II SA/Gl 542/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-09-03
Skład orzekający: Maria Taniewska – Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Ocena wniosku obejmuje analizę dochodów, wydatków oraz stanu majątkowego wnioskodawcy. W przypadku wykazania trudnej sytuacji finansowej, sąd powinien przyznać prawo pomocy.Stan faktyczny
S.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Skarżący przebywał na zasiłku dla bezrobotnych, nie posiadał dochodów ani majątku, a utrzymywał się wraz z rodziną z dochodu córki prowadzącej działalność gospodarczą. Sąd wezwał go do wyjaśnień dotyczących majątku i dochodów, które potwierdziły trudną sytuację finansową wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska – Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty kary pieniężnej za usunięcie drzewa w kwestii wniosku S.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu [...] r. S.S. nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych. Opisując sytuację materialną skarżący, przebywający od roku [...] na zasiłku dla bezrobotnych, nie wskazał żadnego źródła dochodów, natomiast jako członków rodziny pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił żonę zarejestrowaną jako osoba bezrobotna od [...] r. oraz syna, który ukończył szkołę w czerwcu i obecnie poszukuje pracy. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby trzy tysiące euro. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących stanu rodzinnego, majątku i osiąganych dochodów w prowadzonym przez niego gospodarstwie domowym wskazując, że z treści skargi wynika, że rodzina utrzymuje się z dochodów córki, która nie została wymieniona w formularzu jako członek rodziny. Ponadto wezwano do sprecyzowania, jaki majątek posiada skarżący bądź członkowie jego rodziny pozostający wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, bowiem we wniosku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, natomiast z akt administracyjnych wynika, że S.S. oraz M.S. są wymienieni jako wieczyści użytkownicy na prawach wspólności ustawowej działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w B., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Jednocześnie zwrócono się do skarżącego o złożenie oświadczenia na temat źródła dochodu, z którego skarżący utrzymuje siebie i swoją rodzinę, jak również do nadesłania dokumentów obrazujących wysokość miesięcznych, przeciętnych wydatków, związanych z utrzymaniem się (tj. czynszu, opłat za energię elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne itp.). W piśmie procesowym nadanym w dniu [...]r. S.S. wyjaśnił, że zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu spółdzielczym, a utrzymuje się z dochodu córki osiąganego z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w wysokości około 2 600 (dwa tysiące sześćset) złotych miesięcznie, natomiast nieruchomości wymieniona w wezwaniu została darowana na rzecz córki w 2010 r. Córka pokrywa również koszty utrzymania rodziny wynoszące około 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych. Do pisma załączono kopię decyzji o uznaniu M.S. za osobę bezrobotną, wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za miesiąc czerwiec 2012 r., dokumentujący osiągane przez N.S. przychody z działalności gospodarczej oraz kopię umowy darowizny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Zaznaczyć również trzeba, że ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana zarówno pod względem wysokości i struktury uzyskiwanych dochodów i stałych wydatków, jak i stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Mając na względzie wspomniane wyżej kryteria uznano, że wniosek S.S. zasługuje na uwzględnienie. Skarżący oraz małżonka i syn nie uzyskują bowiem żadnego dochodu, utrzymując się jedynie z dochodu córki, który kształtuje się niejednakowo w poszczególnych miesiącach 2012 r. Nawet przyjmując, że dochód ten kształtuje się na poziomie osiągniętym w miesiącu czerwcu (dwa tysiące sześćset złotych), należy zauważyć, że jest on niewysoki, w szczególności w przypadku, kiedy pokrywa on wydatki na utrzymanie się czterech osób. Skarżący dodatkowo wskazał, że firma córki ma problemy finansowe (łączny dochód za sześć miesięcy 2012 r. wyniósł około siedem tysięcy złotych). W oparciu o te dane Sąd stwierdził, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia dalszych kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla utrzymania jego i jego rodziny.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło