II SA/Gl 538/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-17
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku mieszkalnego i wygospodarowaniu nowych pomieszczeń, należy stosować przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obowiązujące w dacie orzekania, czy w dacie wykonania robót budowlanych?Ratio decidendi
W postępowaniu legalizacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, należy stosować przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, a nie w dacie wykonania robót budowlanych. Samowolnie wykonane roboty budowlane, które nie spełniają aktualnych wymogów technicznych, mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie nakazanych robót naprawczych.Stan faktyczny
Skarżąca E.N. dokonała przebudowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wygospodarowując nowe pomieszczenia na poddaszu i strychu. Organ nadzoru budowlanego, opierając się na ocenie technicznej, nakazał wykonanie szeregu robót budowlanych w celu doprowadzenia tych pomieszczeń do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. Skarżąca kwestionowała zasadność i wykonalność nakazanych prac, podnosząc m.in. wysokie koszty oraz fakt, że przepisy techniczne były już inne w momencie budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E.N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał E. N. do dnia [...]r. - wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 położonej przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z prawem.
Nakaz obejmował niżej wymienione roboty:
1) wzmocnienie płatwi daszka nad wejściem do budynku poprzez wykonanie z drewna litego C24 o przekroju 10 x 10 cm zastrzałów pomiędzy płatwią a słupami zgodnie z dokumentacją techniczną;
2) doprowadzenie pomieszczeń łazienek zlokalizowanych na poddaszu (łącznie 5 sztuk) i pomieszczenia wc na strychu do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002. 75. 690 z późn. zm.) poprzez:
a) zwiększenie kubatury pomieszczeń do stanu zgodnego z § 80 warunków techniczno-budowlanych wraz z zastosowaniem odpowiedniej wentylacji pomieszczeń w zależności od kubatury poszczególnych pomieszczeń (dot. pomieszczeń łazienek), zapewniając jednocześnie minimalną wysokość wymaganą dla tego rodzaju pomieszczeń (§ 77 warunków technicznych);
b) zamontowanie drzwi wejściowych o szerokości w świetle ościeżnicy min. 0,8 m wyposażonych w otwory nawiewne zgodnie z § 79 warunków techniczno - budowlanych;
3) doprowadzenie pomieszczenia wc zlokalizowanego na strychu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi poprzez zapewnienie minimalnej szerokości pomieszczenia i powierzchni przed kabiną ustępową
(§ 83 warunków techniczno-budowlanych) oraz zapewnienie odpowiedniej wentylacji pomieszczenia (§ 77 warunków technicznych);
4) wykonanie kabin natryskowych wydzielonych w pomieszczeniach łazienek oraz w pokoju na strychu zgodnie z § 81 warunków techniczno-budowlanych w zakresie ich wymiarów oraz zapewnienia odpowiedniej wentylacji (§ 77 warunków technicznych);
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w wyniku przebudowy budynku wygospodarowano na jego poddaszu i strychu nowe pomieszczenia. Przebudowy tej dokonano w latach [...]-[...]. W oparciu o przedłożoną ocenę techniczną oraz własną ocenę na podstawie przepisów techniczno-budowlanych z 2002 r. organ nałożył na inwestora obowiązek wykonania wyżej wskazanych robót naprawczych. Decyzję wydano na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku.
Odwołania na decyzji pierwszej instancji złożyły A. M. i E. N.. Pierwsza z odwołujących zarzuciła nieuwzględnienie przez organ faktu że jest współwłaścicielką nieruchomości i wszelka przebudowa powinna odbywać się za jej zgodą. Ponadto organ zignorował toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie naruszenia posiadania (sygn. [...]). Zarzuciła też organowi wewnętrzną sprzeczność decyzji polegającą na przyznaniu, że nowe pomieszczenia powstały sprzecznie z obowiązującym prawem jak również umożliwiając ich legalizację poprzez wykonanie określonych prac. Dodała także, że nowopowstałe pomieszczenia powinny zostać zaplombowane z powodu zagrożenia życia i zdrowia ludzi a także naruszenia jej dóbr osobistych.
Druga z odwołujących sprzeciwiła się nakazanym pracom budowlanym wskazując, dostosowanie pomieszczeń poprzez przesuwanie wykafelkowanych ścianek działowych, montaż szerszych drzwi pochłonie olbrzymie środki finansowe. Wskazała, że zasadne jest odstąpienie od niektórych norm techniczno-budowlanych, gdyż pokoje zyskały własne łazienki zamiast jednej, wspólnej na korytarzu. Odnosząc się do nakazu montażu odpowiednich kabin prysznicowych wskazała, że niektóre z nich mogą być zakwalifikowane jako kąciki sanitarne (podobne do zamontowanych we wnękach umywalki). Dodała, że narzucona powierzchnia kabin prysznicowych jest trudna do spełnienia gdyż większość kabin na rynku jest mniejsza.
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził procedurę naprawczą. Odnosząc się do zarzutów odwołań organ wskazał, że kwestie własnościowe nie są przedmiotem postępowania budowlanego. Z kolei kwestia zarzutów braku zgody współwłaściciela nieruchomości mogłaby być przedmiotem postępowania w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę lub postępowania przed sądem cywilnym. Dodał także że organ administracyjny nie jest właściwy do rozwiązywania sporów cywilnych pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości. Odnośnie zarzutów odwołania E. N., dotyczących warunków technicznych które należy zastosować w sprawie, organ podkreślił, że w postępowaniu legalizacyjnym mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu orzekania a nie obowiązujące w trakcie robót budowlanych. Dlatego w sprawie muszą mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję [...]WINB w K. złożyła E. N.. W skardze zarzuciła, że dostosowywanie pomieszczeń budynku wybudowanego w [...] r. do wymogów rozporządzenia z 2002 r. jest praktycznie niemożliwe a zatem i niezasadne. Podniosła także że pomieszczenia mimo to nie stwarzają niebezpiecznych sytuacji. Do skargi skarżąca załączyła opinię rzeczoznawcy, która potwierdziła stanowisko skarżącej. Zgodnie z opinią istniejące rozwiązanie łazienek w 5 pokojach nie stwarzają sytuacji niebezpiecznych. Ponadto zwiększenie powierzchni łazienek jest możliwe tylko w jednym pokoju. W pozostałych uniemożliwiają to skośne ściany poddasza.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko z zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny sprawy wypływa z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych i w związku z tym jest bezsporne, że budynek mieszkalny jednorodzinny, znajdujący się na działce nr 1 przy ul. [...] w W. został wykonany w [...] roku w oparciu o pozwolenie na budowę.
W latach [...]-[...] inwestorka (skarżąca) dokonała przebudowy tego obiektu (art. 3 ust. 7a) polegającej na wygospodarowaniu nowych pomieszczeń opisanych w decyzji organu I instancji. Robót tych skarżąca dokonała bez pozwolenia na budowę.
W następstwie przedłożonej oceny technicznej oraz jej uzupełnienia w oparciu o przedłożoną dokumentację oraz przeprowadzone czynności kontrolne organ stwierdził, że kubatura pomieszczeń łazienek, szerokość drzwi wejściowych do łazienek, wymiary wydzielonych kabin prysznicowych, wymiary pomieszczeń wc oraz wentylacja powstałych pomieszczeń są niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi znajdującymi się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 77, § 79 ust. 1, § 80, § 81, § 83).
Roboty budowlane, a więc i przebudowa (art. 3 pkt 7a) wymagają ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), co nie dotyczy jedynie tylko budowy określonej w art. 29 Prawa budowlanego, która czasami wymaga zgłoszenia.
W przypadku prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę (jak w niniejszej sprawie) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego zastosowanie znajduje art. 51 Prawa budowlanego. W sytuacji gdy roboty zostały już wykonane (jak w niniejszej sprawie w latach [...]-[...]), to zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego zastosowanie odpowiednie znajdują przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 Prawa budowlanego.
Artykuł 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje nałożenie w drodze decyzji na inwestora (art. 52 Prawa budowlanego) obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Niewątpliwie roboty budowlane wskazane w decyzji organu I instancji zostały wykonane niezgodnie z obowiązującym prawem.
Ze złożonej przez skarżącą oceny technicznej i jej uzupełnienia wynika, że daszek nad wejściem do budynku nie spełnia warunków nośności (przekroczone jest ugięcie płatwi) – stąd nakaz objęty pkt 1 decyzji organu I instancji.
Także pozostałe "wygospodarowane" pomieszczenia nie odpowiadają obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym z 12 kwietnia 2002 roku, do wymagań określonych w tych przepisach nakazano zatem doprowadzić wykonane roboty.
Istotnie przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych były wydane już po wykonaniu spornych robót. Jednakże zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 roku – II OPS 2/13 należy brać pod uwagę przepisy warunków technicznych w ich brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, a nie w dacie budowy. Zasadnie zatem nakazano w zaskarżonej decyzji dostosowanie wykonanych robót do wymagań wskazanych w konkretnych przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz. U. z 2010 r. Nr 239, poz. 1597).
W tym zakresie skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, że w postępowaniu legalizacyjnym, zastosowanie znajdują przepisy rozprowadzenia w sprawie warunków technicznych obowiązujące w dacie orzekania (por. II OSK 1423/07 i II OSK 979/07). Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu jest wykonalna bowiem nakazane roboty są możliwe do zrealizowania (odmiennie w ocenie technicznej) bowiem pomieszczenia higieniczno-sanitarne zostały wydzielone z pokoi mieszkalnych za pomocą płyt gipsowo-kartonowych na profilach stalowych, co pozwala na doprowadzenie tych pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem.
Zupełnie nie mają wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji twierdzenia skarżącej dotyczące kosztów doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Także zagadnienia związane z ewentualnym naruszeniem granic własności przy wykonywaniu przedmiotowych robót, w niniejszym postępowaniu, pozostają poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego.
Kwestia naruszenia granic własności, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nie skutkuje bowiem stwierdzeniem, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z prawem. Należy tutaj odwołać się do uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 roku – II OPS 2/10, z której wynika, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mając na uwadze powyższe na podstawie ar. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło