II SA/Gl 541/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-09-01

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i jednoznacznych dowodów na swoją trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości, aby bezkrytycznie przyjąć, że zachodzą podstawy do jego przyznania. Brak jest jednoznacznych informacji na temat wysokości dochodów małżonki wnioskodawcy, aktualnych dochodów z najmu oraz stanu bieżących zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, co uniemożliwia ocenę możliwości ponoszenia kosztów sądowych i opłacenia fachowego pełnomocnika.
Stan faktyczny
A.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazał, że jest bezrobotny, utrzymuje się z pracy żony i dochodu z najmu, a jego majątek obejmuje garaż i działkę budowlaną. W związku z trudną sytuacją materialną, w tym zaległościami podatkowymi, zwrócił się o pomoc. Sąd wezwał go do udokumentowania wydatków, dochodów i zadłużenia, jednak przedstawione przez niego dowody okazały się niewystarczające do jednoznacznej oceny jego sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu. W druku formularza podał, że od [...] r. pozostaje bez pracy i w chwili obecnej. W gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i córką, zamieszkując w wynajmowanym lokalu mieszkalnym. Skarżąc wraz z małżonką są współwłaścicielami garażu o pow. 20 m2 oraz działki budowlanej o pow. 918 m2. W skład majątku strony wchodzi również rozbity samochód [...] z [...]r. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest umowa o pracę (na czas określony) jego małżonki oraz dochód z najmu w wysokości 650 zł. Bieżące wydatki obejmują zaś czynsz za zajmowany lokal mieszkalny w kwocie 1000 zł, opłaty za media w wysokości 500 zł. Skarżący zaznaczył również, że ma nieuregulowane należności z tytułu podatku od nieruchomości. Do druku formularza dołączono zaświadczenie wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy w D. potwierdzające, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. czynszu najmu, opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp., - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego z tytułu umowy o pracę oraz dochodów wnioskodawcy z tytułu najmu, - przedłożenie dokumentów potwierdzających istnienie zadłużenia z tytułu podatku od nieruchomości. W odpowiedzi skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające część powołanych przezeń informacji oraz wyjaśnił, że nie posiada pełnych informacji na temat wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że brak jest jednoznacznych informacji na temat wysokości dochodów małżonki wnioskodawcy, której praca stanowi zasadnicze źródło utrzymania się jego rodziny. Nadto nie udokumentowano aktualnej wysokości dochodów czerpanych z najmu. Przedstawienie kopii zeznań podatkowych za rok ubiegły nie pozwala stwierdzić, czy wysokość tego świadczenia uległa na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy jakimkolwiek zmianom. Strona przestawiła dokumenty potwierdzające istnienie zaległości w płatności podatku od nieruchomości za rok ubiegły (m.in. wystawiony [...] r. tytuł wykonawczy) nie mniej jednak nie wiadomo jaki jest stan tych zobowiązań na chwilę bieżącą. Stąd też trudno ocenić ich wpływ na sytuację materialną strony. Przedłożone przez skarżącego dokumenty pozwoliły natomiast ustalić, że czynsz za wynajmowany lokal mieszkalny wynosi 1300 zł, zaś rachunki za usługi telekomunikacyjne opiewają na kwotę około 200 zł. Jednakże wobec braku jednoznacznych i wiarygodnych informacji na temat wysokości dochodów w rodzinie strony trudno ustalić wpływ tych wydatków na płynność finansową i w ten sposób ocenić możliwość opłacenia kosztów sądowych oraz opłacenia usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło