II SA/Gl 540/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-12-16
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Bonifacy Bronkowski, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że roboty budowlane na słupie energetycznym wymagały zgłoszenia i mogły naruszać prawo własności właściciela gruntu, mimo że wykonano je z sąsiedniej działki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie rozważył dostatecznie przedmiotu postępowania i nie zakwestionował ustaleń organu pierwszej instancji co do charakteru robót (remontowe, wymagające zgłoszenia). Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, nie badając merytorycznie sprawy i nie wyjaśniając, czy roboty naruszają przepisy Prawa budowlanego (art. 50 i 51), ani nie wskazując, jakie obowiązki inwestor miałby wykonać w ramach legalizacji. Sąd odrzucił również stanowisko organu odwoławczego co do wykładni przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego dotyczących prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku urządzeń przesyłowych.Stan faktyczny
Właściciel działki zgłosił PINB samowolnie przeprowadzony remont napowietrznej linii energetycznej, twierdząc, że zmieniono jej parametry techniczne nad jego działką. PINB umorzył postępowanie, uznając roboty za remont wymagający zgłoszenia, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. WINB uchylił tę decyzję, wskazując na niepowiadomienie właściciela sąsiedniej działki i potrzebę zbadania zgodności robót ze zgłoszeniem w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a także błędną wykładnię przepisów Kodeksu cywilnego przez PINB. Spółka energetyczna wniosła skargę do WSA, kwestionując zastosowanie art. 138 § 2 kpa i błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od WINB na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W piśmie z dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. W. Z. zawiadomił ten organ o jego zdaniem samowolnie przeprowadzonym remoncie napowietrznej linii energetycznej [...] kV relacji L. – Z., w obrębie działki nr 1 przy ul. [...] w Z., której jest współwłaścicielem. Stwierdził, że właściciel tej linii "A" K. – Oddział w B. wykonując w [...] r. remont zmienił jej podstawowy parametr techniczny tj. wysokość zawieszenia przewodów roboczych nad powierzchnią jego działki. W konsekwencji domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia stanu niezgodnego z ustawą Prawo budowlane, powstałego w następstwie wykonanych na jego działce robót. Wniósł nadto o zawiadomienie o postępowaniu Prokuratora Rejonowego w Z.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (znak: [...]), postępowanie to umorzył. Jako podstawę decyzji wskazał art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem budowlanym) oraz art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się m. in. na przeprowadzone w terenie w dniach [...] r. i [...] r. czynności kontrolne oraz mapę ewidencyjną z dnia [...] r., że słup energetyczny nr [...] napowietrznej energetycznej linii przesyłowej [...] kV relacji L. – Z. posadowiony jest w granicach działki nr 1 stanowiącej współwłasność A. i W. małżonków Z. oraz działki nr 2 stanowiącej własność I. S. Na obiekcie tym zostały przeprowadzone w [...] r. roboty remontowe polegające na wymianie istniejących izolatorów liniowych wraz z osprzętem (ze względu na ich zły stan techniczny). Co do zamiaru wykonania tych robót ich wykonawca dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Z. pismem z dnia [...] r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez Starostę [...] z zaznaczeniem, że nie dotyczą one części słupa położonego na działce nr 1. Zdaniem organu nadzoru budowlanego przedmiotowe roboty wymagały zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia, który to wymóg został przez inwestora dopełniony i tym samym nie zachodzi w sprawie przypadek samowoli budowlanej. Nadto organ orzekający powołując się na treść
art. 49 kodeksu cywilnego stwierdził, że w przypadku robót budowlanych wykonywanych na słupach energetycznych stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy tylko tych słupów w sytuacji gdy dla wykonania robót budowlanych nie jest konieczne wejście na teren nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie inwestor posiadał zaś zgodę właściciela działki Nr 2 na wejście na jej teren celem wykonania robót objętych postępowaniem.
W odwołaniu od tej decyzji W. Z. wniósł o jej uchylenie oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i bez uwzględnienia jego stanowiska. W szczególności zarzucił, że nie wyjaśniono dokonanej w wyniku remontu zmiany parametrów linii energetycznej, nie zawiadomiono o postępowaniu prokuratury, nie zbadano legalności istnienia objętej remontem linii, nie ustalono daty przeprowadzonego remontu, nie zawiadomiono o postępowaniu właściciela działki sąsiedniej (nr 2) i nie ustalono czy słup nr [...] wchodzi w skład majątku przedsiębiorstwa "A" S.A. Oddział w B. Zdaniem odwołującego się organ orzekający nie mógł powołać się na treść art. 49 kodeksu cywilnego gdyż swoje orzeczenie mógł oprzeć jedynie na przepisach prawa administracyjnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest też jego zdaniem okoliczność z czyjej działki dokonano wejścia na słup celem wykonania kwestionowanych robót budowlanych skoro nie ulega wątpliwości, że były one realizowane w przestrzeni nad jego działką nr 1, na co on nie wyraził zgody. Własność tej działki obejmuje bowiem również przestrzeń nad jej powierzchnią. Dla wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest zatem wystarczające zdaniem odwołującego się wykazanie się prawem własności samego słupa.
Po rozpoznaniu tego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 2 kpa, uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że sprawa legalności istnienia linii energetycznej relacji L. – Z. stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i dlatego nie mogła być rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego data objętego postępowaniem remontu nie była między stronami sporna i nie budziła zastrzeżeń. Za zasadny uznał natomiast organ drugiej instancji zarzut odwołania dotyczący niepowiadomienia o postępowaniu właściciela działki nr 2 na której stoi częściowo słup objęty spornym remontem, co już tylko z tego powodu uzasadniało w świetle treści art. 28 i 15 kpa uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Niezasadne było też zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania przez PINB w Z. w sytuacji gdy nie ustalono czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przyjętym zgłoszeniem, tj. bez objęcia nimi działki nr 1 stanowiącej współwłasność odwołującego się. Należało zatem zbadać zgodność realizacji inwestycji z dokonanym zgłoszeniem w trybie przewidzianym w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, przy przyjęciu, że zgodnie z art. 143 kodeksu cywilnego prawo własności nieruchomości rozciąga się również na przestrzeń nad i pod jej powierzchnią. W konsekwencji zdaniem organu drugiej instancji roboty budowlane są prowadzone "na nieruchomości" także w sytuacji, w której znad innej nieruchomości zostaje wysunięty wysięgnik, w celu wykonania określonych prac na urządzeniu posadowionym na danej nieruchomości i wznoszącym się ponad jej powierzchnię. Błędnie zdaniem organu odwoławczego PINB w Z. powołał się w tym względzie na treść art. 49 § 1 kodeksu cywilnego bez dostatecznego uwzględnienia treści art. 47 § 2, art. 48 i art. 191 tego aktu prawnego, w sytuacji gdy w oparciu o treść art. 49 kc nie dochodzi do przeniesienia własności takiego urządzenia jak słup energetyczny linii przesyłowej. W konsekwencji uprawnienie wynikające z tego przepisu nie stanowi prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, zwłaszcza w sytuacji gdy nie zostało wykazane, że sporny słup nr [...] wszedł w skład przedsiębiorstwa, a nadto gdy stanowi on samoistną rzecz ruchomą, a nie nieruchomość. Prawo budowlane nie zna zaś pojęcia "dysponowanie ruchomością na cele budowlane". Organ drugiej instancji stwierdził przy tym, że wbrew stanowisku odwołującego się PINB w Z. miał prawo powoływać się na treść przepisów kodeksu cywilnego ale przy dokonaniu ich prawidłowej wykładni. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie pozostało wiele niejasności, których wyjaśnienie bez naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz czynnego udziału stron może nastąpić wyłącznie w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję odwoławczą "A" S.A. w K. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła skarżąca, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 138 §1 i § 2 kpa w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 i art. 136 kpa oraz z naruszeniem art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w zw. z art. 49 kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że zastosowanie przez organ odwoławczy treści art. 138 § 2 kpa stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji, która to zasada została w niniejszej sprawie naruszona. Organ drugiej instancji mógł bowiem przy zastosowaniu treści art. 136 kpa uzupełnić materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie. Nie było bowiem zdaniem skarżącej spółki żadnych przeszkód prawnych aby w toku rozpatrywania odwołania wezwać do udziału stronę, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak również uzupełnić postępowanie dowodowe o dokumenty i dane niezbędne do ustalenia, czy słup stanowi własność skarżącej i czy ma do niego zastosowanie treść art. 49 kc. Zarzucając organowi odwoławczemu błędną interpretację art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 49 kc skarżąca powołała się na interpretację tych przepisów dokonaną przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] r., zgodnie z którą oświadczenie dotyczące prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno dotyczyć w takiej sytuacji obiektu budowlanego stanowiącego odrębny przedmiot własności, tj. słupa energetycznego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego uzasadnieniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania W. Z. wniósł o jej odrzucenie jako niezasadnej oraz o utrzymanie w mocy decyzji zaskarżonej. Nadto wniósł o zawiadomienie w trybie art. 183 kpa Prokuratora Rejonowego w Z. o prowadzonym postępowaniu i o potrzebie wzięcia w nim udziału. W uzasadnieniu tego pisma przychylił się do stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, akcentując iż do wykonania spornego remontu doszło z naruszeniem jego własności oraz, że naruszenie to stanowi też przedmiot prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Z. postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem należy podzielić jej zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem powołanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję nie ustalił i nie rozważył organ odwoławczy w dostateczny sposób przedmiotu postępowania administracyjnego z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa, które to ustalenie stanowi konieczną przesłankę ewentualnej oceny czy sprawa wymaga rozstrzygnięcia co do meritum i w jakim kierunku, a w konsekwencji czy wymaga uzupełnienia materiału dowodowego. W szczególności nie zakwestionował organ drugiej instancji stanowiska PINB w Z., że postępowanie dotyczyło legalności robót budowlanych przeprowadzonych na przesyłowej napowietrznej linii energetycznej w obrębie słupa nr [...] usytuowanego w przeważającej części na działce nr 1 stanowiącej współwłasność uczestnika W. Z., polegających na wymianie istniejących izolatorów liniowych wraz z osprzętem na nowe (ze względu na ich zły stan techniczny). W związku z tym, że roboty te zostały wykonane w związku z dokonanym ich zgłoszeniem z dnia [...] r., przyjętym przez organ architektoniczno-budowlany zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] r. (karta 22 akt PINB w Z.) i bez naruszenia określonego w tych dokumentach terminu, sprawa mogła być rozpatrywana jedynie z punktu widzenia treści art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Taki kierunek rozpoznania tej sprawy przyjęto też w zaskarżonej decyzji. Należy jednak zważyć, że przepisy te obejmują różne sytuacje faktyczne, przy których różny może być kierunek legalizacji objętych nim robót, jeżeli w ogóle w danym stanie faktycznym taka legalizacja jest potrzebna i wymagana. W tym zakresie z dość skąpego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji zdaje się wynikać, iż organ ten przyjął, że faktycznie objęte postępowaniem roboty mogły być wykonane w oparciu o dokonane i przyjęte zgłoszenie oraz, iż zostały wykonane zgodnie z tym zgłoszeniem. Tego ustalenia, w części co do zakresu zgłoszonych i wykonanych robót, nie kwestionował nawet uczestnik postępowania W. Z. Należy przy tym stwierdzić, że ustalenie to znajdowało wystarczającą podstawę w zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym tj. m. in. w treści zgłoszenia i dołączonych do niego załączników oraz w protokole oględzin z dnia [...] r. Tych ustaleń organ odwoławczy nie zakwestionował. W szczególności nie poddał nawet w wątpliwość ustalenia, że przedmiotowe roboty jako roboty remontowe wymagały jedynie zgłoszenia, chociaż w tym względzie z treści odwołania można by wyprowadzić wniosek, że to ustalenie zostało w nim zakwestionowane skoro jest w nim mowa, iż w następstwie wykonania spornych robót doszło do zmiany parametrów technicznych linii – zmiany wysokości zawieszenia jej przewodów roboczych, skutkującej zmianą wielkości natężenia promieniowania elektromagnetycznego nad powierzchnią działki. Skoro jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w związku z dokonanym zgłoszeniem nie doszło do wniesienia sprzeciwu to do zakwestionowania stanowiska PINB w Z. co do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania organ odwoławczy powinien wykazać, że w sprawie zachodzi lub może zachodzić którykolwiek z przypadków określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Tego zaś zaskarżona decyzja nie zawiera. W szczególności nie zostało nawet podniesione (również przez uczestnika postępowania), że sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy. W konsekwencji nie zostało uzasadnione w żaden sposób stanowisko organu drugiej instancji, że sprawa wymaga w ogóle prowadzenia postępowania z punktu widzenia treści art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a jeżeli tak to w jakim konkretnie kierunku gdy chodzi o treść art. 51 tego aktu prawnego. W szczególności organ odwoławczy nie wskazał wykonania jakich to obowiązków przez inwestora wymagałaby legalizacja objętych postępowaniem robót budowlanych. Należy bowiem w tym względzie zważyć, że organ odwoławczy nawet nie podniósł, iż dokonane przez inwestora zgłoszenie robót budowlanych wymagałoby chociażby uzupełnienia stosownie do treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.
Gdyby zaś przyjąć, jak to zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że chodzi o obowiązek dołączenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy), to Sąd nie podziela w tym względzie stanowiska organu odwoławczego i to z dwóch powodów. Po pierwsze zgodnie z uchwałą NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSP 2/10 (ONSA i WSA nr 2 z 2011 r., poz. 22), którą Sąd jest związany zgodnie z treścią art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji brak jest przepisu, zgodnie z którym w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego nałożenie takiego obowiązku byłoby możliwe i w konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że od złożenia takiego oświadczenia uzależniona byłaby możliwość legalizacji robót budowlanych (zobacz też w tym względzie wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1632/10). Po drugie Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do wykładni treści art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i w związku z art. 47 § 2, art. 48, art. 49, art. 191 kodeksu cywilnego. W szczególności nie jest w tym względzie wystarczające oparcie się jedynie na literalnym brzmieniu treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jak to uczynił organ odwoławczy. Dokonując zaś wykładni systemowej i logicznej tego przepisu należy przy uwzględnieniu treści art. 47 § 2, art. 48, art. 49 i art. 191 kodeksu cywilnego dojść zdaniem Sądu do wniosku, że dla wykonania niektórych robót budowlanych wystarczające jest jedynie dysponowanie urządzeniami przesyłowymi o jakich mowa w art. 49 § 1 kc, które to dysponowanie należy uznać na użytek Prawa budowlanego za tożsame z dysponowaniem nieruchomością o jakim mowa w art. 3 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 tego Prawa. Przy innej wykładni tych przepisów inwestor nie byłby nigdy w stanie wykazać, w takiej sytuacji, uprawnienia o jakim mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. O prawie takim nie świadczyłaby bowiem zgoda właściciela gruntu na którym posadowione jest urządzenie przesyłowe o jakim mowa w art. 49 § 1 kc, skoro zgodnie z tym przepisem (w zw. z art. 48 kc) nie stanowi ono części składowej tego gruntu. W konsekwencji złożone przez właściciela gruntu oświadczenie o prawie dysponowania takim urządzeniem na cele budowlane (bądź wyrażenie zgody na wykonanie prac budowlanych na takim urządzeniu) nie odpowiadałoby stanowi prawnemu skoro to nie on z mocy treści art. 49 kc (jako wyjątku o jakim mowa w art. 48 kc) jest właścicielem tego urządzenia (wyłączając objętą treścią art. 49 § 2 kc sytuację, gdy właściciel gruntu a nie przedsiębiorca poniósł koszty budowy urządzenia, która w niniejszej sprawie nie była nawet sygnalizowania). Z zupełnie inną sytuacją mamy oczywiście do czynienia gdy dla wykonania robót budowlanych na urządzeniu przesyłowym wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub zakładu konieczne jest wejście na teren nieruchomości na której urządzenie to jest usytuowane. Wówczas bowiem prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi obejmować również samą nieruchomość a nie tylko urządzenie, które nie stanowi jej części składowej. Z akt nie wynika jednak aby taka sytuacja zachodziła w odniesieniu do działki nr 1 stanowiącej współwłasność uczestnika postępowania W. Z. Zgodnie bowiem zarówno z treścią protokołu z oględzin z dnia [...] r. (karta 28 odwrót akt PINB w Z.) jak i z treścią pisma wykonawcy robót z dnia [...] r. (karta 20 tych akt) sporne roboty budowlane zostały wykonane bez wchodzenia na działkę nr 1. Ustalenie takie dokonane przez organ pierwszej instancji ("roboty remontowe zostały przeprowadzone w [...] r. wyłącznie z działki nr 2...") nie zostało przy tym przez właścicieli działki nr 1 zakwestionowane. Przeciwko temu ustaleniu nie może przemawiać zdaniem Sądu sama przez się treść art. 143 kc, która nie może być interpretowana w oderwaniu od treści art. 49 § 1 tego aktu prawnego, z którego wynika wyjątek od zasady zawartej w pierwszym z tych przepisów. W przeciwnym wypadku należałoby bowiem przyjąć, w zupełnej sprzeczności z treścią art. 49 § 1 kc, że własność energetycznej linii przesyłowej (w tym słupa tej linii) wchodzącej w skład przedsiębiorstwa lub zakładu stanowi własność właściciela gruntu i to niezależnie od tego kto poniósł koszty budowy linii.
Należy też zważyć, że przy przyjęciu wykładni przepisów dokonanych przez organ odwoławczy nie wiadomo kto jest właścicielem urządzenia przesyłowego na którym dokonano robót budowlanych. Takiego właściciela organ odwoławczy bowiem nie wskazał jak również nie wskazał jednoznacznego sposobu i podstaw prawnych jego ustalenia. Dokonując rozważań co do właściciela urządzeń przesyłowych o jakich mowa w art. 49 kc pominął organ odwoławczy treść § 2 tego przepisu z którego wynika zdaniem Sądu (a contrario), że przedsiębiorca jest właścicielem takich urządzeń, jeżeli poniósł on koszty ich budowy.
W konsekwencji nawet gdyby przyjąć, że do oceny legalności lub legalizacji objętych postępowaniem robót budowlanych było konieczne wykazanie się przez inwestora prawem własności urządzenia na którym prace te zostały wykonane względnie wykazanie, że urządzenie to wchodzi w skład przedsiębiorstwa lub zakładu inwestora (co przyjął organ pierwszej instancji) to weryfikacji takiego ustalenia (w związku z treścią odwołania) mógł i powinien dokonać organ odwoławczy przy uwzględnieniu treści art. 136 kpa, czego nie uczynił. Dopiero ewentualne odmienne od organu pierwszej instancji ustalenie, dokonane przez organ odwoławczy co do tego czy
objęta robotami budowlanymi linia energetyczna weszła jako urządzenie przesyłowe w skład przedsiębiorstwa inwestora, dawałoby w świetle obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji treści art. 138 § 2 kpa podstawę do uchylenia decyzji PINB w Z., a to w związku z potrzebą zapewnienia realizacji zasady wynikającej z art. 15 kpa. Zdaniem Sądu, wbrew odmiennemu stanowisku organu odwoławczego, podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie mogła stanowić okoliczność, że w postępowaniu przed tym organem nie brał udziału w charakterze strony I. S. jako właściciel działki nr 3. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika bowiem, że organ pierwszej instancji doręczył mu zawiadomienie z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania (karta 35 akt tego organu). Również z rozdzielnika decyzji tego organu wynika, że decyzja ta powinna mu być doręczona. Nadto w związku z treścią art. 28 kpa organ odwoławczy nie wykazał jakiego to interesu lub uprawnienia właściciela tej działki dotyczyło to postępowanie, w sytuacji gdy nie kwestionował on legalności objętych postępowaniem robót i wyraził przed ich wykonaniem zgodę na ich realizację z wykorzystaniem jego działki.
W odniesieniu do stanowiska uczestnika postępowania W. Z. należy nadto podnieść, że zdaniem Sądu za przyjęciem iż w wyniku wykonania spornych robót budowlanych doszło do zmiany parametrów technicznych objętej nimi linii energetycznej nie przemawia okoliczność, że z wyniku zastosowania nowych izolatorów doszło do zmiany wysokości zawieszenia przewodów roboczych linii [...] kV nad powierzchnią jego działki, w sytuacji gdy jak zdaje się wynikać ze zdjęć dołączonych do wniosku z dnia [...] r. (karta 3 i 4 akt organu pierwszej instancji) różnica w tej wysokości była niewielka i sprowadzała się do zwiększenia a nie zmniejszenia tej wysokości. Nawet gdyby przyjąć, że doszło w ten sposób do zmiany tych parametrów to inna ocena tych robót byłaby możliwa gdyby jednocześnie ustalono, że dotyczy to parametrów charakterystycznych dla tej linii (jako obiektu budowlanego) w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego.
W przeciwnym przypadku, nawet przy przyjęciu, że sporne roboty stanowiły przebudowę linii to i tak w związku z treścią art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mogły być realizowane w oparciu o zgłoszenie. Również do tej kwestii ustosunkuje się organ odwoławczy przy ponownym rozpatrywaniu odwołania.
W związku zaś z wnioskiem uczestnika o zawiadomienie o postępowaniu Prokuratora Rejonowego w Z. należy stwierdzić, że powoływany przez stronę art. 183 kpa nie ma w postępowaniu sądowym zastosowania.
Wytyczne co do postępowania przy ponownym rozpatrywaniu przez organ odwołania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie jej wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy zaś odnośnie kosztów postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 przedmiotowej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 14 ust. 2 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło