie J.D. od Kosztów sądowych w całości. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, a więc w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu pod uwagę wzięto, że skarżący dysponuje co prawda niewielkim dochodem, nie mniej jednak ma on charakter stały. Ta okoliczność, zdaniem badającego wniosek, stoi w sprzeczności z przesłanką zawartą w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że sytuacja materialna skarżącego jest wyjątkowo ciężka co uzasadniałoby uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło