II SA/Gl 539/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik, WSA /del./ Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. K. i L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę W dniu [...] 2002 r. wskutek pisma B. D. adresowanego do Urzędu Miasta R. Wydziału Architektury, przekazanego następnie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta R. przez Wydział Architektury Urzędu Miasta R. pismem z dnia [...] 2002 r. o nr [...], organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stosowania i przestrzegania przepisów prawa budowlanego przy zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń pralni i piwnic budynku nr X przy ul. A w R. oraz budowie garażu na działce stanowiącej wraz z wymienionym budynkiem nieruchomość opisaną w KW nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. na podstawie art. 83 ust.1 i art. 48 ust 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu sprawy stosowania i przestrzegania przepisów prawa budowlanego przy budowie garażu na działce nr A przy ul. A w R. nakazał B. i L. K. zamieszkałym w R. przy ul. A nr X wykonanie rozbiórki garażu o wymiarach w planie 5,10 m x 3,20 m, wykonanego z kształtowników stalowych, usytuowanego na działce nr A w R. przy ul. A, zrealizowanego bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] 2004 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której omówiono tryb postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wzniesionego garażu oraz pouczono B. K. o wysokości opłaty legalizacyjnej. Podczas przeprowadzonej rozprawy B. K. złożyła ustnie do protokołu oględzin deklarację rozbiórki przedmiotowego garażu w terminie do [...] 2004 r., a obecny na rozprawie pełnomocnik B. D. – B. R. nie wniósł sprzeciwu w kwestii tej deklaracji. Pismem z dnia [...] 2004 r. inwestorzy poinformowali organ o "wycofaniu swojego oświadczenia co do terminu rozbiórki", a pismem z dnia [...] 2004 r. zwrócili się o prolongatę powyższego terminu do dnia [...] 2005 r. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] 2004 r. kontroli organ I instancji potwierdził fakt niewykonania rozbiórki garażu. W oparciu o powyższe fakty, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nakazał B. i L. K. przedłożyć w terminie do [...] 2004 r. wymagane powołanym przepisem dokumenty, w tym miedzy innymi: - zaświadczenie Prezydenta Miasta R. o zgodności budowy garażu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - cztery egzemplarze projektu budowlanego garażu wraz ze stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami w zakresie bezkolizyjności zrealizowanej inwestycji z istniejącymi sieciami infrastruktury technicznej (wodociągową, gazową, elektryczną i telekomunikacyjną) oraz opinią o stanie technicznym obiektu, - kopie uprawnień i zaświadczeń potwierdzających odpowiednio prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i przynależność do właściwej izby samorządu zawodowego projektanta i osoby sporządzającej opinię o stanie technicznym obiektu oraz osoby sprawdzającej projekt, - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto inwestor został pouczony, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 (nałożonych postanowieniem PINB nr [...]) organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do zastosowania przepisu ust. 1 cytowanego art. poprzez nałożenie obowiązku rozbiórki. Wobec niespełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. zastosował przepis art. 48 ust.1 w związku z treścią art. 48 ust 4, tzn. nakazał przymusową rozbiórkę garażu. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli inwestorzy oraz pełnomocnik B. D.. B. i L. K. w odwołaniu z dnia [...] 2005 roku zarzucili przedmiotowej decyzji, iż organ I instancji nie uwzględnił ich prośby dotyczącej zawieszenia lub przesunięcia terminu postępowania w związku z brakiem planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołujący stwierdzili, iż w projekcie planu ul. A znalazła się poza strefą śródmieścia, co zasadniczo zmienia ich możliwości legalizacji obiektu. Podnieśli ponadto, że nie zgadzają się z określeniem organu I instancji, iż garaż będący przedmiotem postępowania stanowi konstrukcję przenośną. Pełnomocnik B. D. w treści odwołania z dnia [...] 2005 roku stwierdził, iż zaskarżona decyzja pozwala na przewlekanie sprawy i wniósł o jej zaopatrzenie w rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] roku znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania B. i L. K. oraz odwołania pełnomocnika B. D. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż zobowiązani nie wykonali obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia [...] roku. W dniu [...] 2004r. B. i L. K. zwrócili się do PINB dla miasta R. o zmianę terminu dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy garażu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia [...] 2005r. organ I instancji odmówił prolongaty terminu przedłożenia dokumentów określonych we wskazanym postanowieniu. Organ wyjaśnił, iż w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie legitymowania się przez inwestora ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania przez organ I instancji, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem nie można stwierdzić zgodności budowy z przepisami o planowania zagospodarowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do odwołania pełnomocnika B. D. organ wskazał, iż przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie przewiduje określenia terminu wykonania nakazanej rozbiórki. Ponadto wskazał, iż organ odwoławczy nie mógł uwzględnić żądania pełnomocnika B. D. nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności albowiem instytucja ta ma zastosowanie do decyzji nieostatecznych. Na powyższe rozstrzygnięcie w dniu [...] 2006 roku B. i L. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W treści pisma zarzucili zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego w odniesieniu do wykładni art. 48 Prawa budowlanego oraz nieuwzględnienie ich słusznego interesu jako strony. Zdaniem skarżących, mając na uwadze zapis art. 48 ust.2 Prawa budowlanego, przedmiotowy obiekt nie jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz spełnia wymogi techniczne i nie narusza przepisów prawa w tym względzie. Wskazali, iż w tym stanie rzeczy to art. 48 ust. 2 winien znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie zaś art. 48 ust. 1. Zdaniem skarżących przynajmniej do czasu uchwalenia stosownego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji o rozbiórce, a zmuszanie ich do rozbiórki nieruchomości, która za miesiąc może okazać się nadającą do użytkowania godzi w ich interes oraz poczucie sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu własnej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wobec faktu wszczęcia przedmiotowego postępowania w dniu [...] 2002 roku i jego niezakończenia do dnia 11 lipca 2003 r. w analizowanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku po jej nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Z 2003 r. Nr 80,poz. 718). Wynika to bezpośrednio z brzmienia przepisu art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi, że w odniesieniu do postępowań dotyczących m.in. obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę po dniu 1 stycznia 1995 r., wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy , tj. 11 lipca 2003 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy w brzmieniu znowelizowanym. Art. 48 ust. 1 obowiązującej w tej dacie ustawy - Prawo budowlane stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 przewiduje możliwość legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2,4 oraz ust. 3. Sąd bada legalność postępowania administracyjnego oraz wydanych w nim orzeczeń, a także stan faktyczny i prawny aktualny na dzień wydania zaskarżonej decyzji przez organ. Nie ma zatem możliwości uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, bądź prawnego zaistniałej po dniu jej wydania . Rozpatrując wskazane powyżej możliwości legalizacji samowoli budowlanej należy stwierdzić, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zachodziły przesłanki umożliwiające doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W analizowanej sprawie uprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 roku, a w dacie wydania kwestionowanych decyzji nie uchwalono jeszcze nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Trzeba zatem podzielić stanowisko organów, iż w tym czasie nie było możliwości dokonania oceny zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami aktualnego planu. W takim przypadku warunkiem legalizacji było złożenie przez inwestorów dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ nakazał inwestorom przedłożyć w terminie do [...] 2004 r. wymagane prawem dokumenty, w tym m. innymi - zaświadczenie organu administracji architektoniczno - budowlanej o zgodności budowy obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania. Ponadto inwestorzy zostali pouczeni, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 ustawy - Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do zastosowania ust. 1 cytowanego przepisu. Wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz faktu, iż skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożyli wymaganych prawem dokumentów, w tym ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu organ administracji na podstawie art. 48 ust. 1 był zobowiązany orzec rozbiórkę obiektu budowlanego. Jest to obligatoryjne działanie organu administracji w przypadku braku spełnienia przesłanek legalizacyjnych. Należy również podkreślić, iż przedmiotowa inwestycja w okresie jej realizacji na przełomie lat 1996 -1997 była niezgodna z przepisami obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., uchwalonego w 1993 roku. Teren działki inwestorów oznaczony był symbolem A1C1 – sektor 102, znajdującym się w strefie zabytkowego średniowiecznego układu urbanistycznego Starego Miasta, w którym zabroniona była budowa i użytkowanie m. innymi jednokondygnacyjnych garaży boksowych i wszelkiego rodzaju konstrukcji przenośnych. Mimo, iż od daty wzniesienia spornego obiektu upłynęło 5 lat, po nowelizacji ustawy Prawo budowlane powołaną powyżej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Z 2003 r. Nr 80,poz. 718), organ administracji nie był już związany zakazem orzekania rozbiórki. W stanie prawnym aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie było bowiem zapisu określonego w poprzednio obowiązującym art. 49 ust. 1. Warunkiem odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki było jednak zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu. Skarżący wymogu tego nie spełnili, gdyż decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W zaistniałym stanie rzeczy uprawniony był wniosek organu nadzoru budowlanego, iż przedmiotowy obiekt podlega rozbiórce. Podnoszona w piśmie skarżących z dnia [...] 2006 r. możliwość spełnienia warunków nałożonych postanowieniem PINB nr [...], związana z zatwierdzeniem w dniu [...] 2005 r. przez Radę Miasta R. nowego planu zagospodarowania przestrzennego zaistniała już po wydaniu decyzji przez organ II instancji i nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.