II SA/Gl 538/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-09-20

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Tomasz Dziuk, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły odpłatność za usługi opiekuńcze, uwzględniając sytuację rodzinną i finansową osoby potrzebującej oraz czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasad prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny tego materiału. Organy nie zbadały wystarczająco sytuacji rodzinnej skarżącej oraz nie uzasadniły w sposób przekonujący ustalonej odpłatności za usługi opiekuńcze, co nosi znamiona dowolności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania G. W. pomocy w formie usług opiekuńczych na preferencyjnych warunkach. Organ I instancji przyznał usługi, ale ustalił odpłatność w wysokości 90% (26,55 zł/godz.), a następnie częściowo zwolnił z opłat, ustalając ją na 70% (20,65 zł/godz.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wysokości ustalonej odpłatności i nie uwzględnienia wszystkich faktur. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 marca 2024 r. nr SKO.PS/41.5/57/2024/1546 w przedmiocie odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 grudnia 2023 r., decyzją z 29 grudnia 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta P. przyznał G. W. od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. pomoc w formie usług opiekuńczych w ilości 2 godziny dziennie przez 6 dni w tygodniu oraz postanowił, że zakresem usług objęte będą: pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych podopiecznego, w tym m.in.: zakup artykułów spożywczych i innych niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa domowego w sklepie najbliższym miejsca zamieszkania podopiecznego, przygotowywanie prostych posiłków z uwzględnieniem ewentualnej diety zaleconej przez lekarza, prowadzenie zeszytu wydatków i rozliczanie się z podopiecznym z powierzonych pieniędzy; opieka higieniczna nad podopiecznym i jego otoczeniem, w tym m.in.: sprzątanie pomieszczeń, w których przebywa podopieczny, w tym także: mycie okien (raz na 6 miesięcy) - utrzymywanie higieny osobistej podopiecznego poprzez: kąpiel, zmiana pampersa; zapewnienie, w miarę możliwości, kontaktów podopiecznego z otoczeniem, w tym m.in.: - podtrzymywanie kondycji psychofizycznej podopiecznego poprzez: zachęcanie do/i towarzyszenie w aktywności fizycznej (np. spacery) - pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym: realizowanie odpłatności za usługi. W pkt 3 tej decyzji ustalono wnioskodawczyni odpłatności za świadczone usługi w wysokości 90 %, przy kwocie 29,50 zł, co po przeliczeniu dało 26,55 zł za jedną godzinę usługi oraz postanowiono zwolnić ją z częściowego ponoszenia odpłatności za świadczone usługi i ustalono odpłatność za świadczone usługi w wysokości 70 %, przy kwocie 29,50 zł co po przeliczeniu dało 20,65 zł za jedną godzinę usługi. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 50 ust. 1 i 4, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. [...] r., poz. [...] ze zm.) oraz uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 1 lutego 2023 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania, z późniejszymi zmianami. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2023 r., wynika, iż G. W. spełnia wymogi do przyznania jej pomocy w formie usług opiekuńczych. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest w wieku poprodukcyjnym, długotrwale schorowana, cierpiąca na demencję starczą. Ponosi systematycznie opłaty, wykupuje leki. Organ I instancji wyjaśnił, że dochód G. W. wynosi 2613,84 zł. Przy tym dochodzie odpłatność strony za świadczone usługi wynosi 90 % z kwoty 29,50 zł co po przeliczeniu dało 26,55 zł za jedną godzinę usługi - zgodnie z uchwałą [...] Rady Miasta P. z dnia 29 czerwca 2023 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania, z późniejszymi zmianami. Dalej wskazano, że zachodzą okoliczności uzasadniające zwolnienie G. W. w części z opłat za usług, gdyż z analizy budżetu domowego, uwzględniającej niezbędne potrzeby wynika, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponosić odpłatności w wysokości wynikających z przyjętych zasad. W konsekwencji w oparciu o § 6 pkt 1 ust. D ww. uchwały Rady Miasta P. zwolniono stronę częściowo z ponoszenia odpłatności zaświadczone usługi. Od tej decyzji w ustawowym terminie strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie, w którym nie zgodziła się z wysokością ustalonej odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze. Ponadto wskazała, że organ I instancji nie uwzględnił wszystkich faktur przedłożonych przez stronę. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia 1 marca 2024 r., nr SKO.PS/41.5/57/2024/1546, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył i omówił przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kolegium uznało, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że wnioskodawczyni ze względu na stan zdrowia wymaga usług opiekuńczych. Jednocześnie stwierdziło, że prawidłowo ustalono opłatę za usługi opiekuńcze w wysokości 90 %, przy kwocie 29,50 zł, co po przeliczeniu dało 26,55 zł za jedną godzinę usługi oraz zwolniono G. W. z częściowego ponoszenia odpłatności za świadczone usługi i ustalono odpłatność za świadczone usługi w wysokości 70 %, przy kwocie 29,50 zł co po przeliczeniu dało 20,65 zł za jedną godzinę usługi. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Kolegium zauważyło, że organ na mocy ww. uchwały Rady Miasta P. dokonując analizy budżetu domowego strony zobligowany był do uwzględnienia niezbędnych potrzeb strony, a nie wszystkich faktur przedstawionych przez stronę w trakcie postępowania administracyjnego. Ponadto podkreśliło, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek G. W. i zaskarżona decyzja organu I instancji również została wysłana na jej adres jako strony postępowania. Pełnomocnictwo do reprezentowania jej przed wszelkimi organami władzy i administracji państwowej, samorządowej zostało dopiero dołączone na etapie postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wyraziła niezadowolenie z zaskarżonej decyzji, podnosząc w zasadzie zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, dalej jako "u.p.s."). Stosownie do art. 50 ust. 1 u.p.s., osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 50 ust. 2 u.p.s. usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni, nie mogą takiej pomocy zapewnić. Szczególną formą pomocy społecznej jest udzielanie świadczeń w postaci usług opiekuńczych obejmujących, stosownie do art. 50 ust. 3 u.p.s. pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem, a także w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych czyli usług dostosowanych do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczonych przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 u.p.s.). Jak wynika z powyższej regulacji usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych. Dla przypomnienia osobą samotną jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. W doktrynie podkreśla się, że świadczenie w postaci usług opiekuńczych mogą również otrzymać osoby mające rodziny, niemniej w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, obowiązki te ciążą również na małżonku, rodzicach, dziadkach, dzieciach, wnukach, pomimo że nie zamieszkują oni wspólnie z taką osobą. Weryfikując zasadność przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w określonej wysokości, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w świetle materiału dowodowego skarżąca nie jest osobą samotną w rozumieniu u.p.s. Art. 6 pkt 9 tej ustawy definiuje bowiem osobę samotną jako osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim oraz nieposiadającą wstępnych ani zstępnych. Wprawdzie skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak – co jest bezsporne – posiada dorosłe dzieci. W tej sytuacji w sprawie nie mógł mieć zastosowania ust. 1 art. 50 u.p.s., na gruncie którego przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych jest obligatoryjne. Wniosek skarżącej podlegał natomiast rozpatrzeniu na podstawie ust. 2 ww. artykułu, a więc w ramach przysługującego organom uznania administracyjnego. Jakkolwiek uznanie administracyjne pozwala organom na wybór rozstrzygnięcia, które uważają za najbardziej właściwe, to jednak nie zwalnia organów od obowiązku wnikliwego ustalenia stanu faktycznego, uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie, a także rzetelnej oceny całokształtu materiału dowodowego. Wydanie decyzji w ramach uznania administracyjnego musi być poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, albowiem takie obowiązki nakładają na organy przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, niepubl.). Z art. 7 k.p.a., w którym została skonstruowana zasada prawdy obiektywnej, wynika obowiązek podejmowania w toku postępowania przez organy administracji publicznej, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasada ta odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA: z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982/1/54; z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 502/11, LEX nr 898927). Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ten sposób przeprowadzona analiza okoliczności sprawy stanowi podstawę do wydania zgodnej z prawem decyzji o charakterze uznaniowym. Natomiast niezgodna z prawem jest decyzja uznaniowa naruszające wskazane reguły postępowania administracyjnego, co ma miejsce m.in., gdy organ nie odniesie się do istotnych dla sprawy okoliczności, czy też pominie istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organ realizuje przez właściwe uzasadnienie decyzji spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., w tym więc przez wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, przy czym zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 653/22, LEX nr 3439784). Podkreślić trzeba, że obowiązki wynikające z ww. przepisów ciążą nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym, którego rolą nie jest wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, lecz ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy - w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 w zw. z art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie została poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym z zachowaniem powyższych zasad. Istotą uregulowania z art. 50 u.p.s. jest przede wszystkim zapewnienie osobie potrzebującej właściwej opieki, aby mogła funkcjonować w życiu codziennym i jest to nadrzędne zadanie organów pomocy społecznej. Powodem przyznania usług opiekuńczych może być wiek, choroba lub inna przyczyna, ze względu na którą świadczeniobiorca wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiony. Pomimo odwoływania się do powinności rodzinnych, ustawodawca w art. 16 ust. 2 u.p.s. zastrzega, że gmina i powiat nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej mimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub prawnych do zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych. Przepis ten stosuje się również wobec podmiotów, którym jednostki samorządu terytorialnego zleciły realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Zatem nie można odmówić wsparcia w postaci usług opiekuńczych tylko dlatego, że osoba wymagająca opieki ma rodzinę. Jednakże należy zbadać, czy członkowie rodziny mają możliwości (finansowe, zdrowotne, lokalowe) sprawowania opieki. Nawet jeżeli możliwości takie istnieją, należy rozważyć przyznanie usług opiekuńczych z obciążeniem ich kosztami członków rodziny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 października 2019 r., III SA/Kr 676/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2017 r., II SA/Łd 562/17). Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 103 ust. 1 u.p.s. organ pomocy społecznej może zawrzeć umowę z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi w sprawie świadczenia przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o świadczenie. Warunki odpłatności i częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat określa rada gminy w drodze uchwały (art. 50 ust. 6 u.p.s.) Konkretyzacja postanowień uchwały następuje w decyzji przyznającej określone usługi opiekuńcze. Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, iż niemożność zapewnienia pomocy osobie jej wymagającej zachodzi wówczas, gdy osoba, która miałaby jej udzielić, mieszka lub pracuje na stałe poza granicami kraju lub w znacznej odległości od miejsca pobytu osoby uprawnionej, bądź ze względu na własne schorzenia lub przypadłości nie jest w stanie udzielić pomocy osobie uprawnionej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 czerwca 2019 r., II SA/Łd 276/19). Podzielając powyższe poglądy judykatury, Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie zaniechały starannego i wszechstronnego zbadania sytuacji rodzinnej skarżącej. Organy były zobligowane ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy dorosłe dzieci skarżącej (w niniejszej sprawie są to dwaj synowie i dwie córki) mają rzeczywistą możliwość sprawowania opieki nad matką. W tym zakresie stan faktyczny będący podstawą wydania obu decyzji nie został ustalony w sposób wyczerpujący. W aktach sprawy znajdują się wywiady alimentacyjne dotyczące dzieci skarżącej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie wynika jednak w żaden sposób, czy i jakim zakresie zostały one wzięte pod uwagę; zwłaszcza, że zostały ona przeprowadzone w marcu 2023 r. i były podstawą do wydania wcześniejszej decyzji dotyczącej zmiany odpłatności za usługi opiekuńcze (decyzja z 27 kwietnia 2023 r.). Pomijając powyższe zaniechanie organów wskazać także należy na zbyt ogólnikowe uzasadnienie zastosowanego częściowego zwolnienia z ponoszenia odpłatności, a sprowadzającego się do ustalenia odpłatności w wysokości 70 %. W odwołaniu przedstawione zostały zarzuty zmierzające do wykazania, że tak ustalona wysokość odpłatności przekracza możliwości ich sfinansowania przez skarżącą, przy czym stanowisko to zostało poparte wyliczeniami. W kontekście tych zarzutów za zbyt ogólnikowe należy uznać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie Kolegium, że organ I instancji dokonując analizy budżetu domowego strony zobligowany był do uwzględnienia jej niezbędnych potrzeb, a nie wszystkich faktur przedstawionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Z tak ogólnikowego stwierdzenia w żaden sposób nie wynika, które z ponoszonych przez stronę kosztów zostały przez organ uznane za dotyczące niezbędnych potrzeb. Poprzestanie zaś na równie ogólnikowym stwierdzeniu, że organ I instancji przeprowadziły ze stroną analizę jej budżetu domowego z uwzględnieniem niezbędnych potrzeb nie pozwala na skontrolowanie przez Sąd, czy organy faktyczne ustaliły w jakiej sytuacji finansowej znajduje się obecnie strona oraz czy i jakie ustalenia w tym zakresie wzięły pod uwagę przy określeniu wysokości zwolnienia z odpłatności. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o wysokości zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze powoduje, że organy powinny ze szczególną starannością ustalić sytuację finansową osoby ubiegającej o zwolnienie z odpłatności za usługi opiekuńcze, a w uzasadnieniu decyzji nie tylko ogólnie wskazać na wnioski z przeprowadzonej analizy budżetu strony lecz także szczegółowo te wnioski uzasadnić, zwracając szczególną uwagę na to, czy po uwzględnieniu dochodu strony i jej niezbędnych potrzeb strona będzie w ogóle w stanie ponosić ustalone w decyzji opłaty za usługi. W realiach rozpoznawanej sprawy takie szczegółowe uzasadnienie było tym bardziej potrzebne, gdyż jak wynika z akt sprawy we wcześniejszej decyzji ustalających odpłatności za usługi opiekuńcze (decyzja zmieniająca z dnia 27 kwietnia 2023 r.) organ zastosował zwolnienie polegające na ustaleniu odpłatności w wysokości 20 % (co dało kwotę 5,80 zł za godzinę wobec obecnej kwoty 26,55 zł za godzinę). Nie wiadomo jakie względy sprawiły, że w obecnie zaskarżonej decyzji organ zdecydował o zastosowaniu diametralnie innej wysokości zwolnienia. Zastrzec przy tym należy, że znikąd nie wynika, że wcześniej ustalona odpłatność i wysokość zwolnienia ma w jakikolwiek sposób determinować treść kolejnych decyzji wydawanych w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze. Chodzi jednak o to, aby z decyzji w sposób jasny wynikało dlaczego, działając w ramach swobody jaką daje uznanie administracyjne, organ wydał decyzję diametralnie odbiegającą od wcześniejszej decyzji skierowanej do tej samej strony. Wszystko po to, aby w ramach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny można była jednoznacznie wykluczyć dowolność po stronie wydającego kontrolowane rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Obecnie ze względu na wskazane powyżej braki nie jest to możliwe, a poddana kontroli decyzja Kolegium oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nosi znamiona dowolności. Należy zaakcentować, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy administracji winny wykazać się szczególną starannością, a także dbałością o słuszny interes strony, albowiem stroną postępowania jest zazwyczaj osoba, która często bez własnej winy nie radzi sobie z funkcjonowaniem w otaczającej rzeczywistości i dlatego w zaufaniu do organów administracji szuka u nich pomocy. Organ administracji publicznej natomiast zgodnie z art. 8 k.p.a. powinien działać w taki sposób, aby to zaufanie pogłębiać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 sierpnia 2017 r., II SA/Łd 512/17). Tymczasem będące przedmiotem sprawy decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wynikające z przedstawionych powyżej rozważań wskazania co do dalszego postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło