II SA/Gl 537/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-11-06
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uwzględniając przepisy dotyczące wyceny nieruchomości i zasady słusznego odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zostały one wydane bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i dogłębnej analizy zgromadzonych dowodów, co stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej. W szczególności, organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, jakimi motywami kierował się rzeczoznawca przy wyborze transakcji do wyceny, a także nie zastosowały właściwych przepisów przy braku transakcji porównywalnych na rynku lokalnym, co narusza zasady słusznego odszkodowania chronione konstytucyjnie.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organy administracji ustaliły odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego, który wycenił wartość nieruchomości na podstawie transakcji z terenów sąsiednich i z lat poprzedzających wejście w życie przepisów reformujących administrację. Skarżąca kwestionowała wysokość odszkodowania, twierdząc, że wartość nieruchomości została zaniżona, a organy nie uwzględniły jej atrakcyjnego położenia i przeznaczenia. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły dostatecznie sprawy i nieprawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r., Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 883 (osiemset osiemdziesiąt trzy) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] skarżąca J.K. wniosła o wypłatę odszkodowania za zajęcie jej nieruchomości pod drogę publiczną. We wniosku wskazała, iż zajęcie dotyczy jej działki nr [...] oraz działki nr [...], której jest właścicielką wraz z małżonkami B. i Z.W.
Postanowieniem z dnia [...], Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem, do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie wymienionych nieruchomości przez Powiat [...].
Decyzjami z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] przez Powiat [...], własności nieruchomości drogowej, położonej w gminie M., obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha wydzielonej działki nr [...] oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha wydzielonej z działki nr [...] powstałych z podziału działki [...], objętej księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Ż., stanowiącej w dniu [...] własność J.K. w [...] części oraz B. i Z.W. w ustawowej wspólności w [...] części (decyzja nr [...]) oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z podziału działki [...] objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez wyżej wymieniony Sąd, stanowiącej w dniu [...] własność J.K. (decyzja Nr [...]).
W uzasadnieniach wymienionych decyzji wykazano spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Pouczono także, że strona może złożyć stosowny wniosek o ustalenie i przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 powołanej ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] podjął postępowanie zainicjowane wymienionym na wstępie wnioskiem, a w jego toku zlecił wykonanie operatu szacunkowego i po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej wydał w dniu [...] decyzję o ustaleniu i wypłacie odszkodowania w wysokości [...] złotych, określając jednocześnie, że osobą uprawnioną do jego otrzymania jest skarżąca.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że odszkodowanie przysługuje osobie, która wykaże, że w dacie [...] była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę, co niewątpliwie w sprawie zostało potwierdzone. Stwierdził, że podstawę do ustalenia odszkodowania stanowi wartość nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy reformującej administrację publiczną, czyli według stanu z dnia 1 stycznia 1999 roku, na podstawie przygotowanego operatu szacunkowego zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Operat szacunkowy został sporządzony z uwzględnieniem art. 134 cytowanej ustawy, a ustalona w nim cena 1m² gruntu położnego w K., zajętego pod drogę to [...] zł, co w odniesieniu do terenu zajętego spowodowało kwotę [...] zł. Ustalona wartość zajętych nieruchomości to realna cena jaką można uzyskać przy obrocie podobnymi nieruchomościami, a kwota odszkodowania odpowiada, w ocenie organu, cenom działek w K. wykazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. oraz posiadanych przez biegłych rzeczoznawców w sprawie określania wartości rynkowej działek i budynków położonych na terenie powiatu [...] dla celów podatkowych na rok [...]. Organ wyjaśnił ponadto, że w stosunku do roszczenia zgłoszonego w trakcie postępowania, a dotyczącego rozliczenia za wcześniejsze użytkowanie gruntu – tzn.za bezumowne korzystnie z gruntu przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie może rozstrzygać, gdyż art. 73 ustawy nie reguluje tej kwestii, a zgłoszone żądanie ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała wysokość przyznanego jej odszkodowania. Wskazała, że faktycznie przyznane "odszkodowanie" jest ceną wykupu jej działek i to ceną bardzo nieatrakcyjną. Podniosła, że za ponad [...]-letnie eksploatowanie i użytkowanie jej ziemi niewątpliwie należy się godziwe odszkodowanie, a nie wartość wykupu ziemi. Dodała, że zmuszona jest skierować sprawę z powództwa cywilnego o godziwe odszkodowanie.
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] podniosła, że proponowana cena za m² gruntu jest zaniżona, tym bardziej, że działka została potraktowana jako działka widokowa i zakwalifikowana jako budowlano- pensjonatowa. W jej ocenie takie jej przeznaczenie niewątpliwie podniosło tylko jej wartość.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko zaprezentowane w decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazał, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego zgodnie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, za odszkodowaniem przysługującym dotychczasowym właścicielom. Procedurę w zakresie wypłaty odszkodowania reguluje art. 73 ust. 4 i ust. 5 wymienionej ustawy. Odszkodowanie to powinno zostać ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie powołanej ustawy. Kwestie szczegółowe regulują przepisy art. 129 ust. 1 i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dla ustalenia odszkodowania niezbędne jest sporządzenie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, który spełniać musi wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie sporządzone zostały operaty szacunkowe, określające wartość rynkową działek przejętych przez powiat [...], czyli działek nr [...], [...] i [...] na kwotę [...] zł. W operatach zastosowane zostały zasady określone w § 36 wymienionego rozporządzenia. Rzeczoznawca przyjął w nich wyniki analizy cen transakcyjnych dotyczących nieruchomości o przeznaczeniu na cele komunikacyjne, dodając, że każda z wycenianych nieruchomości "znajduje się w terenie przeznaczonym pod drogę". W dodatkowych wyjaśnieniach rzeczoznawca wskazał, że dane z transakcji, które miały miejsce w okresie dwóch lat poprzedzających sporządzenie operatów zostały odpowiednio skorygowane o średni wzrost cen (wynoszący 10%) od okresu zawarcia transakcji do momentu wyceny. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że na podstawie tak przygotowanych operatów szacunkowych organ pierwszej instancji wydał decyzji ustalającą wysokość odszkodowania za działkę nr [...] oraz w [...] części za działki nr [...] i [...] w łącznej wysokości [...] zł. i uznał, że decyzja ta jest w pełni zasadna. Organ zauważył, że skarżąca wprawdzie podniosła, że zajęty grunt pod drogę został wyceniony zdecydowanie poniżej wartości, podnosząc, iż jest to " działka widokowa" położona przy drodze i została "zakwalifikowana jako budowlano- pensjonatowa", stwierdził jednak, że z dołączonych wykazów zmian gruntowych wynika, że rodzaj użytków dla tych nieruchomości określony jest jako "ŁIV" czyli "łąki". Taki sposób użytkowania nieruchomości – przed zajęciem ich pod drogę publiczną – został też wskazany przez rzeczoznawcę w przygotowanych operatach szacunkowych. Dokonując analizy wykorzystanych w sprawie operatów organ odwoławczy stwierdził, że zostały one przygotowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, zawierają niezbędne dane konieczne do ustalenia podejścia i metody, za pomocą których dokonano wyceny. Analiza rynku nieruchomości została opisana i przedstawiona w oparciu o uregulowania prawne oraz standardy zawodowe, a wycena dokonana została w oparciu o transakcje porównywalne na rynku nieruchomości. W świetle powyższego zarzut skarżącej został oceniony jako bezzasadny.
W stosunku do braku odniesienia się Starosty do kwestii bezumownego korzystania przez powiat [...] gruntów zajętych pod drogę publiczną, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości drogowych nie może być rozpatrywane w trybie odszkodowawczym wskazanym w art. 73 wymienionej powyżej ustawy. Jest to bowiem roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, które może być dochodzone wyłącznie przed właściwym sądem powszechnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź w części oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego –tj. art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne i niesłuszne naliczenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, naruszenie art. 7 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez niepodjęcie odpowiednich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie się na błędnych założeniach biegłego rzeczoznawczy. Podniosła, że przedmiotowe nieruchomości znajdują się w atrakcyjnej pod względem turystycznym miejscowości i ulokowane są w punkcie widokowym. Przygotowane operaty szacunkowe nie uwzględniają natomiast realnej wartości tych działek. W jej odczuciu pozbawienie jej prawa własności owych nieruchomości przy tak niskim odszkodowaniu jest niezgodne i rażąco sprzeczne z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 128 ust. 2 powoływanej przez organy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodała, że organy naruszyły także przepisy postępowania, wobec braku dokładnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy. Oparcie decyzji na krzywdzących i błędnych opiniach biegłego rzeczoznawcy jest naruszeniem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem, albowiem wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i dogłębnej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, a zatem z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej – tj. przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo własności jest prawem chronionym konstytucyjnie, a ingerencja organów administracji publicznej w to prawo nastąpić może wyłącznie w przypadkach służących realizacji celu publicznego, na podstawie ustawy i za słusznym odszkodowaniem. W tym przypadku ingerencja w prawo własności poprzez jego odjęcie dotychczasowemu właścicielowi nastąpiła na mocy ustawy, a mianowicie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Rolą organu było na podstawie ustawy ustalenie wysokości odszkodowania, przy czym ustalając to odszkodowanie nie można było pominąć jego słusznej wysokości – art. 21 ust. 2 in fine Konstytucji. Dla ustalenia tej słusznej wysokości ustawodawca wprowadził unormowania, które nakazują uwzględnienie określonych reguł przy sporządzaniu wyceny nieruchomości. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające (...) odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, czyli według przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, a w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).
Zgodnie z § 36 ust. 5 powołanego rozporządzenia przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 2 stosuje się odpowiednio do określenia wartości nieruchomości lub ich części dla ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające (...), z tym że stan tych nieruchomości przyjmuje się na dzień 29 października 1998 r., a ceny - na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Nie uwzględnia się nakładów dokonanych przez osobę uprawnioną po utracie prawa do władania gruntem. Z kolei § 36 ust. 1 stanowi, że przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, a zgodnie z ust. 2 pkt 2 tego przepisu w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50%.
W świetle powyższych unormowań pierwszorzędne znaczenie dla oceny prawidłowości operatu szacunkowego, stanowiącego jedyny dowód, na podstawie którego określana jest wysokość odszkodowania, miało ustalenie, czy można było przyjąć ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Z treści tego operatu wynika, że rynek nieruchomości gruntowych w gminie M., jak i w samym sołectwie K., jest średnio rozwinięty, o czym świadczy stosunkowo niewielka liczba transakcji kupna sprzedaży takich nieruchomości. W latach [...], [...] i [...] z terenu miejscowości K. nie stwierdzono transakcji gruntami wykupywanymi pod drogi publiczne. Z tego też powodu poszerzono rynek o teren gminy M. i gmin sąsiednich z terenu [...], co uznano za zgodne z cytowanym powyżej rozporządzeniem. Do porównania przyjęto transakcje z ostatnich dwóch lat przed sporządzaniem wyceny, uwzględniają przy tym średni wzrost cen od okresu zawarcia transakcji do momentu wyceny, który za rok [...] i [...] wynosił średnio 10% rocznie. W ocenie biegłego przyjęcie do wyceny transakcji z terenów sąsiednich oraz z lat [...] i [...] (gdyż w [...] na analizowanym terenie nie było zawieranych transakcji gruntami przeznaczonymi po drogi) nie spowodowało zaniżenia wartości wycenianych działek. W operacie przedstawiono 16 transakcji, gdzie cena kształtowała się w przedziale od [...] do [...] zł za 1 m2, a przyjęte do porównania transakcje miały miejsce w okresie od [...] do [...].
Zarzut skarżącej sprowadzał się w głównej mierze do wysokości ustalonego przez organy odszkodowania. Skarżąca wyraźnie wskazała, że jej działki posiadały znacznie atrakcyjniejsze ceny rynkowe za metr kwadratowy niż działki przyjęte do porównania w przygotowanym operacie oraz kwalifikowane były jako budowlane- pensjonatowe. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy powinien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości motywy, jakimi kierował się rzeczoznawca sporządzający operat szacunkowy, dokonując wyboru wymienionych w nim transakcji. Jest to problem o tyle istotny, że biegły rzeczoznawca przygotowywując operat szacunkowy sam stwierdził, że na terenie sołectwa K. brak było transakcji dotyczących gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Wówczas, zgodnie z przywołanym powyżej rozporządzeniem, powinny być zastosowane reguły określone w zacytowanym powyżej § 36 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia. Biegły tymczasem całkowicie jej pominął i nie uzasadnił swojego stanowiska.
Powyższe wątpliwości nie zostały wyjaśnione przez organy w toku postępowania. Do zadań organów administracji publicznej należy dokonanie oceny, czy operat zawiera wymagane elementy oraz odpowiada zasadom określonym przepisami prawa. Nie sposób jednak przyjąć, że zadania organów w tym zakresie ograniczyć się mają wyłącznie do tej oceny. Zgodnie bowiem z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Faktem jest, że w sprawie o odszkodowanie organ ustalając wysokość tego odszkodowania ma obowiązek posłużenia się operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnioną osobę, co nie oznacza jednak bezkrytycznego przyjęcia ustaleń takiego operatu, w szczególności, kiedy nie wyjaśnia on okoliczności przyjęcia do wyceny takich, a nie innych transakcji i danych.
W myśl art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Opinia taka nie jest jednak wiążąca dla organów orzekających. Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość, a z kolei wartość ta jest podstawą określenia ceny. Rzeczoznawca ma pewien wpływ na ustalenie wartości nieruchomości, skoro organ dokonuje tego określenia na podstawie sporządzonego przez niego oszacowania nieruchomości. Nie oznacza to jednak związania organu ustaleniami uzyskanej opinii rzeczoznawcy majątkowego. O wysokości odszkodowania decyduje bowiem właściwy organ, który obowiązany jest ocenić wiarygodność i rzetelność otrzymanej opinii. Na organie spoczywa więc obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz podjęcia niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnego za nią odszkodowania.
Według art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi (z zastrzeżeniem art. 135) wartość rynkowa nieruchomości (ust. 1), przy określeniu, której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (ust. 2). Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych (art. 151 ust. 1 ustawy).
Niewątpliwie ustalenie wartości nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych, którymi dysponuje rzeczoznawca majątkowy. Jeżeli jednak przyjęta w operacie szacunkowym wartość nieruchomości nasuwa uzasadnione wątpliwości, to organ zobowiązany jest podjąć w tym zakresie dodatkowe czynności. Może między innymi zwrócić się do innego rzeczoznawcy o dokonanie wyceny tej samej nieruchomości lub do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu.
Z powyższych przepisów wynika, że proces wyceny nieruchomości powinien być poprzedzony wnikliwą analizą rynku nieruchomości, w tym wszechstronną, opartą na wszelkich dostępnych danych, analizą cen występujących na tym rynku, przy czym obszar tego rynku musi być określony z uwzględnieniem różnic występujących na terenie danego terenu, co w niniejszej sprawie nie zostało wystarczająco wykazane.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej nieuwzględnienia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, to w tym przypadku podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy, że jego dochodzenie może mieć miejsce jedynie w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi (zob: uchwała Sądu Najwyższego z 26 maja 2006 r., sygn. III CZP 19/05, OSNC z 2006 r., Nr 12, poz. 195 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2007 r., sygn. II CSK 456/06, Lex 274153).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, a o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, przyjmując, że na poniesione przez skarżąca koszty postępowania składa się uiszczony przez nią wpis sądowy oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej organ pierwszej instancji będzie miał na uwadze wszystkie wywiedzione wyżej okoliczności i doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa. W szczególności organ zgromadzi dowody, na podstawie których ustali wysokość odszkodowania na poziomie cen nieruchomości na dzień wydania decyzji, a do tego celu niezbędne będzie zlecenie sporządzenia nowego operatu szacunkowego, uwzględniającego zapisy powołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów, a w szczególności jego § 36 ust. 2.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło