II SA/Gl 536/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-10-08

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może samodzielnie analizować zapisy planu miejscowego i podważać zaświadczenie organu gminy o zgodności zamierzenia z planem, nawet jeśli zostało ono wydane na podstawie obowiązującego planu?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo do samodzielnej analizy zapisów planu miejscowego i podważenia zaświadczenia organu gminy o zgodności zamierzenia z planem, nawet jeśli zostało ono wydane na podstawie obowiązującego planu. W analizowanej sprawie, sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały plan miejscowy, co skutkowało wadliwym wniesieniem sprzeciwu wobec zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
D.J. zgłosiła zamiar zmiany sposobu użytkowania domku letniskowego na funkcję mieszkalną, dołączając zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Starosta wniósł sprzeciw, uznając planowaną zmianę za sprzeczną z planem miejscowym (jednostka 5.UT.208 – tereny usługowe). Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżąca podtrzymała argumentację o zgodności z planem, powołując się na zaświadczenie i wcześniejsze akceptacje podobnych zmian. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając błędną wykładnię planu miejscowego przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia [...] D.J. dokonała zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania domku letniskowego na działce nr [...] w B. na funkcję mieszkalną, wyjaśniając że zmiana ta nie wymaga żadnych robót budowlanych. Do zgłoszenia dołączono zaświadczenie Wójta Gminy B. z dnia [...] o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B., przyjętego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...]). Po rozpatrzeniu zgłoszenia decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą z up. Starosty [...] na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), orzeczono o wniesieniu sprzeciwu. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że planowana zmiana sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego. Przedmiotowa nieruchomość położona jest bowiem w jednostce strukturalnej 5.UT.208 – tereny o podstawowym przeznaczeniu dla lokalizacji działalności usługowej różnego rodzaju związanych z obsługą potrzeb turystycznych, sportowych i noclegowych. W odwołaniu od decyzji D.J. powołała się na przedłożone zaświadczenie z daty [...] o zgodności planowanej zmiany z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadmieniając że taką zmianę sposobu użytkowania organ I instancji zaakceptował dla innej działki na tym terenie. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], odwołania nie uwzględniono. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle treści § 84 pkt 5 planu, w jednostce 5.UT.208 wykluczono bowiem lokalizację zabudowy mieszkaniowej nie posiadającej lokali usługowych. Podzielono zatem pogląd organu I instancji o sprzeczności zamierzenia z zapisami planu miejscowego. Stąd też orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji wnoszącej sprzeciw. W skardze do sądu administracyjnego D.J. ponowiła dotychczasową argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do zgodności projektowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu w świetle przedłożonego zaświadczenia Wójta Gminy B. Nadto, skarżąca podała, że jest to już jej drugi wniosek w tej sprawie, przy czym przyczyną wniesienia sprzeciwu w poprzednim postępowaniu było nieuzupełnienie braków zgłoszenia, do którego dołączyła przedmiotowe zaświadczenie Wójta i nie kwestionowano wówczas jego treści. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Wniesienie sprzeciwu nastąpiło bowiem wskutek błędnej wykładni obowiązującego planu miejscowego Gminy B. przywołanego przez organy obydwu instancji, co skutkowało stwierdzeniem sprzeczności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny z zapisami tego aktu. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, do zgłoszenia należy dołączyć zaświadczenie organu gminy o zgodności zamierzenia z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła taki dokument, opatrzony datą [...], przy czym nie jest kwestionowany fakt, że plan ten nie został następnie zmieniony bądź uchylony. Zaświadczenie z mocy art. 76 § 1 kpa, jako dokument urzędowy posiada walor prawdziwości. Jednakże w świetle § 3 tego przepisu, dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści. Stąd też co do zasady stwierdzić należy, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej władny jest do przeprowadzenia samodzielnej analizy zapisów planu miejscowego i podważenia zaświadczenia organu gminy o zgodności zamierzenia z planem miejscowym. Oznacza to, że wbrew poglądowi skarżącej, w niniejszej sprawie przywołane zaświadczenie Wójta Gminy B. nie mogło przesądzać o zgodności planowanej zmiany z obowiązującym aktem prawa miejscowego. W ramach niniejszego postępowania nie podlegała też kontroli sądowej poprzednio wydana decyzja organu I instancji z dnia [...] nr [...], aczkolwiek z punktu widzenia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, istotne było stwierdzenie, czy niniejsza sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną o wniesieniu sprzeciwu. Z uwagi na charakter postępowania zgłoszeniowego, uznać należy, że przypadek taki nie miał miejsca, zwłaszcza w sytuacji występowania różnych przesłanek i podstaw prawnych wniesienia sprzeciwu (nieuzupełnienie braków zgłoszenia w poprzednim postępowaniu). Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było zbadanie zapisów planu miejscowego dla terenu o symbolu 5.UT.208, na którym położona jest działka nr [...], zabudowana budynkiem o funkcji letniskowej, przeznaczonym do zmiany na cele mieszkalne. Jak wynika z dołączonej do akt sprawy, kserokopii uchwały Rady Gminy B. z dnia [...], tereny o symbolu UT – to tereny sportowo-turystyczne i wypoczynkowe wraz z niezbędnym zapleczem usługowo-obsługowym związane z: a) wielkoprzestrzennymi założeniami sportowo-rekreacyjnymi (pola golfowe, wczasy "w siodle", plaże, campingi, biwaki itp.), b) obiektami kubaturowymi, schroniskami, pensjonatami, ośrodkami wczasowo-wypoczynkowymi itp. c) specjalistycznymi urządzeniami technicznymi (wyciąg, trasy i urządzenia zjazdowe, obsługi technicznej, itp.). Nadto, zgodnie z § 84 uchwały, dla wyznaczonych terenów, w tym o symbolu 5.UT.208, ustalono zachowanie istniejących obiektów z możliwością rozbudowy, remontu i przebudowy z jednoczesnym porządkowaniem użytkowanego terenu oraz budowy nowych obiektów (pkt 1). Przywołany przez organ odwoławczy zapis o wykluczeniu lokalizacji zabudowy mieszkaniowej nie posiadającej lokali usługowych (pkt 5), nie dotyczy zaś symbolu 5.UT.208, lecz terenów określonych symbolem UC (usług centrotwórczych), co jednoznacznie wynika z treści planu. Terenu o symbolu 5.UT.208 dotyczy jedynie dalszy zapis zawarty w pkt 7, stanowiący o możliwości realizacji ośrodka wczasowo- wypoczynkowego itp. (k. 9 – 10 akt adm.). Zatem wbrew poglądowi organu odwoławczego, plan miejscowy na terenie o symbolu 5.UT.208, nie wprowadza wprost zakazu lokalizowania zabudowy mieszkaniowej, lecz przewiduje zachowanie istniejących obiektów z możliwością rozbudowy, remontu i przebudowy. Skoro zaś z podstawowego przeznaczenia wynika, że są to tereny sportowo-turystyczne i wypoczynkowe wraz z niezbędnym zapleczem usługowo-obsługowym, to zdaniem sądu administracyjnego przyjąć należy, że funkcja mieszkalna mieści się w pojęciu zaplecza obsługowego. Przy innym rozumowaniu niezrozumiały i zbędny byłby zapis § 84 pkt 5 uchwały, jako wykluczający lokalizowanie zabudowy mieszkaniowej nie posiadającej lokali usługowych jedynie na terenach o symbolu UC, aczkolwiek w treści tego przepisu mowa jest o ustaleniach dla różnych terenów, w tym 5.UT.208. Skoro plan miejscowy w zapisie § 84 jednoznacznie przewiduje zakaz lokalizacji zabudowy mieszkaniowej bez lokali usługowych tylko dla jednej z wymienionych w tym przepisie jednostek planistycznych, to nie sposób domniemywać, aby tego rodzaju zakaz dotyczył innych terenów. Należy mieć też na uwadze zbliżony rodzaj przeznaczenia mieszkalnego i letniskowego budynku, aczkolwiek stwierdzić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Z mocy art. 5 ust. 2 tej ustawy, właściciel lub zarządca zobligowany jest do użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Przeznaczenie obiektu wynika zaś z decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z § 3 pkt 7 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przez budynek rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Tego rodzaju obiekt nie podlega też szeregu wymogom stawianym budynkom mieszkalnym na podstawie cyt. rozp., jak i rozp. MSWiA z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836). W tym przypadku dochodzi też do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania budynku. Zatem analiza całości zapisów planu dla terenów o symbolu 5.UT.208, na którym położony jest przedmiotowy budynek, nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie sprzeczności planowanej zmiany sposobu użytkowania z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Brak zatem podstaw do negowania zaświadczenia Wójta Gminy B. z dnia [...]. Z tych też względów sąd administracyjny nie podzielił stanowiska organów obydwu instancji o wystąpieniu przesłanki do wniesienia sprzeciwu w trybie art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Zatem zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem prawa materialnego podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało nadto po myśli art. 152 tej ustawy, orzec o niewykonalności decyzji organu II instancji. Orzeczenie w tym przedmiocie traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania nie orzeczono z braku wniosku skarżącej o ich zasądzenie (art. 210 § 1 ustawy). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem uwzględnić odwołanie w drodze decyzji kasacyjnej z art. 138 § 1 pkt 2 kpa – poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż w sytuacji upływu 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu brak podstaw prawnych do negowania zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania spornego obiektu z innych względów. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło