II SA/Gl 539/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowanej na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 10 września 2009 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 września 2009 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] zatytułowanym "Zażaleniem" skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata zaskarżył powyższe orzeczenie domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Pismo to z uwagi na jego treść zostało potraktowane jako sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazano przede wszystkim, iż błędnie określono wysokość dochodów skarżącego wynikającą z rocznego zeznania podatkowego PIT za rok 2008, podkreślając, że kwota [...] zł nie stanowi dochodu netto, gdyż jest to kwota, która dopiero podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, który za rok 2008 wyniósł [...] zł. Tak więc faktyczny dochód netto za rok 2008 wyniósł [...] zł, co daje miesięczną kwotę [...] zł. Odnosząc się natomiast do wydatków przeznaczanych na utrzymanie skarżącego i jego rodziny, podniesiono, iż kwota [...] zł wskazana przez skarżącego jako wydatek na zakup odzieży obejmuje nie tylko ubranie, ale również obuwie i środki higieny osobistej. W ocenie pełnomocnika skarżącego nie sposób uznać, iż jest to wydatek wygórowany, biorąc pod uwagę, iż dotyczy on trzyosobowej rodziny. Nadto pełnomocnik skarżącego podnosi, iż nie można wymagać od skarżącego, aby czynił oszczędności w związku z toczącym się postępowaniem, które toczy się nie z jego wniosku, ale z wniosku sąsiadki. Skarżący bowiem cyt. "broni się jedynie przed samowolą", która zagraża jego budynkowi, a także zdrowiu skarżącego i bezpieczeństwu jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnieść należy, iż zasadą wynikającą z art. 199 ustawy p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych, a zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Z tego względu zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich środków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów niniejszej sprawy brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Ocena jego stanu majątkowego, dochodu i sytuacji życiowej dokonana w oparciu o treść złożonego przez skarżącego formularza, pozwala bowiem na ustalenie, iż wbrew stanowisku skarżącego jest on w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, którzy są na jego utrzymaniu. Z nadesłanego formularza druku PPF wynika, iż zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2, jest nadto właścicielem działki o powierzchni [...] ha. Źródłem utrzymania się skarżącego i jego rodziny jest uzyskiwany przez niego dochód, który za rok 2008 wyniósł [...] zł netto, co w rozliczeniu miesięcznym daje kwotę [...] zł. W ocenie Sądu dochód skarżącego nie jest na tyle niski, że przy uwzględnieniu kosztów utrzymania się i kosztów leczenia skarżącego, które oscylują wokół kwoty około [...] zł , skarżący jest w stanie odłożyć wystarczające środki na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Z osiąganych dochodów jest bowiem w stanie ponieść koszty sądowe. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.